Дар низоми сиёсию ҳуқуқии Ҷумҳурии Тоҷикистон институти президентӣ ҷойгоҳи калидӣ ва нақши асосиро дорост. Президент ҳамчун рамзи ваҳдати миллӣ, кафили Конститутсия ва сарвари олии сиёсиву иқтисодии давлат масъулияти таърихӣ ва бузургеро ба дӯш дорад. Бо мақсади арҷгузорӣ ба ин мақоми муҳими давлатдорӣ ва қадршиносӣ аз хизматҳои шоистаи Пешвои муаззами миллат муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон, ки дар таҳкими пояҳои сулҳу субот, ваҳдати миллӣ ва рушди устувори иқтисодии кишвар саҳми назаррас гузоштаанд, ҳамасола 16 ноябр ҳамчун Рӯзи Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон ҷашн гирифта мешавад. Ин сана барои мардуми кишвар на танҳо рамзи эҳтиром ба Роҳбари давлат, балки таҷассумгари иттиҳоду ҳамбастагӣ, худшиносии миллӣ ва миннатдорӣ аз даврони сулҳу оромист, ки бо заҳматҳои Пешвои миллат ба даст омадааст.
Таҷлили Рӯзи Президент ифодаи арҷгузорӣ ба сиёсати созанда ва дурбинонаи давлатдорӣ мебошад, ки заминаи устувори рушди иқтисодӣ ва иҷтимоии ҷомеаро фароҳам овардааст. Дар таърихи навини Тоҷикистон, нақши шахсияти Президент дар таъмини сулҳ, амният ва таҳкими давлатдории миллӣ бесобиқа ва сарнавиштсоз аст. Маҳз сиёсати хирадмандона ва иродаи қавии Роҳбари давлат имкон дод, ки Тоҷикистон аз мушкилоти давраи ҷанги шаҳрвандӣ раҳо ёфта, ба масири устувори рушду шукуфоӣ ва ҳамбастагии миллӣ ворид гардад.
Пас аз ба даст овардани Истиқлоли давлатӣ соли 1991, Тоҷикистон ба марҳалаи душвори ташаккули давлати миллӣ ворид гардид. Солҳои аввали Истиқлол бо бесуботии сиёсӣ, ҷанги шаҳрвандӣ ва буҳрони иқтисодӣ ҳамроҳ буданд. Маҳз дар чунин шароити ҳассос шахсияти Эмомалӣ Раҳмон ба саҳнаи сиёсӣ баромад, ки тавонист бо хирад, матонат ва иродаи қавии худ миллатро ба сулҳ даъват кунад. Соли 1992, бо интихоб шудани ӯ ба ҳайси Раиси Шӯрои Олӣ, сароғози як марҳалаи нав дар таърихи давлатдории тоҷикон гузошта шуд. Дар давоми солҳои баъдӣ, бо заҳматҳои пайгиронаи ӯ сулҳу ваҳдати миллӣ таъмин гардид ва Тоҷикистон ба роҳи рушд ва ободонӣ қадам гузошт.
Бо назардошти ин хизматҳои таърихӣ ва нақши муассири Пешвои миллат дар таҳкими давлатдорӣ, соли 2016 ба Қонуни Ҷумҳурии Тоҷикистон “Дар бораи Рӯзи Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон” санаи 16 ноябр ҳамчун ҷашни давлатӣ муқаррар карда шуд. Ваҳдат ва субот ду пояи асосии рушди ҳар як давлатанд. Бе сулҳ ва оромӣ, ҳеҷ як ҷомеа наметавонад пеш равад. Эмомалӣ Раҳмон бо сиёсати сулҳомез ва ваҳдатофарини худ тавонист миллати тоҷикро аз низои дохилӣ барорад ва ба як ояндаи ором ва амн раҳнамоӣ намояд.
Имзои Созишномаи умумии истиқрори сулҳ ва ризоияти миллӣ дар соли 1997 марҳалаи таърихие буд, ки ба ҷанги шаҳрвандӣ нуқта гузошт ва пояи давлатдории муосири Тоҷикистонро гузошт. Аз ҳамон вақт то имрӯз, Тоҷикистон яке аз кишварҳои суботу оромдошта дар минтақа ба шумор меравад. Ин сулҳу субот на танҳо амнияти сиёсӣ, балки имкони рушди иқтисодӣ, фарҳангӣ ва иҷтимоиро низ фароҳам овард.
Яке аз дастовардҳои бузурги даврони Пешвои миллат – гузоштани пояҳои иқтисоди мустақил ва устувор мебошад. Дар солҳои аввали Истиқлол, иқтисоди Тоҷикистон заиф буд, корхонаҳо фаъолият надоштанд, сатҳи камбизоатӣ баланд буд ва кишвар ба ёрии хориҷӣ ниёз дошт.
Бо роҳбарии оқилонаи Эмомалӣ Раҳмон, барномаҳои стратегии рушди иқтисод қабул гардиданд, ки ба эҳёи истеҳсолот, рушди инфрасохтор ва тавсеаи муносибатҳои иқтисодии байналмилалӣ равона шудаанд.
Саҳми асосии Президент дар рушди иқтисодиёти мамлакат чунин самтҳоро дар бар мегирад:
Энергетика: бунёди Неругоҳҳои “Сангтӯда-1”, “Сангтӯда-2”, “Помир-1”, ва сохтмони Неругоҳи азими “Роғун”, ки Тоҷикистонро ба истиқлоли энергетикӣ мебарад.
Нақлиёт ва иртиботот: сохтмони роҳҳои байналмилалӣ (Душанбе-Хуҷанд-Чаноқ, Душанбе-Кӯлоб-Хоруғ), нақбҳои “Истиқлол”, “Шаҳристон”, “Хатлон” ва садҳо пулу иншооти дигар, ки кишварро бо минтақаҳои ҳамсоя мепайванданд.
Саноат ва соҳибкорӣ: дастгирии бахши хусусӣ, рушди истеҳсолоти ватанӣ ва воридоти технологияҳои муосир.
Илму маориф: афзоиши буҷети давлатӣ барои соҳаи маориф ва баланд бардоштани сатҳи саводнокӣ.
Кишоварзӣ: сиёсати оқилона дар соҳаи обёрӣ, васеъ намудани заминҳои кишт ва дастгирии деҳқонон.
Дар натиҷаи татбиқи ин сиёсати созанда, Тоҷикистон имрӯз яке аз кишварҳои аз лиҳози иқтисодӣ рушдёбандаи Осиёи Марказӣ ба ҳисоб меравад. Афзоиши солонаи ММД, болоравии сатҳи зиндагии мардум ва рушди инфрасохтор нишон медиҳанд, ки сиёсати иқтисодии Пешвои миллат самаранокии худро дорад. Рӯзи Президент – ин танҳо ҷашни сиёсӣ нест, балки рамзи эҳтиром ба давлат, ваҳдат ва заҳмати Роҳбари кишвар мебошад. Дар ин рӯз тамоми табақаҳои ҷомеа аз хизматҳои Пешвои миллат ёдовар мешаванд ва аҳди содиқона ба Ватан ва рушди он медиҳанд.
Дар муассисаҳои таълимӣ, донишгоҳҳо ва ташкилотҳои давлатӣ дар ин рӯз ҳамоишҳо, конфронсҳо, озмунҳои илмӣ ва барномаҳои фарҳангӣ баргузор мегарданд, ки ба баланд бардоштани ҳисси ватандӯстӣ ва худшиносии шаҳрвандон мусоидат мекунанд. Ин сана аҳамияти тарбиявӣ дорад, зеро ҷавононро ба эҳтироми давлатдорӣ, сулҳ, ваҳдат ва меҳнатдӯстӣ ҳидоят менамояд.
Рӯзи Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон – омили ваҳдат, субот ва рушди устувори иқтисодӣ мебошад. Таҷлили ин рӯз на танҳо арҷгузорӣ ба шахси Роҳбари давлат, балки нишони миннатдорӣ аз дастовардҳои бузурги даврони Истиқлол мебошад. Ҳар як шаҳрванд бояд дарк кунад, ки сулҳу ваҳдат, ки бо заҳмати Пешвои миллат ба даст омадааст, неъмати бузург аст. Барои нигоҳ доштани ин дастовард ва таҳкими иқтисоди миллӣ ҳар яки мо масъулем. Пешрафти иқтисодӣ ва Истиқлоли комили давлатӣ танҳо дар шароити сулҳ, субот ва ҳамдигарфаҳмии миллӣ имконпазир аст. Аз ин рӯ, Рӯзи Президент барои ҳар як тоҷик на танҳо рӯзи шодию ифтихор, балки рӯзи андешидани аҳд барои ободии Ватан ва ҳифзи арзишҳои миллӣ мебошад.
Ҳалимов И.М., н.и.и.,
муаллими калони кафедраи
молия ва қарзи ДИС ДДТТ