Category: Хабарҳо

May 27

ШАФФОФИЯТ ВА ҲИСОБОТДИҲӢ ДАР ФАЪОЛИЯТИ МАҚОМОТИ ДАВЛАТӢ – ОМИЛИ АСОСИИ КОҲИШИ КОРРУПСИЯ

ШАФФОФИЯТ ВА ҲИСОБОТДИҲӢ ДАР ФАЪОЛИЯТИ МАҚОМОТИ ДАВЛАТӢ – ОМИЛИ АСОСИИ КОҲИШИ КОРРУПСИЯ

Дар идоракунии давлатӣ шаффофият ва ҳисоботдиҳӣ яке аз шартҳои муҳими таъмини фаъолияти самараноки мақомоти давлатӣ ба ҳисоб меравад. Ҳангоми мавҷуд будани шаффофият ва назорати ҷамъиятӣ имконияти пайдоиши ҳолатҳои коррупсионӣ ба таври назаррас коҳиш меёбад.
Шаффофият маънои дастрас будани маълумот оид ба фаъолияти мақомоти давлатӣ барои шаҳрвандонро дорад. Ин ҳолат имкон медиҳад, ки ҷомеа фаъолияти идораҳои давлатиро назорат намояд.
Нашри маълумоти расмӣ дар сомонаҳои мақомоти давлатӣ, гузаронидани нишастҳои матбуотӣ ва пешниҳоди ҳисоботҳои солона аз ҷумлаи воситаҳои таъмини шаффофият мебошанд.
Ҳисоботдиҳӣ яке аз унсурҳои муҳими идоракунии муосир мебошад. Мақомоти давлатӣ бояд фаъолияти худро ба ҷомеа шарҳ диҳанд ва дар назди шаҳрвандон масъулият дошта бошанд.
Назорати ҷамъиятӣ низ метавонад ба коҳиши коррупсия мусоидат намояд. Ҳангоми фаъол будани ҷомеаи шаҳрвандӣ ва воситаҳои ахбори омма имконияти пинҳон доштани амалҳои ғайриқонунӣ кам мегардад.
Ҳисоботдиҳӣ ва назорати ҷамъиятӣ яке аз унсурҳои муҳими идоракунии самараноки давлатӣ ва воситаи муҳими муқовимат ба коррупсия ба ҳисоб меравад. Дар ҷомеаи демократӣ мақомоти давлатӣ бояд фаъолияти худро ба шаҳрвандон шарҳ диҳанд ва дар назди ҷомеа барои қарорҳо ва амалҳои худ масъул бошанд. Маҳз чунин муносибат ба баланд гардидани сатҳи эътимоди шаҳрвандон нисбат ба давлат мусоидат менамояд.
Ҳисоботдиҳӣ маънои онро дорад, ки мақомоти давлатӣ ва шахсони мансабдор бояд оид ба фаъолияти худ, истифодаи маблағҳои буҷетӣ ва натиҷаҳои кори худ ба ҷомеа маълумоти шаффоф пешниҳод намоянд. Нашри ҳисоботҳои солона, гузаронидани нишастҳои матбуотӣ, пешниҳоди маълумот дар сомонаҳои расмии муассисаҳои давлатӣ ва ҷавоб додан ба муроҷиатҳои шаҳрвандон аз ҷумлаи шаклҳои муҳими ҳисоботдиҳӣ мебошанд.
Назорати ҷамъиятӣ бошад, иштироки фаъоли шаҳрвандон ва ташкилотҳои ҷомеаи шаҳрвандӣ дар назорат намудани фаъолияти мақомоти давлатӣ мебошад. Тавассути чунин назорат шаҳрвандон метавонанд раванди қабули қарорҳо, иҷрои барномаҳои давлатӣ ва истифодаи захираҳои молиявиро мушоҳида ва баҳогузорӣ намоянд.
Воситаҳои ахбори омма, ташкилотҳои ҷамъиятӣ ва фаъолони ҷомеа дар татбиқи назорати ҷамъиятӣ нақши муҳим доранд. Онҳо метавонанд тавассути таҳлил, гузориш ва муҳокимаи ҷамъиятӣ масъалаҳои марбут ба фаъолияти мақомоти давлатӣ ва ҳолатҳои эҳтимолии коррупсияро ба баррасии ҷомеа пешниҳод намоянд.
Ҳамин тариқ, ҳисоботдиҳӣ ва назорати ҷамъиятӣ ба баланд гардидани шаффофияти фаъолияти мақомоти давлатӣ, пешгирии амалҳои ғайриқонунӣ ва таҳкими адолат дар ҷомеа мусоидат менамоянд. Рушди ин механизмҳо метавонад яке аз роҳҳои самараноки коҳиши коррупсия ва беҳтар намудани идоракунии давлатӣ гардад.
Таъмини шаффофият ва ҳисоботдиҳӣ дар фаъолияти мақомоти давлатӣ метавонад яке аз роҳҳои муассири муқовимат ба коррупсия бошад. Ин раванд ба баланд гардидани эътимоди шаҳрвандон нисбат ба давлат ва рушди идоракунии самаранок мусоидат менамояд.

Маҳмудов Шаҳзод Усмонҷонович, муаллими калони кафедраи ҳуқуқшиносӣ

May 08

ВКЛАД ТАДЖИКСКОГО НАРОДА В ВЕЛИКОЙ ПОБЕДЕ

В этом году, 9 мая исполняется 80-летия со дня Победы Советского народа в Великой Отечественной войне. Помнить об этом нужно всегда. Это важнейшая дата, которую мы отмечаем в этом году. Народ, чтящий своих предков, бережно хранящий их наследие и заветы, заслуживает великое будущее. Это аксиома, многократно доказанная историей. Победа над фашизмом была достигнута в результате мужественной борьбы, героизма и самоотверженности представителей народов бывших советских республик.
Великая Отечественная война является самой страшной войной и трагедией в истории Советского народа. В результате ВОВ погибли более 27 миллионов народов Советского союза. Они сражались и отдали жизнь, чтобы на Земле воцарился мир, тысячи разрушенных городов и разоренных сел, искалеченные судьбы почти каждой советской семьи.
Для таджикского народа Победа в ВОВ является очень важной, поистине судьбоносной и исторической датой. Так, например, из Таджикистана на войну было мобилизовано более 300 тысяч человек – 20 процентов населения нашей республики, то есть основная рабочая сила. Из этих 300 тысяч человек более 92 тысяч погибли в сражениях, десятки тысяч других пропали без вести, а многие вернувшиеся с войны стали инвалидами. 55 тысяч были награждены боевыми орденами и медалями, 54 участника были удостоены высшей награды СССР – Золотой звезды Героя Советского Союза: Негмат Карабаев, Туйчи Эрджигитов, Домулло Азизов, Ходи Кенджаев, Исмоил Хамзаалиев и другие.
В период 1941-1945 годы Таджикская ССР отправила на фронт свыше 1 млрд. рублей, 40 тысяс пудов зерна (1015 тонн), 213 тонн мяса, 2014 тонн картофеля и овощей, 458 тонн фруктов, более 150 вагонов продовольствия, 532 тыс. комплектов теплой одежды, 123 тыс. 80 овчинных шкур 25 тыс. метров ткани и 993 тыс. 400 килограммов шерсти.
Жители Таджикистана, несмотря на то, что в те годы сами жили в очень тяжелых условиях, приняли десятки тысяч женщин и детей из республик, граничащих с линей фронта, и окружили их заботой. Так, в республику были эвакуированы жители блокадного Ленинграда, Москвы, Киева, Минска и многих других городов и сел западных областей Советского Союза. На таджикской земле нашли приют около 100 000 человек, из них почти 10 000 детей. Таджикский народ обеспечил их всем необходимым: жильем, едой, одеждой и обувью.
Именно сюда отправляли тех, кто оплатил грядущую победу своей кровью. Уже к 1942-му на территории Таджикистана было развернуто 29 эвакуационных госпиталей, в которых раненые красноармейцы восстанавливались после полученных травм и ранений
В городах и селах нашей республики сотни тысяч детей воинов, погибших в боях, остались сиротами. Население Таджикистана за счёт своих сбережений также внесло ценный вклад в обеспечение армии оружием и военной техникой. Таджикистан с гордостью чтит память героев Великой Отечественной войны, отдавших свои жизни за свободу Родины, и с особым уважением относится к тем участникам, кто до сих пор живёт среди нас. Сегодня в нашей стране остаётся лишь 17 участников ВОВ и 124 труженика тыла, чей самоотверженный труд помог ковать Великую Победу.
Трагические уроки ВОВ и второй мировой войны убеждают человечество в том, что мир и спокойствие, жизнь без войны и кровопролития являются величайшим благом для каждого человека, важнейшим условием для дружественных отношений и плодотворного сотрудничества между народами и нациями, успешного развития и прогресса государств. Особенно когда народы планеты сильно озабочены современными вызовами и угрозами безопасности, такими как, терроризм, экстремизм и другими организованными преступлениями, понятия: мир, спокойствие, дружба, сотрудничество, и диалог цивилизаций обретают новый, ещё более глубокий смысл между странами.
Таджикский народ в своей современной истории пережил навязанную гражданскую войну в 90-х годов прошлого столетия. В результате этой войны, более 150 тысяч граждан нашей страны погибли, миллионы человек стали беженцами, 55 тысяч детей стали сиротами, а национальной экономике был нанесен ущерб на сумму более 10 миллиардов долларов.
Последствия и ужасы гражданской войны никогда не забудутся из современной истории Таджикистана. Поэтому, наша страна как одна из стран столкнувшаяся с гражданской войной, всегда выступала, и будет выступать за укрепление мира и стабильности в мире. Именно для достижения этой цели Президент Таджикистана на 79-й сессии Генеральной Ассамблеи ООН предложил принять специальную резолюцию, провозглашающую «Десятилетие укрепления мира во имя будущих поколений». Исходя из этого, миролюбивый таджикский народ, всегда будет почитать, и защищать мир, спокойствие и политическую стабильность во всем мире.
Таким образом, Таджикистан всегда будет, чтит память героев Великой Отечественной войны, отдавших свои жизни за свободу Родины, и с особым уважением относится к тем, кто до сих пор живёт среди нас. Таджикский народ внес достойный вклад в достижение этой победы наряду с другими народами, которые боролись против фашистской тирании. В этом контексте, на 75-ой годовщины Великой Победы над фашизмом Президент Республики Таджикистан Эмомали Рахмон отметил: «Мы гордимся тем, что бок о бок с представителями других народов сражались и сотни тысяч посланцев таджикского народа, отважные сыны Таджикистана и внесли достойный вклад в обеспечение победы». Кроме того, народ Таджикистана, переживший в прошлом столетии гражданскую войну, всегда будет поддержать и защищать стабильность и спокойствие во всем мире. Горькие уроки Великой Отечественной войны и навязанной гражданской войны 90-х годов XX века призывают каждого из нас быть всегда бдительными и готовыми защищать устойчивый мир, стабильность и спокойную жизнь всех населения на всей планеты.

Хошимов Фируз Джаббарович,

старший преподаватель кафедры общественных дисциплин,

института экономики и торговли Таджикского государственного

университета коммерции в г. Худжанде

Apr 11

БАЛАНД БАРДОШТАНИ ФАРҲАНГИ ҲУҚУҚИИ ШАҲРВАНДОН ҲАМЧУН ВОСИТАИ МУҲИМИ МУҚОВИМАТ БА КОРРУПСИЯ

БАЛАНД БАРДОШТАНИ ФАРҲАНГИ ҲУҚУҚИИ ШАҲРВАНДОН ҲАМЧУН ВОСИТАИ МУҲИМИ МУҚОВИМАТ БА КОРРУПСИЯ
Коррупсия яке аз мушкилоти ҷиддии ҷомеаи муосир ба ҳисоб меравад. Он метавонад ба рушди иқтисодӣ, иҷтимоӣ ва сиёсӣ таъсири манфӣ расонад. Яке аз роҳҳои муҳими муқовимат ба коррупсия баланд бардоштани фарҳанги ҳуқуқии шаҳрвандон мебошад. Ҳар қадаре ки шаҳрвандон аз ҳуқуқ ва уҳдадориҳои худ бештар огоҳ бошанд, ҳамон қадар имконияти пайдо шудани ҳолатҳои коррупсионӣ кам мегардад.
Фарҳанги ҳуқуқӣ маҷмӯи дониш, арзиш ва муносибати шаҳрвандон нисбат ба қонун ва меъёрҳои ҳуқуқӣ мебошад. Шаҳрвандони дорои фарҳанги ҳуқуқии баланд қонунҳоро эҳтиром мекунанд ва ба риояи онҳо масъулиятнок муносибат менамоянд.
Баланд бардоштани сатҳи саводи ҳуқуқии аҳолӣ метавонад барои пешгирии ҳолатҳои коррупсионӣ заминаи мусоид фароҳам оварад. Агар шаҳрвандон аз ҳуқуқҳои худ огоҳ бошанд, онҳо метавонанд дар ҳолатҳои гуногун аз манфиатҳои худ ҳимоя намоянд ва ба амалҳои ғайриқонунӣ муқовимат кунанд.
Муассисаҳои таълимӣ дар ташаккули фарҳанги ҳуқуқии ҷавонон нақши муҳим доранд. Дар мактабҳо ва донишгоҳҳо омӯзиши асосҳои ҳуқуқ, тарбияи шаҳрвандӣ ва омӯзиши принсипҳои муқовимат ба коррупсия бояд мавқеи муҳим дошта бошад.
Тарбияи ҷавонон дар рӯҳияи эҳтиром ба қонун ва адолат метавонад ба ташаккули ҷомеаи солим ва шаффоф мусоидат намояд.
Воситаҳои ахбори омма (ВАО) дар ҷомеаи муосир яке аз абзорҳои муҳими ташаккули афкори ҷамъиятӣ ва таъмини шаффофият ба ҳисоб мераванд. Дар раванди муқовимат ба коррупсия нақши ВАО хеле муҳим буда, онҳо метавонанд тавассути паҳн намудани иттилооти саҳеҳ ва таҳлили воқеаҳо ҷомеаро аз оқибатҳои манфии коррупсия огоҳ намоянд.
Яке аз вазифаҳои асосии воситаҳои ахбори омма баланд бардоштани сатҳи маърифати ҳуқуқии шаҳрвандон мебошад. Тавассути барномаҳои телевизионӣ, мақолаҳои таҳлилӣ, гузоришҳои журналистӣ ва маводҳои иттилоотӣ ВАО метавонанд ба аҳолӣ дар бораи қонунгузорӣ, ҳуқуқу уҳдадориҳои шаҳрвандон ва роҳҳои пешгирии коррупсия маълумоти муфид пешниҳод намоянд.
Ҳамзамон, ВАО ҳамчун воситаи назорати ҷамъиятӣ низ хизмат мекунад. Тавассути таҳқиқоти журналистӣ ва инъикоси фаъолияти мақомоти давлатӣ, воситаҳои ахбори омма метавонанд ҳолатҳои қонуншиканӣ ё амалҳои коррупсиониро ошкор намуда, ба баррасии ҷомеа пешниҳод кунанд. Ин амал ба баланд гардидани масъулияти шахсони мансабдор ва таъмини шаффофияти фаъолияти идораҳои давлатӣ мусоидат менамояд.
Илова бар ин, рушди технологияҳои рақамӣ имкониятҳои нави фаъолияти ВАО-ро фароҳам овардааст. Имрӯз сомонаҳои интернетӣ, шабакаҳои иҷтимоӣ ва порталҳои иттилоотӣ ба воситаи муҳими паҳн намудани маълумот табдил ёфтаанд. Тавассути ин платформаҳо иттилоот ба таври фаврӣ ба аҳолӣ дастрас гардида, муҳокимаи ҷамъиятӣ дар бораи масъалаҳои мубориза бо коррупсия фаъол мегардад.
Дар маҷмӯъ, воситаҳои ахбори омма дар баланд бардоштани шаффофият, ташаккули фарҳанги ҳуқуқии ҷомеа ва пешгирии амалҳои коррупсионӣ нақши назаррас доранд. Аз ин рӯ, дастгирии фаъолияти мустақил ва масъулиятноки ВАО метавонад ба таҳкими муқовимат ба коррупсия ва рушди ҷомеаи адолатпарвар мусоидат намояд.
Воситаҳои ахбори омма низ метавонанд дар баланд бардоштани фарҳанги ҳуқуқии аҳолӣ саҳми назаррас гузоранд. Тавассути барномаҳои телевизионӣ, нашрияҳо ва сомонаҳои интернетӣ маълумоти муфид оид ба ҳуқуқи шаҳрвандон ва роҳҳои пешгирии коррупсия паҳн карда мешавад.
Баланд бардоштани фарҳанги ҳуқуқии шаҳрвандон яке аз омилҳои муҳими муқовимат ба коррупсия мебошад. Бо баланд гардидани саводи ҳуқуқии аҳолӣ имконияти пайдоиши ҳолатҳои коррупсионӣ кам мегардад ва замина барои рушди ҷомеаи адолатпарвар фароҳам меояд.

Манонова Фарида, асисстенти кафедраи ҳуқуқшиносӣ

Mar 17

ДАРАХТИ ДЎСТӢ БИНШИН, КИ КОМИ ДИЛ БА БОР ОРАД…

Ҳамаи мо хуб огоҳ ҳастем, ки санаи 13- уми марти соли 2025 сафари давлатии Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон ба Ҷумҳурии Қирғизистон сурат гирифт. Дар ҷараёни сафари давлатӣ мулоқоти сарварони ду кишвари ҳамсоя дар сатҳи баланд гузашт ва чандин санадҳои нави ҳамкории байнидавлатӣ ба имзо расиданд.
Сарҳади давлатӣ миёни Ҷумҳурии Тоҷикистон ва Ҷумҳурии Қирғизистон яке аз масъалаҳои муҳимми муносибатҳои дуҷониба маҳсуб мешуд. Аз замони истиқлолият, ҷонибҳо барои муайянсозӣ ва аломатгузории сарҳади давлатӣ кўшиш намуда, дар ин раванд санадҳои гуногуни ҳуқуқӣ ба имзо расониданд. Муайянсозии хатти марзӣ миёни Тоҷикистон ва Қирғизистон раванди душвор ва мураккаб буда, он аз таърих, тақсимоти замин дар даврони Шўравӣ ва манфиатҳои миллӣ ибтидо гирифтааст. Солҳои охир, муколамаи сиёсӣ ва дипломатӣ байни ду кишвар барои ҳалли мушкилоти марзӣ шиддат гирифт, ки боиси таҳияи якчанд созишномаҳо гардид. Хушбахтона, ақли солим пирўз гардид, комиссияи байниҳукуматӣ фаъолияти хешро дар сатҳи баланд ба роҳ монда, ба ҳадафи ниҳоии худ, яъне муайянсозии хатти марз расид ва он бо имзои Сарварони кишварҳои Тоҷикистону Қирғизистон тасдиқ гардид.
Мо дар замоне зиндагӣ мекунем, ки ҷаҳон шоҳиди дигаргуниҳои зиёде гашта истодааст. Авзои тағирёбандаи ҷаҳон моро водор менамояд, ки ҳушёру зирак бошем ва фирефтаи афкори бадхоҳон нагардем ва дар муҳити дўстию рафоқат ва бародарӣ кору зиндагӣ намоем.
Фаромўш набояд кард, ки ҷомеаи кунунии мо аз ҳарвакта дида бештар ба рафоқату ҳамдилӣ ниёз дорад. Дўстӣ бо мардуми олам танҳо саодату хушбахтӣ меорад. Аз ин хотир шинонидани дарахти дўстӣ савоб буда, решакан кардани ниҳоли душманӣ хуб аст.
Аз давраи Иттиҳоди Шўравӣ то инҷониб дар сарҳади ин ду кишвар нофаҳмиҳо барои замин ва об шуда мегузаштанд. Бо ташаббуси Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон ва Президенти Ҷумҳурии Қирғизистон муҳтарам Садир Жапаров санади таърихӣ “Созишнома оид ба сарҳади давлатӣ” имзо гардид, ки имконият дод то баҳсҳои сарҳадӣ аз байн раванд.
Воқеан, сафари давлатии Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон ба Ҷумҳурии Қирғизистон як руйдоди муҳими таърихӣ мебошад, ки асосан ба ҳалли се масъалаи муҳим: масъалаи сарҳади давлатӣ, ба роҳ мондани фаъолияти пурраи ду гузаргоҳҳои сарҳадӣ ва барқарорсозии хатсайри мустақими парвоз миёни шаҳрҳои Душанбе ва Бишкекро ҳаллу фасл намуд.

             

Бо боварии комил метавон гуфт, ки ба имзо расидани созишномаи марзӣ, ифтитоҳи сарҳад байни Тоҷикистону Қирғизистон на танҳо як қадами муҳимми сиёсӣ, балки оғози марҳилаи нави ҳамгироӣ ва эътимоди мутақобила мебошад. Сиёсати дурбинонаи Пешвои муаззами миллат муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон бори дигар собит намуд, ки Тоҷикистон ҷонибдори ҳамкории устувор ва рушди минтақавӣ мебошад. Мо бо ояндаи неки муносибатҳои ҳасанаи кишварҳои Осиёи Марказӣ боварии комил дорем, бо ҳамкории судманд, ҳусни ҳамсоядорӣ ва дўстию рафоқат метавонем ҳама гуна ихтилофу нофаҳмиҳоро ҳаллу фасл намоем.

Н.РАҶАБЗОД,
устоди ДИС ДДТТ

Mar 05

НАҚШ ВА МАҚОМИ ЗАНОН ДАР ҶОМЕАИ ТОҶИКИСТОН

Занону модарони мо ҳанӯз дар оғози даврони Истиқлоли давлатӣ ба хотири ҳифзи ҳуқуқу озодиҳои худ ва ба эътидол овардани вазъи кишвар азму талош карда, дар роҳи расидан ба сулҳу субот ва Ваҳдати миллӣ саҳми арзишманд гузоштанд.

Эмомалӣ Раҳмон

      Дар таъриху фарҳанги халқи тоҷик иззату эҳтироми зан – модар ҳамеша ҷойгоҳи махсусро дорад. Зеро, зан- модар аввалин мураббии инсон аст ва тарбияи ҳар як шахс аз домони поки ӯ оғоз мешавад. Зан ҳамчун модар тамоми хислатҳои неки инсониро ба кӯдак ба таври табиӣ интиқол медиҳад ва ҳар рафтору ахлоқи модар ба ақлу хислати фарзанд таъсири бевосита мегузорад. Аз ин ҷост, ки агар зан – модар бомаърифату босавод гардад, давлату миллат ҳам ботаълиму ботарбия мегардад. Бинобар ин, ба ҷо овардани иззату эҳтиром нисбати модарону занон ва бонувону духтарон, вазифаи мардону писарон ба шумор меравад.
Ба шарофати Истиқлоли давлатӣ ва бо дастгириҳои бевоситаи Асосгузори сулҳу ваҳдати миллӣ – Пешвои миллат муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон мақоми занону бонувон дар ҷомеа баланд гашта, фаъолияти онҳо дар вазифаҳои роҳбарии шохаҳои гуногуни ҳокимияти давлатӣ, дигар соҳаҳои иҷтимоӣ ва иқтисодӣ, корхонаҳои давлатӣ ва бахши хусусӣ бамаротиб афзоиш ёфт.
Тибқи маълумоти оморӣ 49,3 фоизи аҳолии кишварро занон ташкил медиҳанд ва имрӯз дар кишвар соҳае нест, ки занону бонувон дар он фаъолияти пурсамар надошта бошанд .
Занону духтарони лаёқатманд ва кордону ташаббускор ба хизмати давлатӣ ва идоракунии давлатӣ торафт бештар ҷалб гардида истодаанд. Инчунин,саҳми занону духтарон дар рушди соҳаҳои илму маориф, фарҳанг, тандурустӣ ва дигар самтҳои ҳаёти иҷтимоиву иқтисодии кишвар торафт афзун шуда истодааст.
Ҳоло дар кишвар 25 фоизи хизматчиёни давлатӣ, 73 фоизи кормандони соҳаи маориф, 71 фоизи кормандони соҳаи тиб, 47 фоизи кормандони соҳаи фарҳанг, 37 фоизи олимон ва 30 фоизи соҳибкоронро бонувону занон ташкил медиҳанд. Имрӯз беш аз 110 ҳазор бонувону занони кишвар ба фаъолияти соҳибкорӣ машғул мебошанд.
Дар замони соҳибистиқлолӣ зиёда аз 280 ҳазор нафар духтарон муассисаҳои таҳсилоти олиро хатм кардаанд, яъне соҳиби маълумоти олӣ гардидаанд. Аз оғози ҷорӣ гардидани квотаи президентӣ, яъне дар 28 соли охир 11 ҳазору 600 нафар духтарон муассисаҳои таҳсилоти олиро бо квотаи президентӣ хатм кардаанд. Илова бар ин, зиёда аз 35 ҳазор духтарону бонувон муассисаҳои таҳсилоти олии кишварҳои хориҷиро хатм карда, соҳибмаълумот шудаанд. Ҳоло аз 214 ҳазор нафар донишҷӯёни муассисаҳои таҳсилоти олии касбии кишвар 90 ҳазор нафар ё 42 фоизро духтарон ташкил медиҳанд.
Ҷумҳурии Тоҷикистон баъди расидан ба Истиқлоли давлатӣ ба гирдоби ҷанги таҳмилии шаҳрвандӣ афтод. Дар он айёми бисёр мудҳишу вазнин, ки фаъолияти сохтору мақомотҳои давлатӣ пурра фалаҷ гардида буданд, занону модарони тоҷик барои ба эътидол овардани вазъи кишвар азму талош варзида, дар роҳи расидан ба сулҳу субот ва ваҳдати миллӣ саҳми арзандаи худро гузоштанд. Айни ҳол, ҳазорҳо нафар занону бонувони қавиирода ва ҷасуру далери кишвари мо дар сафи Қувваҳои Мусаллаҳ ва мақомоти ҳифзи ҳуқуқ хизмати Модар – Ватанро адо карда, дар ҳифзи марзу буми кишвар ва тартиботу оромии ҷомеа баробари мардон адои вазифа карда истодаанд.
Ҳукумати кишвар, барои дастгирӣ ва ҳалли мушкилоти занону бонувон тамоми тадбирҳои заруриро амалӣ карда истодааст. Ҳоло дар ин самт якчанд стратегияву консепсия ва барномаҳои давлатӣ қабул гаштаанд. Пеш аз ҳама, Конститутсияи Ҷумҳурии Тоҷикистон аз 6 ноябри соли 1994, ки баробарии ҳуқуқу озодиҳои мардону занонро кафолат медиҳад ва баробари ин, як қатор барномаҳои давлатӣ ва стратегияҳо миллӣ ,аз ҷумла “Барномаи давлатии тарбия, интихоб ва ҷобаҷогузории кадрҳои роҳбарикунанда аз ҳисоби занону бонувони болаёқат барои солҳои 2017–2022” ва қабули барномаи нави мазкур барои солҳои 2023-2030, “Стратегияи миллии фаъолгардонии нақши занон дар Ҷумҳурии Тоҷикистон барои солҳои 2011–2020” ва нақшаи амалисозии он барои солҳои 2015–2020 ва қабули Стратегияи нави мазкур барои солҳои 2021 – 2030 ва нақшаи амалисозии он барои солҳои 2021 – 2025 таҳия ва ба тасвиб расонида, давра ба давра амали шуда истодаанд.
Бо мақсади ҳифз ва таъмини ҳуқуқу манфиатҳои занону оила ва барои кӯмаки ҳамаҷониба дар баланд бардоштани мақоми занон дар ҷомеа Кумитаи кор бо занон ва оилаи назди Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон таъсис дода шуд. Дар баробари ин, дар кишвари мо, дигар санадҳои ҳуққуқӣ ва барномаҳои давлатӣ қабул шуданд, ки барои баланд бардоштани мақоми занон дар ҷомеа кафолат медиҳанд.
Ҷумҳурии Тоҷикистон бо Созмони Миллали Муттаҳид ҳамкории судманд менамояд ва Конвенсияи ин Созмонро дар бораи барњам додани тамоми шаклњои табъиз нисбати занон, Эъломияи умумии ҳуқуқи башар ва дигар конвенсияҳои байналмилалӣ оид ба муњофизати њуќуќи инсон, занон ва кӯдакон пурра дастгирӣ менамояд.
Кишвари мо, ҳамчунин бо Иттиҳоди Аврупо, Созмони амният ва ҳамкорӣ дар Аврупо ва бо сохторҳои минтақавӣ Иттиҳоди Давлатҳои Мустақил ва Созмони ҳамкории Шанхай нисбат ба масъалаҳои гендерӣ ва баланд бардоштани мақоми занон дар ҷомеа ҳамкорӣ менамояд.
Занону духтарони ҳунарманди тоҷик ғайр аз кору фаъолияти пурсамар дар соҳаҳои мухталифи кишвар дар озмунҳои минтақавӣ ва байналмилалӣ низ иштирок карда, соҳиби ҷоизаву ҷойҳои ифтихорӣ гардида истодаанд. Дар ин росто, онҳо имрӯз эҳёкунандаву нигоҳдоранда ва тарғибкунандаву посдорандаи фарҳангу таърих ва анъанаҳои миллии халқи тоҷик мебошанд. Маҳсули эҷоди бонувони ҳунарманд ва чеварону заргарони тоҷик дар якчанд намоишгоҳҳои сатҳи минтақавию ҷаҳонӣ гузошта шуда, маҳорату истеъдоди занону бонувони моҳири тоҷик баҳои баланд гирифт.
Ҳамин тариқ, маҳз ба шарофати Истиқлоли давлатӣ ва дастгириҳои ҳамаҷонибаи Президенти кишвар муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон, мақоми занону бонувон дар тамоми соҳаҳои ҳаёти ҷомеа боз ҳам баланд гашт ва вазъи иҷтимоии онҳо беҳтар шуд. Кишвари мо, минбаъд ташаббусҳои занону бонувонро ҳамаҷониба дастгирӣ карда, барои баланд бардоштани мақом ва сатҳи маърифати онҳо, аз ҷумла омӯзонидани илму дониш, касбу ҳунар ва муҳайё кардани ҷойҳои корӣ ҳамаи тадбирҳои заруриро меандешад. Вобаста ба ин, занону бонувон ҳунару истеъдод, кӯшишу ғайрат, қобилияти ташкилӣ ва маҳорату кордонии худ худро ҷиҳати татбиқи сиёсати давлатӣ ва пешрафту ободии ҷомеа равона намоянд. Зеро, саҳми онҳо дар рушду инкишофи давлат ва ҳалли масъалаҳои муҳими ҷомеа бузург арзёбӣ мегардад.

Ҳошимов Фирӯз Ҷабборович,
муаллими калони кафедраи
ҷомеашиносии ДИС ДДТТ
дар ш.Хуҷанд

Feb 12

НАҚШИ ТЕХНОЛОГИЯҲОИ РАҚАМӢ ДАР ПЕШГИРИИ КОРРУПСИЯ ДАР ИДОРАКУНИИ ДАВЛАТӢ

НАҚШИ ТЕХНОЛОГИЯҲОИ РАҚАМӢ ДАР ПЕШГИРИИ КОРРУПСИЯ ДАР ИДОРАКУНИИ ДАВЛАТӢ
Дар шароити ҷаҳонишавӣ ва рушди босуръати технологияҳои иттилоотӣ масъалаи мубориза бо коррупсия ба яке аз вазифаҳои муҳими давлатҳо табдил ёфтааст. Коррупсия ба рушди иқтисодӣ, иҷтимоӣ ва сиёсӣ таъсири манфӣ расонида, ба сатҳи эътимоди шаҳрвандон нисбат ба мақомоти давлатӣ халал мерасонад. Дар чунин шароит истифодаи технологияҳои рақамӣ метавонад ҳамчун воситаи муассири пешгирии ҳолатҳои коррупсионӣ хизмат намояд.
Технологияҳои рақамӣ ҳамчун воситаи мубориза бо коррупсия
Технологияҳои рақамӣ имкон медиҳанд, ки равандҳои идоракунии давлатӣ шаффоф ва самаранок гарданд. Ҷорӣ намудани хизматрасониҳои электронии давлатӣ, системаҳои иттилоотӣ ва базаҳои ягонаи маълумот ба коҳиш ёфтани тамоси мустақими байни шаҳрвандон ва хизматчиёни давлатӣ мусоидат менамояд. Маҳз кам гардидани омили инсонӣ яке аз роҳҳои муҳими пешгирии ҳолатҳои коррупсионӣ ба ҳисоб меравад.
Ҳукумати электронӣ яке аз унсурҳои муҳими идоракунии муосир ба ҳисоб меравад. Бо истифода аз порталҳои хизматрасониҳои давлатӣ шаҳрвандон метавонанд бе муроҷиати мустақим ба муассисаҳои давлатӣ хизматрасониҳои заруриро дастрас намоянд. Ин раванд имконият медиҳад, ки тамоми амалҳо ба таври электронӣ сабт ва назорат карда шаванд.
Таҷрибаи истифодаи системаҳои рақамӣ
Дар бисёр кишварҳои ҷаҳон татбиқи системаҳои рақамӣ барои мубориза бо коррупсия натиҷаҳои мусбат нишон додааст. Масалан, истифодаи системаҳои электронии ҳуҷҷатгузорӣ ва бақайдгирии электронӣ имконият медиҳад, ки тамоми равандҳои маъмурӣ ба таври шаффоф ва назоратшаванда иҷро шаванд.
Дар Ҷумҳурии Тоҷикистон низ тадриҷан системаҳои рақамӣ дар соҳаҳои гуногун татбиқ шуда истодаанд. Рушди ҳукумати электронӣ, истифодаи порталҳои хизматрасониҳои давлатӣ ва системаҳои иттилоотии идоракунӣ ба баланд гардидани сатҳи шаффофият мусоидат менамояд.
Яке аз самтҳои муҳими истифодаи технологияҳои рақамӣ дар мубориза бо коррупсия татбиқи низоми ҳукумати электронӣ мебошад. Ҳукумати электронӣ маҷмӯи хизматрасониҳои давлатӣ мебошад, ки тавассути технологияҳои иттилоотӣ ба шаҳрвандон пешниҳод карда мешаванд. Бо истифода аз чунин системаҳо шаҳрвандон метавонанд дархостҳо, аризаҳо ва дигар ҳуҷҷатҳоро ба таври электронӣ пешниҳод намоянд.
Ин раванд на танҳо вақти шаҳрвандонро сарфа мекунад, балки шаффофияти фаъолияти мақомоти давлатиро низ таъмин менамояд. Ҳар як амалиёт дар система сабт мешавад ва имконияти назорати он пайдо мегардад. Дар чунин шароит имконияти ба вуҷуд омадани амалҳои коррупсионӣ хеле кам мегардад.
Афзалиятҳои истифодаи технологияҳои рақамӣ
Истифодаи технологияҳои рақамӣ дар идоракунии давлатӣ дорои як қатор афзалиятҳо мебошад. Пеш аз ҳама, он шаффофияти фаъолияти мақомоти давлатиро таъмин менамояд. Илова бар ин, автоматизатсияи равандҳои идоракунӣ ба коҳиш ёфтани омилҳои коррупсионӣ ва баланд гардидани самаранокии хизматрасониҳои давлатӣ мусоидат мекунад.
Ҳамчунин технологияҳои рақамӣ имконият медиҳанд, ки шаҳрвандон ба маълумоти давлатӣ дастрасии бештар дошта бошанд. Ин ҳолат ба рушди назорати ҷамъиятӣ ва баланд гардидани сатҳи масъулияти мақомоти давлатӣ мусоидат менамояд.
Дар солҳои охир истифодаи зеҳни сунъӣ низ ҳамчун воситаи самараноки таҳлили маълумот ва муайян намудани хавфҳои коррупсионӣ ба роҳ монда шудааст. Системаҳои таҳлилӣ метавонанд маълумоти калонро коркард намуда, ҳолатҳои шубҳанокро муайян намоянд.
Масалан, таҳлили автоматии амалиётҳои молиявӣ ё раванди хариди давлатӣ метавонад ҳолатҳои ғайримуқаррариро ошкор намояд. Ин имконият медиҳад, ки мақомоти назоратӣ пеш аз ба вуҷуд омадани қонуншиканӣ чораҳои зарурӣ андешанд.
Самтҳои рушди минбаъдаи технологияҳои рақамӣ
Барои баланд бардоштани самаранокии мубориза бо коррупсия истифодаи технологияҳои рақамӣ бояд минбаъд низ рушд дода шавад. Аз ҷумла:
• рушди хизматрасониҳои электронии давлатӣ;
• татбиқи системаҳои электронии идоракунии ҳуҷҷатҳо;
• рушди платформаҳои маълумоти кушода;
• истифодаи зеҳни сунъӣ барои таҳлили хавфҳои коррупсионӣ.
Ин тадбирҳо метавонанд ба ташаккули идоракунии муосир ва шаффоф мусоидат намоянд.
Бо дарназардошти аҳамияти масъалаи муқовимат ба коррупсия, истифодаи технологияҳои рақамӣ метавонад яке аз роҳҳои самараноки пешгирии ин падидаи манфӣ бошад. Ҷорӣ намудани ҳукумати электронӣ, рушди хизматрасониҳои электронии давлатӣ ва истифодаи системаҳои иттилоотӣ ба баланд гардидани шаффофият ва коҳиш ёфтани омилҳои коррупсионӣ мусоидат менамояд. Аз ин рӯ, рушди минбаъдаи технологияҳои рақамӣ яке аз самтҳои муҳими такмили идоракунии давлатӣ ба ҳисоб меравад.

Ахмедов Мақсудҷон, омӯзгори калони кафедраи математикаи олӣ ва технологияҳои инноватсионӣ

Jan 23

ДИҚҚАТ, ЭЪЛОН!!! ОЗМУНИ ҶУМҲУРИЯВИИ «МАГИСТРАНТИ СОЛ» ДАР СОЛИ 2025

Вазорати маориф ва илми Ҷумҳурии Тоҷикистон ба маълумот мерасонад, ки барои дарёфти ҷоизаи Озмуни ҷумҳуриявии «Магистранти сол» миёни магистрантони муассисаҳои таҳсилоти олии касбӣ ва илмии Ҷумҳурии Тоҷикистон» дар соли 2025 Озмун эълон менамояд.

     Озмун бо мақсади ба ҳам овардани магистрантон, дарёфти ҷеҳраҳои нави лаёқатманд, соҳибмаърифат ва ташаббускор, роҳ надодан ба ҳар гуна ақидаҳои ифротӣ ва омилҳои номатлуб, ки ба зеҳни магистрантон таъсири манфӣ доранд, ташаккули афкори солим, ғанӣ гардонидани сатҳи ҷаҳонбинӣ ва маърифатнокӣ, ҳимояи арзишҳои миллӣ ва таҳкими эҳсоси худшиносию меҳанпарастӣ, эҳсоси масъулияти шаҳрвандӣ ва таҳкими зеҳни миллии ҷавонон, равона намудани онҳо ба илмомӯзӣ, бедор намудани завқи китобхонӣ ва илмдӯстӣ, тақвияти ҷаҳони маънавӣ, ахлоқӣ ва ҳозирҷавобӣ, инкишофи қобилияти эҷодӣ, таҳкими захираи луғавӣ, фаъолгардонии раванди забондонӣ, беҳтар намудани раванди таълим, такмили фаъолияти таълимии магистрантон, инкишофи қобилияти эҷодӣ, иштироки фаъолонаи онҳо дар ҳаёти илмӣ, сиёсӣ ва ҷамъиятӣ гузаронида мешавад.
    Тибқи талаботи банди 1.5. Низомнома, Озмун барои дарёфти ҷоизаи «Магистранти сол» ҳамасола дар давраҳои зерин баргузор карда мешавад:
       – даври якум – муассисавӣ, нимаи дуюми моҳи феврал – дар муассисае, ки довталаб дар он ҷо таҳсил мекунад;
Муҳлати пешниҳоди ҳуҷҷатҳои ғолибони даври якум барои иштирок дар даври дуюм ба Комиссияи озмуни ҷумҳуриявӣ (вазоратӣ) то якуми моҳи март муқаррар карда шудааст.
    – даври дуюм – ҷумҳуриявӣ (вазоратӣ) моҳи март дар Вазорати маориф ва илми Ҷумҳурии Тоҷикистон баргузор карда мешавад;
      Тибқи талаботи банди 1.4 Низомномаи Озмуни мазкур магистрантони муассисаҳои таҳсилоти олии касбӣ ва илмии ҷумҳурӣ новобаста аз шакли моликият ва тобеияти идоравӣ метавонанд иштирок намоянд.
Бинобар ин довталабон метавонанд тибқи тартиботи муқарраргардида бевосита дар Озмуни мазкур иштирок намоянд.
Масъули баргузории Озмун дар Вазорати маориф ва илми Ҷумҳурии Тоҷикистон раёсати илм ва инноватсия мебошад.
      Телефон барои тамос бо Кумитаи тадорукоти озмун 227-32-59
Барои дастрас намудани Низомномаи озмуни ҷумҳуриявии «Магистранти сол» ба пайванди зер ворид шавед ⤵️⤵️⤵️
https://t.me/vazoratimaorif/4481
Nov 29

ТАШКИЛИ ЭКСКУРСИЯИ ШИНОСОӢ ДАР ҶДММ “ҶАДИД”

    Санаи 28 ноябри соли 2024 мувофиқи нақша чорабиноҳои шуъбаи таҳсилоти дуалӣ ва алоқа бо истеҳсолот, инчунин ба роҳ мондани таҳсилоти дуалии фанҳои марбутаи кафедраи менеҷмент ва маркетинг, донишҷӯёни курси 4-уми ихтисосҳои менеҷмент ва идораи давлатии факултети тиҷорат, фаъолияти гумрукӣ ва ҳуқуқ бо ҳамроҳии устодон ба ҶДММ “Ҷадид” барои шиносоӣ бо фаъолияти истеҳсолии ширкати мазкур ташриф оварданд.

Донишҷӯён ва устодонро директори молиявии ширкат Афзалхон Азаматов ва менеҷер оид ба истеҳсолот Латипова Шаҳло бо таърихи таъсисёбӣ, самтҳои фаъолияти ширкат ва сехҳои истеҳсолӣ шинос намуданд.
Ширкати номбурда санаи 9 сентябри соли 2024 аз ҷониби Асосгузори сулҳу ваҳдати миллӣ – Пешвои миллат, Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон ба истифода дода шудааст. Ширкати мазкурро соҳибкори ватанӣ Исоматдинов Саидамон Афзалович роҳбарӣ мекунад, он ба гуруҳи корхонаҳои истеҳсолии саноати сабук ва коркарди ашёи хоми маҳаллӣ машғул мебошад, ширкат бо духтани либосҳои гуногун ва содироти он ба кишварҳои дуру наздик машғул аст.
Мақсад аз ташрифи донишҷӯён ба ширкати мазкур омӯзиши ҷараёни истеҳсоли маҳсулот, фаъолияти тиҷоратӣ ва ташкили менеҷмент мебошад.

Nov 28

Ҷамъбасти Спартакиада дар ДИС ДДТТ!

Бахшида ба Рӯзи Парчами давлатӣ дар ДИС ДДТТ спартакиадаи омӯзгорон баргузор гардид. Дар чорабинии мазкур мусобиқаҳои варзишӣ оид ба шашка, шоҳмот ва тенниси рӯи миз гузаронида шуданд.

   Дар спартакиада Инъомхӯҷа Бузруков-раиси иттифоқи касабаи кормандони соҳаи савдо, кооператсияи матлубот ва корхонаҳои хусусии вилояти Суғд, Хайруллохон Ҷамолов – раиси кумитаи иттифоқи касабаи муассисаҳои давлатӣ, Фарҳод Холмирзоев – муовини раиси иттифоқи касабаи кормандони соҳаи савдо, кооператсияи матлубот ва корхонаҳои хусусии вилояти Суғд иштирок намуда, рафти баргузории мусобиқаҳои варзиширо назорат намуданд. Дар натиҷа аз рӯи намуди шашка ғолибият насиби Нигина Муъминова, Матлуба Холназарова ва Адиба Ахмедова гардид. Дар намуди шоҳмот пирӯзӣ насиби Усмон Ҷабборов, Акбарҷон Аҳроров ва Муқаддас Набиева гашт. Дар мусобиқаи тенниси рӯи миз Садриддин Ғозибеков, Акмал Пӯлотов ва Саодат Аминҷонова пирӯз гардиданд. Дар поёни чорабинӣ дар вазъияти тантанавӣ ба ғолибон диплом, медал, сипоснома ва туҳфаҳои хотиравӣ супорида шуд.

Nov 21

Дар ДИС ДДТТ оид ба пешгирии ҷиноятҳои муташаккил, нагаравидан ба сафи ҳизбу созмонҳои ифротӣ ва мубориза алайҳи терроризму экстремизм бо иштироки намояндагони мақомоти қудратӣ мулоқот судманд баргузор гардид.

Дар ДИС ДДТТ оид ба пешгирии ҷиноятҳои муташаккил, нагаравидан ба сафи ҳизбу созмонҳои ифротӣ ва мубориза алайҳи терроризму экстремизм бо иштироки намояндагони мақомоти қудратӣ мулоқот судманд баргузор гардид. Чорабиниро муовини директор оид ба тарбия ва рушди ҷавонон, н.и.ф., дотсент Аҳрорӣ Гулчеҳрахон Усмонзода ҳусни ифтитоҳ бахшида, меҳмонон: сардори шуъбачаи шуъбаи мубориза бар зидди ҷиноятҳои муташаккили ВКД ҶТ дар вилояти Суғд подполковники милитсия Ҳайдарзода Ҷамшед Алиҷон ва корманди шуъбачаи шуъбаи мубориза бар зидди ҷиноятҳои муташаккили ВКД ҶТ дар вилояти Суғд Ҳусейнзода Беҳрӯзро муаррифӣ намуд. Сардори шуъбачаи шуъбаи мубориза бар зидди ҷиноятҳои муташаккили ВКД ҶТ дар вилояти Суғд подполковники милитсия Ҳайдарзода Ҷамшед Алиҷон дар ҳузури донишҷӯён дар бораи гиромӣ доштани Истиқлолу Ваҳдати миллӣ, даст назадан ба ҷиноятҳои муташаккил, ҳушёру зиракии сиёсиро аз даст надодан ва нагаравидан ба созмону гуруҳҳои ифротӣ ибрози андеша намуд. Солҳои охир ҷаҳон шоҳиди воқеаҳои даҳшатбор гашта, ҷангу ҷидоли абарқудратҳо моро ҳушдор медиҳанд, ки пеш аз ҳама бо шукронаи сулҳу осоиштагии кишвари азизамон ҳушёру зирак бошем, ба ҳизбу ҳаракатҳои ифротӣ ҳамроҳ нагардем. Ҷавонон бояд тарғибгари дастовардҳои соҳибистиқлолии Тоҷикистони азиз бошанд ва бо таҳсили намунавӣ ва ахлоқи ҳамида мутахассиси варзида гашта, барои ободию ояндаи дурахшони кишвар хидмат намоянд. Сипас байни донишҷӯён ва меҳмонон оид ба масъалаҳои матраҳгашта саволу ҷавоб ва мубодилаи афкор сурат гирифт.