СОЗМОНУ ГУРУҲҲОИ ИФРОТГАРО – ТАҲДИДИ ҶИДДӢ БА ҲАЁТИ ОСОИШТАИ МАРДУМИ САЙЁРА

Мушоҳидаву таҳлилҳои соли охир собит менамоянд, ки созмону гурӯҳҳои ифротгаро аз доира ва нуфузи фаъолияти як давлат ва минтақа берун гардида, дар шаклҳои маъмулии терроризму экстремизм (ифротгароӣ) таҳдиди ҷиддӣ ба ҳаёти осоиштаи мардуми сайёра гардидааст. Дар ин бораи ин масоил мо борҳо андешаҳои хешро иброз намуда будем. Ин навбат оид ба масъалаи ифротгароии муосир, ки ҳамчун терроризм шакли худро тағйир дода, усулҳои худро ошкортар менамоянд, андешаҳоямонро иброз медорем. Ифротгароӣ дар пояи пайравӣ ё эътиқод ба ҳиссиёт, амал, стратегия ё муносибат ба чизеву касе сар зада, ҳолату вазъияти махсуси зоҳиршавиро дорад. Фаъолияти ифротгароӣ аслан тавассути таблиғоту ташвиқот (осоишта) ва тавассути ҷанг ё низои мусаллаҳона сурат мегирад. Ин зуҳурот метавонад дар тамоми соҳаҳои фаъолияти инсон,аз ҷумла ба дин, сиёсат, идеология, илм ва ҳатто соҳаи варзиш инъикос ёбад. Ифодаи ифротгароӣ хеле решадор аст, он ҳеҷ гоҳ ҳудуд ё дину миллат надорад ва ҳудуди ягон мамлакатро эътироф намекунад. Намуди дигари фаъолияти экстремистӣ ташвиқоти амалиёти террористӣ мебошад.
Ифротгароии муосир аз рӯи мазмуни худ гуногун аст ва он аз шаклҳои зиёди зерин иборат аст: сиёсӣ, иқтисодӣ, миллӣ, динӣ, наврасон ва ҷавонон, экологӣ, зиддиҷаҳонишавӣ, маънавӣ ва ғайра мебошад. Дар як вақт ифротгароӣ метавонад хусусияти омехта дошта бошад. Шаклҳои ифротгароиро дар алоҳидагӣ шарҳ медиҳем.Аз ҷумла:
Ифротгароии сиёсӣ: фаъолияти шахсоне мебошад, ки барои вайрон кардани иқтисодиёт, Қувваҳои Мусаллаҳ, сохторҳои маориф ва тандурустӣ заминаҳо офарида, воситаҳои ахбори умумро барои ҳаросонидани мардум, вайрон кардани асосҳои ахлоқии ҷомеа, ташвиқи зўроварӣ истифода мебаранд;
Ифротгароии миллӣ: манфиатҳо, ҳуқуқхои дигар миллатҳоро инкор карда, волоияти як миллатро аз болои миллати дигар эълом медорад, ки бо сепаратизм (ҷудоихоҳӣ) алоқаманд буда, ба барҳам додани давлатҳои сермиллат, барқарор кардани ҳукмронии миллати таҳҷоӣ равона карда шудааст;
Ифротгароии иқтисодӣ: ба барҳам додани бисёрнамудӣ ё барқарор кардани ягон намуди моликият, усулҳои ягонаи хоҷагидорӣ, рад кардани принсипҳои танзими давлатии соҳаҳои иқтисодӣ, ихтисор шудани хароҷотҳои иҷтимоӣ, ҳуҷум ба дастовардҳои иҷтимоии коргарон, барҳам додани рақобат дар фаъолияти соҳибкорӣ равон карда шудааст;
Ифротгароии динӣ: дар нафрат ба намояндагони дини дигар ё мубориза қатъӣ дар дохили як дин зоҳир мешавад.Қатъиян эътироф накардани ғояҳои динии дигар, муносибат ва рафтори хашмгинона нисбат ба пайравони мазҳабҳои дигар, таблиғоти ақидаҳои устувор, «ҳақ будани як таълимоти динӣ», кӯшиши решакан, бартараф намудан ва то ба ҳалокат расонидани намояндагони динҳои дигар мебошад;
Ифротгароии наврасон ва ҷавонон: назар ва навъи рафтори ҷавонон мебошад, ки аз рӯйи принсипи қувва, хушунат нисбати дигарон, то ба таҷовуз ва куштор асос ёфтааст. Ӯ адоват ба гуногунандешӣ (махсус нисбат ба ҳаракатҳои муайяни ҷавонон), инчунин хоҳиши бунёди ҷомеаи тоталитариро дар асоси тобеият пешниҳод менамояд;
Ифротгароии экологӣ: назари радикалӣ нисбат ба ташкилот ва корхонаҳои ба таназзули муҳити зист мусоидатунанда мебошад. Он дар амалҳо ва намоишу эътирозҳо барои ҳифзи муҳити зист бар зидди гунаҳкорони ҷиноятҳои экологӣ зоҳир мегардад. Чораҳои радикалӣ ҳатто нисбати шахсоне, ки либосҳои аз пашми ҳайвонот ба бар кардаанд, метавонанд зоҳир шаванд;
Ифротгароии зиддиҷаҳонишавӣ: назари радикалӣ ва рафтори бераҳмона нисбати ташкилотҳои ба фазои ҷаҳонишавии иқтисодӣ, сиёсӣ ва фарҳангӣ таъсиркунанда мебошад. Ифротгароён дар ҳаракати зидди ҷаҳонишавӣ ба ташкили бетартибиҳои оммавӣ, истифодаи зӯроварии бевосита дар мубориза бо ширкатҳои трансмиллӣ, ниҳодҳои байналмилалии иқтисодӣ ва сиёсии характери ҷаҳонишавидошта, иштирок мекунанд;
Ифрогароии маънавӣ: ба маҳдудкунӣ равона карда шуда, таҷриба, комёбиҳои маданияти дигарро рад мекунад ва ба сифати идеологияи расмӣ стандартҳои муайяни иҷтимоӣ, динӣ ва этникиро пешниҳод мекунад.
Умуман, ифратгароӣ дар кадом шакл набошад, онро мо қабул надорем, чунки он ҳуқуқу озодиҳои инсон ва шаҳрвандонро поймол мекунад. Ҳар яке аз ин шаклҳо дорои хусусияти худ мебошад, аммо онҳоро зуҳуроти харобиовар, таҷовузкорона, бераҳмона, ки ҳадафи равшан надорад, бо ҳам мепайвандад. Дар навбати худ ифротгароӣ аз рӯи низоми худ ба гурӯҳҳои дигар тақсим мешавад. Аз ҷумла:
-ифротгароии дохилӣ вобаста ба субъектҳои он ифротгароии давлатӣ, вақте, ки зўроварӣ дар муносибат бо оппозитсия (мухолифин) гурўҳҳо, категорияҳо ё табақаҳои калони аҳолӣ аз тарафи давлат ба воситаи сохторҳои қудратӣ бо баҳонаи ҳимояи манфиатҳои давлатӣ, ҷамъиятӣ ё умумимиллӣ амалӣ карда мешавад;
-ифротгароии ғайриҳукуматӣ, ки он аз тарафи иттиҳодияҳои ҷамъиятии ғайриҳукуматӣ ва ҳизбҳо барои ҳимояи манфиатҳои сохторҳои ҳукумат содир карда мешавад;
-ифртгароии оппозитсионӣ (мухолиф ), ки дар он зўроварии зиддиҳуқуқӣ ба муқобили сохторҳои давлатӣ ва намояндагони онҳо равона карда шудааст;
-ифртгароии байниҳизбӣ, ки дар раванди муборизаи сиёсӣ зоҳир мегардад, ҷудо карда мешаванд.
Ҳамчунин чанд намуди дигари экстремизм маълуманд, ки субъектҳои онҳо ҷонибдори ҷараёнҳои гуногуни экстремистӣ аз ыумла миллатчигӣ, фашистӣ ва сепаратистӣ мебошанд. Хуллас, равнақу ривоҷи экстремизм дар ниҳояти кор ба терроризм меорад.
Сабаби пайдоиш ва паҳн гардидани ин гуна падидаҳои номатлуб аз он шаҳодат медиҳад, ки сатҳи пасти шароити зиндагӣ, бехабар будан аз маърифати ҳуқуқӣ ва худшиносӣ, таълиму тарбияи нокифояи хусусан ҷавонон боиси шомил шудани онҳо ба гуруҳи ифротгаро мегардад. Дар чунин вазъият масъулияти азими таърихӣ ва рисолати шаҳрвандии истиқлоли миллӣ ва осоиштагии ҷомеаи худро аз чунин пайомадҳои манфӣ ва таъсири қувваҳои моҷароҷӯ эмин нигоҳ доштанамон зарур аст. Дар маҷрои ҷаҳонишавӣ мо бо меҳнати софдилона ва самимӣ дар ҳама соҳаҳо таҳким бахшем, бепарво ва масъулиятношинос набошем ва барои таълиму тарбияи наврасон, ҷавонон дар руҳи ватандӯстӣ, худогоҳиву худшиносӣ, инчунин ҷалби онҳо дар корҳои созандагиву ободкорӣ, ҳифзи дастовардҳои Истиқлоли давлатӣ, таҳким бахшидани Ваҳдати миллӣ саҳмгузор бошем.

М.МАМАДҶОНОВА,
устоди ДИС ДДТТ

ТЕРРОРИЗМ ВА ЭКСТРЕМИЗМ – ХАТАР БА ОРОМИИ ҶОМЕАИ МУОСИР

Мо, ҷавонони даврони соҳибистиқлоли кишвар тавассути воситаҳои ахбори омма (ВАО) бохабарем, ки таҳдиду хатар ба оромии ҷомеаи муосирро имруз ба миён овардааст, ин терроризм ва экстремизм (ифротгароӣ) мебошад. Дар атрофи масъалаи мазкур андешаронӣ намуда, қайд менамоем, ташкилотҳои террористӣ ва ифротгаро тағйир шакли зоҳиршавии худро имруз дода, бо пешрафти технологияи муосир барои пешбурду амалисозии фаъолияти террористӣ ва ташвиқу тарғиби ақоиди хусусияти ифротгародошта аз ВАО, хусусан шабакаи ҷаҳонии Интернетро майдони фаъолияти тахрибии худ қарор дода, мехоҳанд мисли пештара дар муҳити иҷтимоӣ таъсири манфӣ гузоранд. Суол ба миён меояд, ки чаро шабакаи ҷаҳонии Интернет, хусусан шабакаҳои иҷтимоӣ барои ҷонибдорони ақоиди ифротгароӣ маъмуланд? Чунки шабакаҳои Интернет барои онҳо “минбари озод” барои пешбурди ташвиқу тарғиби ғояву афкори онҳо, мебошад. Воситаҳои иттилоотии расман ва аз ҷиҳати ҳуқуқӣ фаъолияткунанда, ба монанди, радио, телевизион, рӯзномаву маҷаллаҳо барои ифротгароёну тундгароён баста аст ва шабакаҳои ҷаҳонии Интернет ягона минбари дастрас ва дорои доираи пуриқтидори васеи муштариён аст. Аз ҷониби ташкилоту гурӯҳҳои махсуси террористиву ифротгаро, бештар тавассути шабакаҳои иҷтимоӣ барои таблиғи ақидаҳои тундгароёна, ба тавре васеъ моҳирона истифода мебаранд. Ташвиқоту тарғиботи ифротгароӣ дар фазои иттилоотӣ дар сомонаҳои гуногуни хусусияти ифротгароидошта дар шабакаҳои иҷтимоӣ ҷой додани саҳифаҳо, суратҳо ва наворҳои дорои маълумоти мушаххас оид ба фаъолияти ҳамин гуна ташкилотҳо, ба роҳ монда шудааст. Масалан, аз қабили “Одноклассники”, “В контакте”, “Фейсбук”, “Твиттер”, “Телеграмм”, “YouTube” ва ғайраҳо маъмул гаштаанд. Эмиссарҳои созмону гурӯҳҳои террористӣ ва ифротгаро дар шабакаҳои иҷтимоии интернетии дар боло зикршуда фаъол буда, барои интихоб ва иртиботи аввалин бо номзадҳои эҳтимолӣ, инчунин мубодилаи паёмакнависиҳои фаврӣ фаъолона машғул мешаванд. Дар натиҷа, аъзоёни ҳаракату гурӯҳҳои ифротгаро имконияти ташвиқоту тарғиботи идеологии худро дар сарчашмаҳои интернетӣ ба даст оварданд, ки миқдори шунавандагон аз даҳҳо то садҳо ҳазор расиданд. Ҳамин гуна сарчашмаҳои таъсиррасонанда ба шуури ҷавонон, ки аз тарафи давлат ва ҷомеа идоранашавандаанд, бо иқтидори ВАО-и расмӣ баробар карда шудааст. Бо истифода аз шуури номукаммали ҷавонон зери намуди “мубодилаи афкор” дар шабакаи Интернет ифротгароён тарғибу ташвиқот бурда, тарафдорони нави худро ба сохторҳои террористӣ ва ифротгароӣ ҷалб карда, бо ин васила шумораи “ҳамақидаҳо”-и худро зиёд менамоянд.
Ба андешаи мо, барои ба фирефтаи гуруҳҳои террористӣ ва ифротгароӣ нагардидани шаҳрвандони кишвар, алалхусус ҷавонон бояд дорои донишҳои мукаммал, мафкураи васеъ ва ҳисси баланди ватандӯстӣ дошта бошанд. Ҷавонон, ки ҳамчун нерӯи пуриқтидори пешбарандаи ҷомеа, ояндасози миллат ба ҳисоб мераванд, бояд аз ақидаҳои хурофотӣ дур бошанд, донишҳои муосирро ҷиддӣ омӯхта, ҳар як рӯйдоди ҷомеаро аз нуқтаи назари илму мантиқ таҳлил кунад ва дар зиндагӣ роҳи дурустро интихоб намоянд.
Хулоса, имрӯз танҳо муборизаи дастаҷамъонаи мақомоти ҳифзи ҳуқуқ, мусоидати аҳолӣ бо мақомот ва ҳушёрию зиракии мардум имкон медиҳад, ки пеши роҳи ин омилҳои манфӣ гирифта шавад, то ки суботу оромӣ таъмин ва ҳар як фард дар ватани азизамон Тоҷикистони соҳибистиқлол зиндагии ободу осоишта умр ба сар барад.Ҷавонон бояд ҳамчун нерӯи пешбаранда, ворисони асилу арзандаи миллату давлат ва созандагони имрӯзу фардои Тоҷикистони азиз бо ҳисси баланди миллӣ пояҳои давлатдории миллиамонро ҳамчун гавҳари ноёб эҳтирому нигоҳ доранд, чун нерӯи бузурги созанда ва сипари боэътимоди давлатамон бар зидди хатари терроризму ифротгароӣ бо роҳҳои пешбининамудаи қонунгузорӣ муборизаи беамон баранд.

Ф.ҚУРБОНОВ,
мудири шуъбаи кор бо
ҷавонони ДИС ДДТТ
дар шаҳри Хуҷанд

ТЕРРОРИЗМ ВА ИФРОТГАРОӢ – ПАДИДАИ ХАТАРЗОИ ҶОМЕАИ БАШАРӢ .

Зимни андешаи хеш дар атрофи масоили умдатарини манотиқи кишварҳои олам, бахусус, яке аз падидаи хатарзои ҷомеаи башарӣ – терроризм ва экстремизм (ифротгароӣ) ибрози ақида намуда, қайд менамоем, ки имрӯз мавҷи бесобиқаи терроризм ва ифротгароӣ дар асри навин ба хатари бузурги глобалӣ табдил ёфта, оқибатҳои фоҷеабору дарозмуддати ҷамъиятиву сиёсӣ ва маънавиро ба миён гузошт. Аз воқеаҳое, ки вақтҳои охир дар хоки давлатҳои гуногуни дунё сар зада истодаанд, маълум мегардад, ки барои афроди террористу ифротгаро ягон муқаддасот – Ватан, миллат, дин, мазҳаб арзише надоранд. Барои расидан ба ҳадафҳояшон онҳо аз зӯроварию ваҳшоният даст намекашанд.

Дар шароити имрӯза тафаккури ифротӣ, гурӯҳҳои ифротгароии динӣ ва созмонҳои террористӣ ҳамчун хатари бузурги минтақавӣ ва ҷаҳонӣ амният боқӣ монда, аксари кишварҳои мусулмоннишин, хусусан кишварҳои Осиёи Маркази-ро зери таҳдиди ҷиддӣ қарор додаанд. Мисоли равшани ин гуфтаҳо вазъияти ноҳанҷори сиёсиву иҷтимоӣ, таркишҳою кушторҳо дар Афғонистон ба вуқуъ пайвастанд, маҳсуб меёбанд. Вобаста аз вазъи кунуни ҳамсоя кишвар, бахусус ҷангҷӯёни гурӯҳи тундрави “Давлати исломӣ” ва ё бо номи «Давлати исломӣ дар Ироқ ва Шом», дар расонаҳои хабарӣ бештар дар шакли ДИИШ, ДОИШ ва шохаи “Хуросон ”зикр мегардад, ошкору пинҳонӣ фаъолият доранд. Таҳлилу мушоҳидаҳо нишон медиҳанд, ки фаъолияти ДИИШ солҳои охир шакли зоҳиршавии худро тағйир дода, бо роҳу усулҳои нав мақсадҳои худро пайгирӣ намуда, дар қаламрави Афғонистон амалҳои амалҳои террористӣ содир намуданаш ба назар мерасад.Чунончи 19 январи соли равон дар тарабхонаи чинӣ, воқеъ дар маркази Кобул, ки шаҳрвандони Чин бештар ба он ташриф меоранд, амали террористӣ содир шуд. Дар натиҷаи ин амали мудҳиш ҳафт нафар ба ҳалокат расида, беш аз даҳ кас захмӣ шудаанд. Масъулияти ин амали террористиро ДИИШ ба ӯҳда гирифта, бо нашри баёнияе иброз доштааст, ки ҳадафи ҳамлаи маргталабона шаҳрвандони Чин будааст. Ёдовар мешавем, ки ҷангҷӯёни ДИИШ моҳи декабри соли 2022 низ ба як меҳмонхонаи чиниҳо дар Кобул ҳамлаи хунин анҷом дода буданд.  

Бе бозгашти сулҳу осоишта дар Афғонистон дар бораи бунёди амнияти комил дар Осиеи Марказӣ ҳарф задан хело мушкил аст. Дар ин раванд, маҳз кишварҳои ин минтақа метавонанд дар таҳкими субот ва рушди устувори Афғонистон нақши муҳим бозанд. Хуллас, имрӯз ҳар гуна созмони ифротгаро метавонад ба рушди равандҳои ҳамгироӣ ва ҳамкории миёни кишварҳои Осиёи Марказӣ таъсири манфӣ гузорад ва боиси боз ҳам таҳвият ёфтани андешаҳои ифротӣ гардад. Аз ин рӯ, дар шароити имрӯза зарур медонем, ки роҳҳои самараноки ҳалли ин мушкилот ва механизмҳои таъмини ҳамоҳангӣ дар муқовимат бо рушди ифротгароӣ миёни кишварҳои Осиёи Марказӣ ба роҳ монда шавад. Бо таваҷҷӯҳ ба Осиёи Марказӣ қайд карданд зарур аст, ки Ҷумҳурии Тоҷикистон дар минтақа мавқеи муҳими ҷуғрофиро ишғол намуда, дар муқовимат бо таҳдиду хатарҳои амниятӣ, ки аз қаламравӣ Афғонистон бармеояд, нақши муҳимро мебозад. Тоҷикистон дар хатти аввали мубориза бо хатари терроризму ифротгароӣ ва дигар ҷиноятҳои муташаккили фаромарзӣ қарор дошта, на танҳо амнияти худ, балки бехатарии минтақа ва қаламравҳои фаротар аз онро аз оқибатҳои фалокатбори ин зуҳуротҳо ҳимоя ва таъмин менамояд. Аз ин ҷост, ки масоили таъмини сулҳу субот ва амнияти давлат доимо дар маркази таваҷҷӯҳи Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон қарор дорад. Вобаста ба ин, Тоҷикистон ташаббуси таъсиси «камарбанди амниятӣ» дар атрофи Афғонистон барои пешгирӣ ва коҳиш додани пайомадҳои хатару таҳдидҳо пешниҳод намудааст. Тоҷикистон ҳамеша аз ташаббусҳои байналмилалӣ ва минтақавӣ, ки ба рушд ва шукуфоии Осиёи Марказӣ нигаронида шудаанд, ҷонибдорӣ менамояд ва дар ин замина, тамоми кушишу талошҳои худро баҳри рушду тараққиёт, таҳкими субот ва тинҷиву оромӣ дар минтақа равона месозад. Кишвари мо, ҷонибдори тавсеаи минбаъдаи ҳамкории байналмилалӣ дар соҳаи амнияти ҷаҳонӣ дар заминаи “Раванди Душанбе оид ба мубориза бо терроризм” мебошад. Тоҷикистон, дар доираи ин раванд ва ҳамроҳ бо ниҳодҳои байналмилалӣ ва давлатҳои узви Созмони Милали Муттаҳид ҷиҳати мубориза бо таҳдиду хатарҳои амниятӣ саҳми худро мегузорад.Ташаббуси навбатии кишвари мо доир ба «Даҳсолаи таҳкими сулҳ ба хотири наслҳои оянда» идомаи мантиқии талошҳои сулҳхоҳонаи Тоҷикистон дар арсаи байналмилалӣ мебошад.

Хулоса, ҷаҳони имрӯза ҳар яки моро водор мекунад, ки ба қадри давлати соҳибистиқлол ва зиндагии орому осуда расида, ҳеҷ гоҳ зиракии сиёсиро аз даст надиҳем ва ба хотири сулҳу оромӣ ва пойдории суботи сиёсии ҷомеа муттаҳид гашта, ба фаъолияти сохтору мақомоти давлатӣ дар мубориза алайҳи ин падидаи хатарзои ҷомеаи башарӣ ҳамаҷониба мусоидат намоем.

                                      М.МАМАДҶ ОНОВА,

устоди ДИС ДДТТ

 дар ш.Хуҷанд

 

 

МУБОРИЗАИ АМАЛӢ ВА ҲАМ МАЪНАВӢ АЛАЙҲИ ТЕРРОРИЗМ ВА ИФРОТГАРОӢ!

Таърих гувоҳ аст,ки дар охири асри XX ва ибтидои асри XXI ҷомеаи ҷаҳони ба хатари ҷиддӣ, мисли терроризм ва экстремизм (ифротгароӣ) рӯ ба рӯ шуд, ки ба бақои одаму олам таҳдид мекунад. Солҳои охир дар баробари зиёд шудани омилҳои тероризм ва ифротгароӣ вокунишиҳо низ рӯз то рӯз зиёд шудаанд, ки пур аз тазод, мушкилот, ихтилофу зиддиятҳост, доир ба афзудан ва густариши ифротгароӣ, фундаментализм, терроризм ва дигар зуҳуроту падидаҳои номатлубу хатарафзо зиёд ҳарф мезананд ва менависанд. Терроризм ва ифротгароӣ аз мафҳумҳое ҳастанд, ки дар дунёи имрӯза вирди забони ҳама шудааст ва ин ду мафҳум ба ҳам пайваст мебошад.
Бо инкишофи техника ва технологияи нав шаклу намудҳои нави террористӣ ба мафҳуми киберҷиноят ба вуҷуд омаданд, ки аз рӯйи иқтидори харобиовариашон ба амалиёти калони ҷангӣ шабоҳат доранд. Дар тамоми саросари ҷаҳон амали киберҷиноятро ҳамчун амали ғайриқонунӣ ё ҷиноятеро мешуморанд, ки дар асоси технологияи рақамӣ ҳамчун таҷҳизот ва ё ҳадаф истифода мешавад. Ба тарви муфассал метавонем мафҳуми киберҷиноятро ҳамчун дарстрасии беиҷозат ба компютери фардӣ, дастгоҳои мобилӣ, ҳисоботҳои шахсӣ, дигаргунсозии маълумотҳои шахсӣ дар шабакаҳои иҷтимоӣ, дастрасӣ ба суратҳисобҳои бонкӣ ва ё, ин ки фазои абрии фардӣ маънидод кунем. Илова бар ин, дар аксари маъхазҳо тафсир дода шудааст, ки ҷиноятҳои киберӣ ҷиноятҳо ё ҳамлаҳо ва ё амалҳои ҷиноие мебошанд, ки қаллобӣ, дастрасии бидуни иҷозат ба маълумоти хусусӣ ё фаъолияти ба ин монандро дар бар мегиранд. Ва имрӯз кибер бо ҳама чизҳо алоқаманданд, хусусан, ба технологияҳои компютерӣ, алалхусус, Интернет вобастаанд ва ё марбутанд. Дар алоқа ба истифодаи афзояндаи ин технологияҳо ҳамкории одамон ба ҷодаи киберӣ ба таври доимӣ бипайваст, ки ҷиноят, ҳамла, таҳқир ва ҳатто, муносибатҳоро ташкил дод ва ба вуҷуд меоварад.Ҷиноятҳои киберӣ яке аз зуҳурот ё ин ки падидаҳои нави замони кунунӣ ё муосир маҳсуб ёфта, таҳдиди он ба ҷомеаи ҷаҳонӣ ва пеш аз ҳама, ба амнияти миллии ҳар як давлат хоҳу нахоҳ мерасад. Бояд зикр кард, ки гурӯҳҳои террористию ифротгароӣ аз Интернет, алалхусус шабакаҳои иҷтимоиро ба таври васеъ истифода карда, садҳо сомонаҳои расмиро таъсис додаанд, ки бо ҳазорон маводу маълумоти хусусияти ифротию террористӣ дошта, дар пайи гумроҳ сохтани афроди аз асли воқеъият ноогоҳ ва ҷалби аъзои нав фаъолият менамоянд. Онҳо ақидаҳои ифротию низоъангезӣ ва душманонаю зиддиинсонии худро бо мақсади барангехтани даҳшату тарсу ваҳм миёни мардум паҳн мекунанд. Ба намоиш гузоштани аксҳо ва наворҳои видеоӣ, ки дар он куштори ваҳшиёнаи одамон, зинда ба зинда сӯзогдани одамон дида мешавад, мисоли рӯшанест, ки таъсири ниҳоят манфии рӯҳию равонӣ ба мардуми осоишта мерасонад. Инчунин, тавассути Интернет барангехтани бадбинии динӣ, миллӣ ва нажодӣ дар миёни аҳолии ин ё он кишвар ҳадафи асосии кибертеррористон ба шумор меравад. Маҳз тарғибу ташвиқот тавассути шабакаҳои иҷтимоӣ ба онҳо имкон медиҳад, ки аъзоёни навро аз ҳисоби тоифае аз ҷавонони гумроҳу ҷоҳилу нодон ва аз хавфи ин ҷиноятҳо иттилоъ надошта, ба гурӯҳҳои террористии худ ҷалб намоянд. Коршиносон зимни таҳлилҳои дақиқи худ иброз медоранд, ки тоифае ва ё гурӯҳе аз шаҳрвандони кишвари мо низ, ба ҳаргуна ҳаракату гурӯҳҳои террористиву ифротгароӣ пайвастанд.Тибқи таҳлилу тадқиқоти ҷиддӣ аксари беши онҳо маҳз тавассути Интернет ва шабакаҳои иҷтимоӣ ба доми найрангу фиреби ин гурӯҳҳои ифротӣ афтодаанд. Умуман, амали киберҷиноят на танҳо барои халалдор намудани амнияти миллат, балки ба буҳрони молиявӣ овардани иқтисодиёти миллатро аз қабили дастраси ба маълумотҳои тиҷоратӣ, фаъолияти мағозаҳои электронӣ, Web-сомонаҳои вазорату корхонаҳои давлатӣ ва хусусӣ ва интендификаторҳои почтаҳои электронӣ оварда мерасонад. Бояд қайд кард, ки Ҷумҳурии Тоҷикистон дар радифи дигар кишварҳои ҷаҳон бо ин зуҳуроти номатлуб мубориза бурда, талош менамояд.
Кишвари соҳибистиқлоламон, бо роҳнамоии Пешвои муаззами миллат муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон дар сафи пеши мубориза бо терроризму ифротгароӣ дар ҷаҳони муосир қарор дошта, бо сиёсати устувори хеш дар таъмини суботу амнияти минтақавӣ ва байналмилалӣ саҳми ҷиддӣ мегузорад. Ҳанӯз баҳри мубориза бо терроризм ва экстремизм соли 1999 як зумра санадҳои ҳуқуқии меъёрӣ қабул шуданд. Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон муҳтарам Эмомали Раҳмон 16 ноябри соли 1999 ба Қонуни Ҷумҳурии Тоҷикистон “Дар бораи мубориза бо терроризм” имзо гузоштанд ва 21 ноябри соли 2003 Қонуни Ҷумҳурии Тоҷикистон “Дар бораи мубориза бо экстремизм” ба тасвиб расид. Ин ду қонун барои Ҷумҳурии Тоҷикистон заминаҳои ҳуқуқии мубориза бо терроризм ва экстремизмро фароҳам овард. Инчунин ба маврид ва саривақтӣ буд, ки тибқи Фармони Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон аз 07.11. 2003сол “Дар бораи Консепсияи амнияти иттилоотии Ҷумҳурии Тоҷикистон”қабул гардида, бо Қарори Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон аз 30.06.2004сол “Барномаи таъмини амнияти иттилоотии Ҷумҳурии Тоҷикистон” тасдиқ шуд ва тибқи он амнияти иттилоотии мо ба таври ҳамешагӣ ҳифзу назорат карда мешавад. Хулоса, Ҷумҳурии Тоҷикистон, яке аз мамлакатҳое мебошад, ки дар ин самт тадбирҳои мушаххас андешида, онҳоро амалӣ намуда истодааст.
Дар фароварди андешаи хеш, бо боварии комил гуфта метавонем, ки ҷавонони боғайрат, далер ва сулҳхоҳи тоҷик иродаи матин дошта, бо ҳар роҳу усул, яъне ҳам амалӣ ва ҳам маънавӣ бар зидди терроризм ва ифротгароӣ мубориза хоҳанд бурд. Ба маврид қайд кардан зарур аст, ки ҷавонони даврони соҳибистиқлол нангу номуси миллии худро баланд бардошта, барои таъмини амнияти кишвар, пойдории Ваҳдати миллӣ ва рушди босуботи Тоҷикистони соҳибистиқлол кӯшиш менамоянд. Воқеан, ҷавонони тоҷик, ки қишри ояндасоз ва хазинаи тиллоии миллат мебошанд, ҳеҷ гоҳ фирефтаи гурӯҳҳои иртиҷоӣ ва нооромкунандаи ҷомеа нахоҳанд шуд.Хулоса, мардуми бонангу номуси мо ифротгароӣ ва терроризмро дар ҳама намудаш маҳкум менамояд. Ҳар як фарди худогоҳ ва ватандӯст бояд дар ҳифзи нигоҳдории якпорчагии Ватан, ягонагии ҷуғрофӣ ва сиёсии кишвар, дифои сулҳу оромӣ, истиқлолу ваҳдати миллӣ масъулиятшинос бошанд. Моро лозим аст, то ин ки Ваҳдати миллиро пос дошта, ба қадри ин неъмати бебаҳо ва муқаддас бирасем ва дар оянда низ ин гавҳари ноёбро ҳифзу эҳтиёт намоем.
Мо бояд имрӯз шукрона аз он кунем, ки дар фазои сулҳу ороми Тоҷикистони азизамон зиндагӣ дорем. Мо ҷавонони кишвар, насли ояндаи миллат, пешбарандаи ҷомеаро зарур аст сулҳу субот, ваҳдату ягонагии кишварамонро монанди гавҳараки чашм аз ҳама таҳдидҳо эҳтиёт намоем.

Ф.ҚУРБОНОВ,
мудири шуъбаи кор бо ҷавонони
ДИС ДДТТ дар ш.Хуҷанд

ИҒВОГАРИ ВАТАНГАДОИ ИФРОТӢ

Солҳои охир ҳаракату гурўҳҳое ба вуҷуд омадаанд, ки бо ҳар роҳу восита пайи дигаргунсозии мафкураи миллат ва парокандасозии он, таҳкиру туҳмати шахсияти мансабдор, баробари ин, дастовардҳои истиқлолият нодида гирифта, байни шаҳрвандони дохиливу хориҷи ҷумҳурӣ иғво меангезанд. Чунончи, яке аз пайрави фаъоли паймони худсохтаи наҳзат Муҳаммадиқболи Садриддин ва шогирдону

думравонаш мебошад, ки имрузҳо тавассути шабакаҳои иҷтимоӣ, амиқтараш дар канали YouTube-Ислоҳ.тv (“Ислоҳ.нет.”), дар барномаи “Минбари муҳоҷир” баромадҳои ифротии иғвоангезиро пеша намудааст.М.Садриддин ва шогирдону думравонаш то ҳол ба худ хулосаи зарурӣ набароварда боз аз оғози соли равон, аз ҷумла дар ду ҳафтаи моҳи феврал санаҳои 04, 08,11 ва 15 бо ҷалби шогирдону думравонаш дар барномаи зикршуда баромадҳои ифротӣ намуд. Ҳар як фарди солимақл бе душворӣ дарк мекунад,ки тамоми мақолаҳои интишорнамуда, сабтҳои видеоӣ ва аудиоии М.Садриддин ва баромадҳои пайравонаш танҳо суханони беасос, бедалел, ғайриқонунӣ, туҳматангез ва иғвогарона инъикос ёфтаасту халос. Бешубҳа танҳо хусумати шахсӣ дорад, ки бар пояи манфиатҳои шахсӣ, иқтисодиву молиявӣ рабт дорад.М.Садриддин ва шогирдону думравонаш бо бегонапарастӣ, амали ноҷавонмардона ба эҳсосоти мардуми кишвар бозӣ карда, алфози бадро истифода намуда, нисбати миллати куҳанбунёду тозаҷавони мо беэҳтиромӣ менамоянд.
Имрӯз гуруҳҳаки иғвогари ватангадои ифротӣ аз пешравиҳову дастовардҳои даврони соҳибистиқлолии Тоҷикистон озурдахотир гардида, камбудиҳои ночизи кишвар, аз қабили масоили маҳдудияти барқ, фаъолияти роҳбарияти мақомотҳои давлатӣ мавриди таҳқиру писханди ҷомеаи ҷаҳонӣ қарор дода, нисбат ба халқи куҳанбунёду тозаҷавони мо суханҳои қабеҳ мегӯянд.Хуллас, силсилатаҳлили ноқис, ва бепояи суханрониҳои М.Садриддин ва думравонаш бар зидди сиёсати пешгирифтаи кишварамон аст. Ҳар як фарди солимақл бо чашмони худ дидаву бо гушҳои худ борҳо шунидааст, ки М.Садриддин ва думрави косалесонаш тавассути шабакаҳои ҷаҳонии интернетӣ чи гуна миллатро бо ҳам мешӯронду мардумро ба гирдиҳамоӣ даъват мекунад.
Боварӣ ба мардуми бедор ва зираку ҳушёри кишварамон, махсусан ҳаммиллатону ҳамватанони берунмарзиамон дорем, ки боз ҳам тирӣ ин қабил бадхоҳони миллату давлат хок хоҳад хӯрд. Зеро ҳамеша ҳамватанони азизу маҳбуби мо, куҷое,ки набошанд, хоҳ дохил ва ё хориҷи кишвар ҳамеша аз ақли солим ва пирӯзии адолат ҷонибдорӣ намуда, ба зиндагию кори худро идома дода, ба иғвоҳои тудаи ифротӣ фирефта нахоҳанд шуд.
Дар фароварди масоли матраҳгардида, ба ҳар шаҳрванди кишвар ва шаҳрвандони дар хориҷи мамлакат кору зиндагӣ мекунанд, даъват ба амал меорем, ки пайваста ҳушёрию зираки сиёсииро аз даст надода, бар зидди ин гуруҳҳаки иғвогари ифротӣ ва умуман бадхоҳони миллат, ки мехоҳад бо ҳилаву фириефта намудан, ҷомеаи моро ноором кардани ҳастанд, муборизаи беамон бояд бурд.

Ф.ҚУРБОНОВ,
мудири шуъбаи кор бо
ҷавонони ДИС ДДТТ

ИЗҲОРОТИ кормандони шуъбаи илм ва иноватсияи ДИС ДДТТ дар ш.Хуҷанд вобаста ба баромади ихтилофангези роҳгумзадаи ифротӣ дар канали YouTube – “Ислоҳ.тv” (Ислоҳ.нет.), аз 15.02.2026с.

Мо, кормандони шуъбаи илм ва инноватсияи Донишкадаи иқтисод ва савдои Донишгоҳи давлатии тиҷорати Тоҷикистон дар шаҳри Хуҷанд тавассути расонаҳои хабарӣ бохабарем , ки вақтҳои охир, яке аз роҳгумзадаи ифротӣ -Муҳаммадиқболи Садриддин, пойгоҳи ифротӣ бо номи “Ҳаракати ислоҳотхоҳон”(Ислоҳ.нет) ва “Номаҳо аз Ислоҳ.нет”-ро таъсис дода, асосан дар канали YouTube- Ислоҳ.тv, дар барномаи “Минбари муҳоҷир” бо ҷалби шогирдону думравонаш баромад ташкил намуда, ҳангомаю ҳарза, бӯҳтону иғво мебофад. Ин тоифаи гуруҳаки ифротӣ андеша ҳам намекунанд, ки обу нони Ватан онҳоро кӯру оҷиз мекунад. Зеро, ақлу тамиз, адлу инсоф, фаҳму фаросот онҳоро тарк кардаасту нафси худ ба Иблиси малъун фурӯхтаанд. М.Садриддин, дар баромади навбатиаш, яъне санаи 15 феврали соли равон, боз бо шогирдону думравони фаъолаш, аз ҷумла Абдухалил Восиев, Муҳаммад Тағоев, Абдулло ва як қатор афрод бо

ному лақаби ғайриоддӣ, аз қабили “Шербачаи Ҷилликӯл”, “Ватсап”, “7+70”ва ғайра, ки имрӯз бештарашон дар кишварҳои Аврупо иқомат дошта, бо даъвоҳои беасосу пучу беъманӣ дар атрофи масоили сиёсати кишвар ва нисбат ба сокинони диёру фаъолияти маҳомоти маҳаллӣ ҳарзагўӣ карданд, ки ин амал ба мақоми мамлакатро дар арсаи байналмилалӣ таъсири манфӣ расонида, метавонад миллати тоҷикро аз номи миллати тоҷик бадном мекунад. Ин гурӯҳаки роҳгумзада бо роҳи ифроткорӣ мехоҳанд, халқи муттаҳиди кишварро аз нав ба сангару маҳаллҳо ҷудо кунанд. Хотиррасон бояд кард, ки бо истифода аз номи халқ, шаҳр иғвову буҳтону иғвогарӣ, ба миллати мо хос нест.Умуман, М.Садриддин ва шогирдону думравони зикршуда, нафароне ҳастанд, ки аз шукуфоии Тоҷикистони соҳистиқлол имрӯз дар таҳлука афтодаанд. Бо ибораи дигар ба либоси М.Садриддин ва шогирдону пайравонаш кайк даромадаасту онҳоро ором гузошта наметавонад. Ба ғайр аз тӯҳмату иғвогарӣ дигар коре надоранд. Ин гуруҳаки ифротӣ аз аввали фаъолияташон ба пешрафту тараққиёти кишвари мо, сулҳу суботи пойдор назари нек надоштанду надоранд. Воқеан, имрӯз кулли мардуми кишвар медонанд, ки М.Садриддин ва думравонаш кистанд ва чӣ ният доранд. Хуллас, имрӯз мардуми тоҷик ба ҳар гуна гапҳои бардуруғи ифротиву ихтилофангези ин гурӯҳаки роҳгумзада комилан бовар намекунанд. Натиҷаҳои нохалафиву туҳмати пучу беасоси гурӯҳаки иғвогари роҳгумзадаи ифротӣ бори дигар моро ҳушдор медиҳанд, ки дар паси ҳар матлаби ғаразноки расонаҳои хориҷӣ гурӯҳҳо ва ё қувваҳои алоҳида меистанд. Вазъияти баамаломада имруз талаб мекунад, ки зиракии сиёсиро аз даст надода, баҳри таъмини сулҳу субот ва Истиқлоли кишвари азизамон, оромиву ободии Ватан ва рӯзгори босаодати шаҳрвандон тамоми имкониятҳоро ба харҷ диҳем ва нагузорем, ки бадхоҳони давлату миллат, дар шабакаҳои иҷтимоӣ бо дасисаю иғвогарӣ нисбат ба кишвари соҳибистиқлоламон сухан гӯянд. Таъкидан гурӯҳаки роҳгумзадаи ифротиро ёдовар менамоем, ки мардуми шарафманди Тоҷикистони соҳибистиқлол дигар намегузоранд, ки касе зиндагии орому осудаи моро бо фитнаангезиву дасисабозӣ халалдор намояд. Аз ин рӯ, ба тамоми созмону ҳаракатҳои ифротӣ гуфтанием, ки роҳи шумоён роҳи тираву зулмот аст!
Дар фароварди изҳороти хеш қайд менамоем, ки ин ҳама навиштани андешаро мо аз рӯи ҳавову ҳавасе не, аз рӯи виҷдону инсоф, худогоҳиву худшиносиамон рӯи коғаз овардаем ва бо шукргузорӣ аз сулҳу суботи кишвари соҳибистиқлоламон, фазои оромӣ ва ягонагиву якдигарфаҳмии ҳаммиллатонамон рӯҳу илҳоми тоза мегирем, зеро ин худ неъмати Иллоҳиву бебаҳоест,ки мо миллати тоҷикро бо рушду тараққиёти соҳаҳои мухталифи ҷомеаи имрӯзаамон ба қуллаҳои баланд бурда мерасонад.

ГУРӮҲАКИ БЕВАТАНИ ИФРОТӢ

Мо, ҷавонони зодаи даврони соҳибистиқлоли кишвар тавассути расонаҳои хабарӣ бохабарем, ки имрӯзҳо пайравони наҳзат, бо ибораи дигар навнаҳзатиҳо тариқи шабакаҳои иҷтимоӣ дар барномаи ифротиашон бо навбат баромадҳо менамоянд, назарсанҷӣ карда, ин гурӯҳаки беватани ифротиро шадидан маҳкум менамоем.
Таҳлилҳои солҳои охир нишон медиҳанд, ки маҳз истифодаи васеъи шабакаҳои иҷтимоӣ яке аз омилҳои ташаккул ёфтани афроди ифротӣ гардидааст. Ин гурӯҳаки ифротгаро, аз ҷумла яке аз роҳгумзадаи ифротӣ Муҳаммадиқболи Садриддин мебошад,ки пойгоҳи ифротӣ “Исолоҳ.нет”-ро таъсис дода, мунтазам дар барномаи “Минбари муҳоҷир” бо ҷалби

шогирдону думравонаш бо эродҳои бепоя суханбозӣ менамояд, ки он аз даъвоҳои пучу беъманӣ иборат аст. Майнааш олудаи палидию ғашиҳои асту дар он саводи казоӣ барои беҳбудии ҷомеа вуҷуд надорад. Хуллас, нафақат наҳзатӣ, инчунин навнаҳзатиҳо низ ҳамон афроде мебошанд, ки ба хотири ба қудрат расидан аз дуруштарин ва ноҷавонмардонатарин шеваҳо истифода намуда, камбудию норасоиҳои ҷузъие, ки дар зиндагии аҳли ҷомеа ҷой доранд, байрақи дасти онҳост, бо ин баҳона кишвари моро зери танқид қарор медиҳанд. Таблиғотгароии ин тудаи навнаҳзати ифротӣ бори дигар нишон медиҳад, ки чашмони онҳоро пардаи ғараз кўр карда, дигар ҳеҷ қадами некро дида наметавонанд ва аслу ҳaдaфи наҳзату навнаҳзати фирорӣ aз нопокиву беиттиҳодӣ дaрaк медиҳaд. Ин гурӯҳаки ифротӣ арзишҳои диниву мaзҳaбиро истифодa бурдa, бо таври худ тақдири тоҷиконро ҳал намоянд ва мехоҳанд, ки ба воситаи қувваҳои дохилӣ, бархе ҳизбу ҳаракатҳои номатлуб, инчунин баъзе афроди ҷиноятпеша таблиғот бурда, ҷавонони ноогоҳро фиреб диҳанд ва онҳоро ба муқобили ватану миллат барангезанд.
Аз масъалаи матраҳгардида хулосабарорӣ намуда, бояд қайд кард, ки раванди афзоиши паҳншавии ақидаҳои ифротӣ, моро водор месозад, ки бар зидди ин зуҳуроти номатлуб чораҳои қатъӣ андешем. Умуман,бар муқобили афроди тангназарони ифротӣ, бо ибори дигар наҳзат ва навнаҳзати Аврупоӣ – Муҳаммадиқболи Садридин ва думравонаш муборизаи беамон бояд бурд. Мо итминон дорем, ки бо дарки дурусти масъалаҳои матраҳшуда тамоми мардуми шарифи Тоҷикистон ва берун аз он минбаъд низ вазифаи муқаддаси худро ба хотири таҳкими Ваҳдати миллӣ, тақвияти иқтидори давлат ва пешрафти ҷомеа содиқона иҷро намуда, ҳамаи саъю талош ва ҳиммату ғайрати худро барои ободии Тоҷикистони азизамон сафарбар хоҳанд кард.

Ф.ҚУРБОНОВ,
мудири бахш кор бо
ҷавонони ДИС ДДТТ

ҒАДДОРИ ИФРОТӢ

Таҳлилҳо собит менамоянд, ки имрузҳо душманони ғаддори бани башар, бо ибораи дигар хиёнаткор дар шабакаҳои иҷтимоӣ ҷилвасозӣ намуда, бо истифода аз номи халқ, шаҳр ва ё ким-кадом ниҳодҳои ормониашон иғвову буҳтонҳо мебофанд ва бадном кардани ходимони сиёсиву давлатӣ даст зада истодаанд. Бо ин васила мехоҳанд сиёсати пешгирифтаи кишвари соҳибистиқлоламонро, ки баҳри таъмини сулҳу субот ва тараққиёт равона шудааст, мавриди интиқод қарор дода, бо талошҳои бесамари худ умедворанд, ки фазои ақидатиро дар ҷомеаи мо тира карда мардумро ба чолиш кашанд. Чунончи яке аз думрави фаъоли наҳзат Муҳаммадиқболи Садриддини маймунсифате мебошад, ки имрӯз дар яке аз кишварҳои Аврупо иқомат дошта, тавассути шабакаҳои иҷтимоӣ, амиқтараш дар канали YouTube- Ислоҳ.тv (“Ислоҳ.нет.”), тавассути барномаи “Минбари муҳоҷир” зимни баромади дасисабозии худ нисбати кишвари мо суханҳои носолимро пеша намудааст. Дар иртибот ба ин, мо бо санаду далел ва мисолҳои амиқ нисбат ба афроди маймунсифати ифротӣ -М.Садриддин ва пайравонаш ақидаамонро баён дошта будем. Таъкидан боз қайд менамоем, ки ин маймунсифати иғвогари ифротӣ бар ивази чанд пайсаи наҳзатиҳо ва хоҷагони хориҷии худ имону виҷдонашро ба боди фано супурда, ҳар сақави дурӯғеро, ки ба даҳони бефарозаш рост меояд, сухани беасос мегӯяд. Аз оғози соли равон ҳафтае 1- 2 маротиба дар барномаи зикршудаи ифротӣ бо ҷалби пайравонаш баромад карда, чун солҳои қаблӣ дини мубини Исломро барои худ сипар нишон дода, ғояҳои ифротӣ паҳн менамояд. Маълумоте, ки М. Садриддин бо думравонаш паҳн мекунад, пур аз тӯҳмат ва таблиғи хушунат алайҳи мардуми тоҷик аст. Умуман, рафтору гуфтори М.Садриддин ва думравонаш бори дигар нишон медиҳад, ки чунин ғаддори ифротгарои маймунсифат, аъмоли он гувоҳ аст, ки ин гуна афрод ватан, миллат ва дину мазҳаб надорад. Ба ғаддори ифротии иғвогар – М.Садриддини маймунсифаит боз такроран гуфтанием ,ки аз ҳар минбару барномаи ифротиаш номи Тоҷикистонро ба забон наорад!Чунки ӯ дар асл хиёнаткори бешараф ҳаст, ки ба ин таърих гувоҳ аст ва ба хонандаи закӣ ҳоҷат ба баён нест!
Ба М.Садриддину думравонаш хотиррасон менамоем, ки тоҷики меҳанпараст гарчанде новобаста берун аз кишвар зиндагӣ ва ё муҳоҷирати меҳнатӣ қарор дошта бошад ҳам, ватани худро дӯст медоранд ва баҳри ҳифзи сулҳу субот камари ҳиммат баста, маъруфгари Тоҷикистони соҳибистиҳлол мебошанду обрую нуфузашро баланд бардошта, бо ин васила, саҳми арзандаи хешро мегузоранд.
Дар фароварди андешаи хеш иброз медорем, ки мо ҷавонони боору номуси кишвар тӯҳмату ғайбат ва бадгумонии тудаи ғаддори ифротӣ-М.Садриддину думравонашро шадидан маҳкум карда, намегузорем, ки нохалафон бар зидди кишвари соҳибистиқлоламон сухан гӯянд!

Ф.ҚУРБОНОВ,
мудири шуъбаи кор бо
ҷавонони ДИС ДДТТ
дар ш.Хуҷанд

ИЗҲОРОТИ омӯзгорони кафедраи забонҳои тоҷикӣ ва русии ДИС ДДТТ дар ш.Хуҷанд вобаста ба баромади роҳгумзадагони ифротӣ дар канали YouTube -”Ислоҳ.тv” (Ислоҳ.нет.), аз 08 .02.2026 сол

Мо, омӯзгорони кафедраи забонҳои тоҷикӣ ва русии Донишкадаи иқтисод ва савдои Донишгоҳи давлатии тиҷорати Тоҷикистон дар шаҳри Хуҷанд зимни изҳороти хеш вобаста ба баромади навбатии роҳгумзадаи ифротӣ -М.Садриддин,ки яке аз пайрави фаъоли наҳзат мебошад, дар давоми солҳои охир, бештар тавассути канали YouTube- “Ислоҳ.тv”(“Ислоҳ.нет.”), дар барномаи “Минбари муҳоҷир” ровигиро ба уҳдаи худ гирифта, бо ҷалби шогирдону думравонаш баромадҳои ифротӣ менамояд, андешаҳои хешро иброз дошта, сараввал онро маҳкум менамоем. М.Садриддин дар баромади навбатиаш, санаи 08 феврали соли ҷорӣ худро боз “уламои дин”намоиш дода, бо ҷалби думрави фаъолаш Абдулло, бо номҳои сохта, аз ҷумла:”7+70”,”04”,”Ватсап” ва як

шаҳрванди кишвари ҳамсоя-Афғонистон, гуё тоҷиктабор аст, нисбат ба давлату миллати кишвар суханони таҳқиромез ,камбудиҳои ночизи кишварро мавриди таҳқиру писханди ҷомеаи ҷаҳонӣ қарор дода, таблиғи андешаҳои ботилро баён доштанд. Аз баромади ин тӯдаи роҳгумзадаи ифротӣ хулосабарорӣ намуда, қайд менамоем, ки мақсадашон рахна сохтан ба девори сулҳу суботи кишвар, барҳам задани уммеду орзуи мардум ва хуллас мақсадашон ноором кардани ватани азизамон мебошад. Дар иртибот ба баромади шаҳрванди Афғонистон гуфтанием, ки нисбати кишвари мо пеш аз сухан кардан, андаке андеша кунад!!! Хуб мешуд, дар бораи сулҳу субот ва вазъи кунунии кишвари худ, алалхусус қазияе,ки 19 январи соли равон, дар яке аз тарабхонаи чинӣ, дар маркази Афғонистон амали террористӣ рух додааст, ба ёд оварад. Зимни таъкиди ниҳоди Созмони Милал Муттаҳид дар натиҷаи зулми мунтазами занон ва духтарон дар Афғонистон маҳрумият аз дастрасӣ ба таҳсил, манъи кор ва маҳдудиятҳои ҳаррӯза қобилияти онҳоро барои дифоъ аз худ заиф кардааст ва оқибатҳои он ба наслҳои оянда таъсир хоҳанд гузошт. Ба андешаи мо ҳар фарде, ки нисбати миллату давлати ҳамсоя сухан кунад, фаромӯш набояд кард, ки бо ҳар гуна баҳонаву даъво теша ба решаи робитаҳои дӯстона мезанад. Хуллас, тоҷиктабори афғонӣ ҳиссаи халқи тоҷикро дар таълиму тарбияи ҳамаи ҷабҳаҳои иҷтимоии насли пешинаашон бояд бо эҳтироми хос ёдоварӣ намояд. Ва дар ин асос ҳурмату иззати ҳамсоягиро риоя намояд. Таърих гувоҳ аст,ки мо тоҷикон ҳамеша ҷӯёи дӯстӣ, оини бародарӣ, якдилӣ ва ҳамбастагӣ будем, ҳастем ва дар оянда низ чунин хоҳем монд.
Бо дарназардошти масъалаи матраҳгардида хулосабарорӣ намуда, қайд кардан зарур аст, ки баромади навбатии бадхоҳони роҳгумзадаи ифротӣ бори дигар моро ҳушдор медиҳад, ки барои амалиёти ҳар гуна гурӯҳҳои ифротиву ихтилофангез набояд фазои мусоид фароҳам оварем. Дaр шaроити ҷaҳонишaвӣ душвор гaрдидaни муносибaтҳои бaйнaлмилaлӣ, сиёсию иқтисодӣ бa мaсъaлaҳои ҳифзи симои миллию мaзҳaбӣ, пос доштaни aрзишҳои мaънaвӣ, бaлaнд бaрдоштaни сaтҳи фaрҳaнгӣ-сиёсӣ вa мaърифaти ҳуқуқии aҳолии кишвaр, хусусaн ҷaвонон диққaти мaхсус зоҳир нaмудaн бa мaқсaд мувофиқ aст. Дар фароварди изҳороти хеш қайд менамоем,ки мо бо ҳисси баланди ифтихор аз Ватану ватандорӣ намуда, барои решакан кардани аќидаҳои ифротӣ бояд муборизаи беамон барем, ки ин яке аз масъулияти муҳимтарини шаҳрвандиву фарзандии мост!

ТЕРРОРИЗМ ВА ЭКСТРЕМИЗМ – ТАҲДИД БА ТАМАДДУНИ БАШАРӢ

Имрӯз терроризм ва экстремизм (ифротгароӣ) чун вабои аср имрӯз аҳли саёраро ба ташвиш андохта, хусусияти ҷаҳонӣ касб намудааст ва барои ҷомеаи башарӣ ҳамлаву ҳуҷумро эҷод менамояд. Ин падидаи манфӣ яке аз амалҳои бениҳоят хатарнок шинохта шуда, ҳамчун ҷинояти дорои хусусияти байналмилалӣ эътироф шудааст. Таҳлилҳо собит менамоянд, ки манфиатҳои сиёсии давлатҳои абарқудрат асосан бо ҷалби ташкилотҳои террористиву ифротӣ зери шиори ҳифзу эҳёи дин тарғиб гардида, омилҳои динӣ асоси нооромиву низоъ дар кишварҳои гуногун гаштаанд. Бе ягон шубҳа ташкилотҳои террроритиву ифротгароӣ бо пуштибонии кишварҳои абардқудрат дар ноором сохтани вазъи сиёсии кишварҳои минтақа даст дошта, бо ин роҳ мехоҳанд ҳадафҳои иқтисодии худро пиёда созанд. Бояд қайд кард, ки таъсири террористӣ ба фазои ҷаҳони дини мубини Ислом таҳдид намуда истодааст. Ҳаёти кишварҳои мусулмонӣ имрӯз нишон медиҳанд, ки таъсис додани ҳизбу ҳаракатҳои ифротгаро дар минтақа ва дастгирӣ ёфтани онҳо аз ҷониби қудратҳои ҷаҳонӣ як мушкилоти сарбаста шудааст. Пайванд кардани фаъолияти ин ҳизбу ҳаракатҳо бо дини мубини Ислом масъаларо боз ҳам мураккабтар мегардонад. Таҳлилу мушоҳидаҳо нишон медиҳанд, ки фаъолияти террористӣ солҳои охир шакли зоҳиршавии худро тағйир дода, бо роҳу усулҳои нав мақсадҳои худро пайгирӣ намуда истодаанд. Барои тасдиқи ин гуфтаҳо мисол меорем,ки имрӯз вобаста аз вазъи кунуни ҳамсояи кишвар- Афғонистон, асосан ҷангҷӯёни ташкилоти терористӣ бо ном Давлати исломии Ироқу Шом (ДИИШ) ва ё бо номи «Давлати исломӣ дар Ироқ ва Шом», дар расонаҳои хабарӣ бештар дар шакли ДОИШ ва ДИИШ ва шохаи “Хуросон ”зикр мегардад, ки дар ин кишвар маскан гирифта, ошкору пинҳонӣ фаъолият дошта, солҳои охир ва аз оғози соли равон амалҳои террористӣ анҷом доданаш ба назар мерасад.Чунончи 19 январи соли равон дар тарабхонаи чинӣ, воқеъ дар маркази Кобул, амалитеррористӣ содир намуд, ки дар натиҷа беш аз ҳафт нафар ба ҳалокат расида, зиёда аз даҳ кас захмӣ шудаанд. Масъулияти ин амали мудҳишро ДИИШ ба ӯҳда гирифтааст. Баробари ин, бояд ёдовар шуд,ки ки ҷангҷӯёни “Давлати исломӣ” моҳи декабри соли 2022 низ ба як меҳмонхонаи чиниҳо дар Кобул ҳамлаи хунин анҷом дода буданд. Ҷангҷӯёни ДИИШ бо нашри баёнияе иброз доштааст, ки ҳадафи ҳамлаи маргталабона шаҳрвандони Чин будааст. Илова бар ин, моҳи ноябри соли 2025 дар марзҳои Тоҷикистон бо Афғонистон дар натиҷаи ду ҳамлаи террористон 5 коргари чинӣ кушта шуданд.
Хулоса, ҳамаи амалҳои террористӣ аз он далолат менамояд, ки мушкилоти аср ва таҳдидҳои нав ба тамаддуни башарӣ мунтазам афзоиш ёфта, амнияти давлатҳои хурду бузурги олам ва ҳатто тақдири тамоми аҳли башарро ба хаттари ҷиддӣ рӯ ба рӯ сохтаанд. Бинобар ин, нагирифтани пеши роҳи ин хатари умумибашарӣ метавонад боз ҳазорҳо мардуми осоиштаро аз ҳаёт маҳрум созад, зеро дар қалбу вуҷуди гуруњњои террористиву экстремистӣ, ки чунин зулму ситам ва афкору андешаи ҷоҳилона ҷой гирифтааст, ба ҷуз бадбахтӣ ва маҳрумият овардан дигар андешаи солиме ҷой надорад.
Аз ин лиҳоз, дар шароити кунунӣ вазифаи ҳар фарди ватанпарвару миллатдӯст, алалхусус, ҷавонон, ки неруи асосии пешбарандаи ҷомеа маҳсуб меёбанд, аз он иборат аст, ки ба равандҳои ҷорӣ ва тавсеаи зуҳуроти номатлуб бо диди огоҳона назар карда, барои ҳифзи сулҳу Ваҳдати миллӣ, осоиши зиндагӣ ва таъмини рушду тараққиёти Ватани азиз аз худ нақше бар ҷой гузорад. Сулҳ, озодӣ, ваҳдат, якдилӣ, ободие, ки имрӯз Тоҷикистони маҳбуб дорад, чун гавҳараки чашм ҳифз намуда, арзишҳои беҳтаринеро, ки сабабгори ҳаёти хурраму осуда ва саодатмандона аст, ҳамвора идома бахшанд.

М.МАМАДҶОНОВА ,
устоди ДИС ДДТТ