Author: Admin Admin

Пӯшида нест, ки имруз вазъи ҷаҳон ниҳоят мураккабу пурҳассос гашта, вусъатёбии ҷангу низоъҳои мусаллаҳона дар баъзе минтақаҳои гуногуни олам, аз ҷумла терроризму экстремизм, гардиши ғайриқонунии маводи мухаддир ва дигар хатарҳое мебошанд, ки ба суботу оромӣ ва рушди тараққиёти кишварҳо таҳдидҳо эҷод менамоянд. Ҳамзамон, оқибатҳои тағйирёбии иқлим ба монанди гармшавии шадид, обхезӣ, хушксолӣ ва камобӣ ба раванди рушди устувори давлатҳо монеаҳо ворид мекунанд.
Дар ин зимн, муттаҳидсозии муштараки ҷомеаи байналмилалӣ бо мақсади таъмини сулҳу осоишта ва ҳамкории созанда беш аз ҳар вақти дигар зарур мебошад. Маҳз, тариқи ҳамдигарфаҳмӣ давлатҳои ҷаҳон метавонанд амнияту субот ва рушди устуворро таъмин намоянд.
Бо дарки амиқи ин равандҳо, минтақаи Осиёи Марказӣ солҳои охир бо кушишҳои муштарак ба қаламрави ҳамкории мутақобилан судманд табдил ёфтааст. Заминаи муносибатҳои давлатҳоро муҳокимаи боварибахш, ошкоро, созанда, ҳамчунин ҳалли ҳамоҳанг шудаи мушкилоти умумии минтақа ташкил медиҳад. Зеро дар ҷаҳони имрӯза ҳамбастагии минтақавӣ ва ҳамгироӣ нақши муҳимро мебозад. Ин ба кишварҳо имкон медиҳад, ки мушкилоти рӯзафзунро ҳал намуда, ба пойдории субот ва рушду боустувори давлатҳо мусоидат намояд. Ҳоло, барои таҳкими ҳамгироии минтақавӣ дар Осиеи Марказӣ фазои мусоид фароҳам омадааст. Баргузории ҳафт Вохӯриҳои машваратии сарони давлатҳои Осиёи Марказӣ, дар солҳои охир инро собит сохт.
Бояд қайд кард, ки марҳилаи нави раванди ҳамкорӣ дар Осиёи Марказӣ аз 15 марти соли 2018 оғоз гардид. Ҳамон сол, дар шаҳри Остонаи Қазоқистон нахустин мулоқот таҳти унвони Вохӯрии машваратии сарони давлатҳои Осиёи Марказӣ баргузор гашт ва дар навбати худ ба таъсисёбии ҳамоиши панҷ давлатҳои минтақа асос гузошт. Вохӯриҳои минбаъда дар шаҳрҳои Тошкент (29 ноябри соли 2019), Туркменбошӣ (6 августи соли 2021), Чолпон Ота (21 июни соли 2022), Душанбе (14 сентябри соли 2023), Остона (09 августи соли 2024 ) ва Тошкент (16 ноябри соли 2025) баргузор гаштанд.
Дар ҳамаи ҳамоишҳо доираи васеи масъалаҳои мубрами робитаҳои кишварҳои минтақа, дурнамои тавсеаи ҳамкорӣ дар самти таъмини рушди устувори иқтисодӣ, таҳкими заминаи муносибатҳои дӯстӣ ва накуҳамсоягӣ, ҳамчунин, масъалаҳои рушди минбаъдаи фазои фарҳангӣ ва гуманитарӣ баррасӣ шуданд.
Зикр бояд кард, ки кишварҳо ва мардумони Осиёи Марказиро риштаҳои қавии дӯстии бисёрсола, накӯҳамсоягӣ ва ҳамкориҳои судманд мепайванданд. Ҳамкориҳои кишварҳои минтақа ба эҳтироми ҳамдигар ва дастгирии тарафайн асос ёфта, минтақа ба фазои муколамаи пурсамари дипломатӣ, ташаббусҳои созанда ва ба ҳудуди сулҳу амният табдил ёфтааст. Ба имзо расидани Эъломияи Хуҷанд доир ба дӯстии абадӣ байни Тоҷикистон, Қирғизистон ва Ӯзбекистон моҳи марти соли ҷорӣ дар шаҳри Хуҷанд, ин воқеиятро тасдиқ намуд. Бо роҳи сулҳ ҳал шудани масъалаҳои марзӣ миёни кишварҳои Осиёи Марказӣ аз ҷониби давлатҳо ва созмонҳои байналмилалӣ баҳои баланд ва мусбатро гирифт.
Аз ин ҷост, ки Осиёи Марказӣ имрӯз ба фазои боварӣ, ҳамсоягии нек ва дӯстӣ табдил ёфта, ҳамкориҳои тиҷоративу иқтисодӣ рушд меёбанд. Дар натиҷаи густариши робитаҳои тиҷоратию иқтисодӣ дар солҳои охир гардиши мол дар минтақа ба беш аз 80 фоиз афзоиш ёфта, аз 10 миллиард доллари амрикоӣ боло рафт. Дар сурати истифодаи самараноки иқтидори мавҷуда, гардиши мол дар минтақа метавонад дар ояндаи наздик ба 20 миллиард доллар расад .
Осиёи Марказӣ дар давоми асрҳо ҳамчун пул миёни халқҳо ва тамаддунҳо Шарқу Ғарбро ба ҳам мепайваст. Роҳи бузурги абрешим тавассути минтақаи имрӯза гузашта, на танҳо муносибатҳои тиҷоратӣ, балки робитаҳои фарҳангиро низ таҳким бахшида, ба рушди илму ҳунар ва арзишҳои маънавӣ мусоидат менамуд. Имрӯз минтақа ин рисолати таърихиро идома дода истодааст. Зеро Осиёи Марказӣ бо Ҷумҳурии Мардумии Чин сарҳади тӯлонӣ дорад ва бо бунёду таҷдиди шоҳроҳҳо минтақаро бо давлатҳои Ғарб мепайвандад.
Айни ҳол масоҳати умумии Осиёи Марказӣ 3 миллиону 882 ҳазор километри мураббаъ, аҳолии он беш аз 80 миллион нафар ва маҷмӯи маҳсулоти дохилии он ба 520 миллиард доллар мерасад. Минтақа аз сарватҳои зеризаминӣ бою ғанӣ аст. Аз ҷумла, дар ҳудуди минтақа тилло, нуқра, мис, литий, сурма, руҳ, волфрам ва дигар захираҳо мавҷуданд, ки онҳо дар соҳаи истеҳсоли технологӣ ва саноатӣ дар ҷаҳон талаботӣ зиёд доранд
Аз ин лиҳоз, Осиёи Марказӣ имрӯз таваҷҷӯҳи зиёди давлатҳои пешрафтаи дунёро ҷалб намуда, дар ин самт тақвияти ҳамкориҳо ба таври назаррас афзоиш меёбанд. Таъсиси беш аз даҳ қолаби ҳамкориҳо дар доираи «Осиёи Марказӣ-плюс» (С5+1) инро собит менамояд. Масалан, танҳо дар соли ҷорӣ ҳамоишҳои “Осиёи Марказӣ – Иттиҳоди Аврупо”, “Осиёи Марказӣ-Италия”, “Осиёи Марказӣ – Чин”, “Осиёи Марказӣ – Русия” ва “Осиёи Марказӣ – ИМА” баргузор гаштанд.
Бо дар назардошти ин раванд, кишварҳои минтақа бояд ягонагии худро мустаҳкам намоянд ва иқдомҳои худро дар Осиёи Марказӣ боз ҳам фаъол намоянд. Иқтидори умумии минтақаро ба таври комил дар ҳама ҷанбаҳо муайян намуда, онҳоро дар ҳамкорӣ бо дигар давлатҳои пешрафта ба нафъи кишварҳои худ истифода баранд.
Давлатҳои Осиёи Марказӣ имрӯз барои ҳалли масъалаҳои ҷаҳонӣ ҳамкории худро дар доираи созмонҳои бонуфузи байналмилалӣ ва минтақавӣ, аз ҷумла Созмони Миллали Муттаҳид, Иттиҳоди Аврупо, Иттиҳоди Давлатҳои Мустақил, Созмони Аҳдномаи амнияти дастаҷамъӣ, Созмони ҳамкории Шанхай ва дигар иттиҳодияҳо густариш медиҳанд. Дар ин росто, кишварҳои минтақа давоми солҳои охир ба ҷомеаи ҷаҳонӣ даҳҳо ташаббусу иқдомҳои худро пешниҳод намуданд, ки ба ҳифзи сулҳ ва таъмини рушди устувор нигаронида шудаанд.
Ҳамаи ин кӯшишу тадбирҳо ҷиҳати табдил додани Осиёи Марказӣ ба фазои босубот, аз нигоҳи иқтисодӣ рушдёфта ва хеле шукуфон дар ояндаи наздик гувоҳӣ медиҳад. Зеро дар ин лаҳзаҳои бисёр ҳассос ва мурракиби ҷомеаи ҷаҳонӣ мо шоҳиди намунаҳои олии ҳамраъйӣ ва ҳамгироии давлатҳои “панҷгона” гардидаем. Заминаи чунин муносибатҳоро муҳокимаи боварибахш, ошкоро, созанда ва ҳалли ҳамоҳанги мушкилоти умумии минтақа ташкил медиҳад.
16 ноябр дар шаҳри Тошканди Ҷумҳурии Узбекистон Вохӯрии ҳафтуми машваратии сарони давлатҳои Осиёи Марказӣ баргузор гашт. Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон, муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон дар ин Вохӯрӣ суханронӣ намуда, қайд карданд, ки “Минбари он бо эътимод мавқеи худро ҳамчун иштирокдори муҳимми равандҳои байналмилалӣ ва минтақавӣ устувор мегардонад. Тоҷикистон ҷонибдори рушди минбаъдаи муколамаи сиёсӣ ва ҳамгироии минтақавӣ дар доираи ҳамин қолаб мебошад”.
Воқеан, дар пешбурди сиёсати хориҷии Тоҷикистон густариши муносибатҳои дӯстона, ҳусни ҳамҷаворӣ ва ҳамкории гуногунҷанба бо давлатҳои Осиёи Марказӣ яке аз самтҳои афзалиятнок ба шумор меравад. Ин нуктаро, Сарвари кишвар, муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон дар Паёми хеш ба Маҷлиси Олӣ аз 28 декабри соли 2024 қайд карданд: “Стратегияи кишвари мо зимни рушду тавсеаи муносибатҳо бо давлатҳои Осиёи Марказӣ минбаъд низ дар заминаи ҳусни эътимод ва самимият бо ҳадафи мусоидат дар таҳкими фазои сулҳу субот ва таъмин намудани рушду пешрафти муштарак дар минтақа бунёд мегардад”. “Тоҷикистон тавсеаи муносибатҳоро бо кишварҳои узви ИДМ аз авлавиятҳои сиёсати хориҷии худ медона” – иброз доштанд Пешвои миллат.
Санади уҳдадории муштараки ҷонибҳоро дар пешбурди пайвастаи рӯзномаи минтақа, Аҳдномаи дӯстӣ, ҳамсоягии нек ва ҳамкорӣ барои рушди Осиёи Марказӣ ташкил медиҳад, ки он дар асоси принсипҳои шарикии баробарҳуқуқ, эҳтироми ҳамдигарӣ ва эътимод асос ёфтааст. Инчунин, Консепсияи рушди ҳамкории минтақавӣ “Осиёи Марказӣ-2040” барои рушди иқтисоду тиҷорат, транзит, энергетика, илм ва сайёҳӣ мебошад.
Зимни суханронии хеш Пешвои миллат муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон дар Вохӯрии ҳафтуми машваратии сарони давлатҳои Осиёи Марказӣ таъкид намуданд, ки барои рушди ҳамгироии истеҳсолӣ, таҳияи механизми минтақавии ҳамкории саноатӣ, густариши ҳамкорӣ дар бахши энергетика, таҷдиди долонҳои роҳи оҳан, васеъ намудани нақлиёти ҳавоӣ ва омехта, иқдомҳои муштараки созанда зарур аст. Дар ин робита Сарвари кишвар пешниҳод намуданд, ки фазои ягонаи нақлиётӣ ва логистикии Осиёи Марказӣ ташаккул дода шавад.
Бо дарназардошти аҳаммияти рӯзафзуни иқтисоди рақамӣ ва зарурати таҳкими ҳамкории минтақавӣ дар ин соҳа, Роҳбари давлатамон пешниҳод намуданд, ки Маркази минтақавии зеҳни сунъӣ дар шаҳри Душанбе таъсис дода шавад. Вазифаи ин марказ таҳияи барномаҳои тадқиқотӣ оид ба истифодаи зеҳни сунъӣ дар соҳаҳои калидии ҳамкорӣ хоҳад буд.
Яке аз авлавиятҳои асосии ҳамкорӣ дар минтақа ин нигоҳ доштани амнияту субот мебошад. Зеро таҳдидҳои терроризм, экстремизм, қочоқи маводи мухаддир ва дигар ҷиноятҳои муташаккили фаромарзӣ то ҳол нигаронкунанда боқӣ мемонанд. Вобаста ба ин Президенти кишвар пешниҳод намуданд, ки ба масъалаи баланд бардоштани иқтидори сохторҳо ва идораҳои дахлдор таваҷҷуҳи махсус зоҳир карда шавад.
Муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон бо назардошти зарурати рушди ҳамкорӣ дар соҳаҳои илм, маориф ва фарҳанг, пешниҳод намуданд, ки дар Осиёи Марказӣ як маркази байналмилалии инноватсия ва маориф таъсис дода шавад. Инчунин, таъкид гардид, ки барои баланд бардоштани обрую нуфузи минтақа аз мероси ғании фарҳангию таърихӣ бояд васеъ истифода шавад.
Масъалаи экологӣ ҳамчун яке аз самтҳои муҳими ҳамкорӣ номида шуд, зеро тағйирёбии иқлим, обшавии пиряхҳо ва хокборишҳои тӯлонӣ ба амнияти озуқавории кишварҳои минтақа таъсири бевосита мерасонанд.
Ҳамин тариқ, аз рӯйи натиҷаҳои Вохӯрии ҳафтуми машваратии сарони давлатҳои Осиёи Марказӣ аз ҷониби сарони давлатҳо Изҳороти муштарак ва дигар санадҳои муҳим ба имзо расид. Алалхусус, Муроҷиатнома ба кишварҳои узви СММ дар бораи номзадии Ҷумҳурии Қирғизистон барои узвияти ғайридоимӣ дар Шӯрои Амнияти СММ барои солҳои 2027-2028; Қарор дар бораи иштироки пурраи Ҷумҳурии Озарбойҷон дар Вохӯрии машваратии сарони давлатҳои Осиёи Марказӣ; Консепсияи амнияти минтақавӣ ва субот дар Осиёи Марказӣ; Феҳристи хатарҳои амниятӣ дар Осиёи Марказӣ ва чораҳои пешгирии онҳо барои солҳои 2026-2028.
Осиёи Марказӣ имрӯз ба минтақаи босубот, аз нигоҳи иқтисодӣ рушдёфта ва дар ояндаи наздик хеле шукуфон гувоҳӣ медиҳад. Ба шарофати азму иродаи сарони давлатҳои Осиёи Марказӣ, мо шоҳиди табдил шудани ин минтақа ба фазои сулҳ, ҳамкорӣ ва рушди устувор гаштаем. Дар ин росто, шароитҳои нави ҳамкорӣ дар ҳама соҳаҳо ва дигар самтҳо пеш омадааст. Тоҷикистон дар сиёсати хориҷии худ рушду тавсеаи муносибатҳоро бо давлатҳои Осиёи Марказӣ яке аз самтҳои афзалиятнок мешуморад ва дар ин радиф, ҳамкорӣ бо давлатҳои минтақаро муҳимтарин василаи рушди муштарак, таъмини сулҳу субот мешуморад. Махсусан, дар шароити шиддат гирифтани муносибатҳои геосиёсии ҷаҳон, ҳамкорӣ ва ҳамбастагии минтақавӣ яке аз шартҳои зарурии пойдории сулҳ ва рушди боустувори давлат ба ҳисоб меравад. Тоҷикистон аз ташаббусҳои ҷаҳонӣ ва минтақавӣ, ки ба рушд ва шукуфоии Осиёи Марказӣ нигаронида шудаанд, ҷонибдорӣ менамояд ва дар ин зимн, тамоми кушишу талошҳои худро ҷиҳати рушду тараққиёт, таҳкими субот ва тинҷиву оромӣ дар минтақа равона месозад.

Ф. ҲОШИМОВ ,
устоди кафедраи ҷомеашиносии
ДИС ДДТТ дар ш.Хуҷанд

Мо, кормандони шуъбаи илм ва инноватсияи Донишкадаи иқтисод ва савдои Донишгоҳи давлатии тиҷорати дар шаҳри Хуҷанд қаблан зимни изҳороту мақолаҳои хеш борҳо нисбати Беҳрӯз Тағойзода, ки яке аз ҳаммаслаки фаъоли ҳаракати мамнуъ дар кишвар бо номи “Гурӯҳи 24” мебошад, андешаҳоямонро иброз дошта будем. Ин навбат низ вобаста ба иғво ва фитнаандохтани ин афрод андешаҳоямонро баён месозем. Бояд ёдовар шуд, ки имрӯзҳо Б.Тағойзодаи фирорӣ, умаман аъзоёни фирории ҳаркати зикршуда бо ёрии хоҷагонаш дар кишварҳои Аврупо паноҳандагӣ ва лонаи истироҳат ёфта, барои бадном кардани сиёсати одилонаи имрўзаи Ҳукумат роҳҳои ғаразнокро пеша кардаанд. Тариқи расонаҳои хабарӣ огаҳ ҳастем, ки зимни фаъолияти тахрибкоронааш Б.Тағойзода дар давоми соли равон дар барномаи ифротӣ бо номи “Садои мардум ”муҷрии барномаро ба уҳда гирифта, тавассути шабаҳои иҷтимоӣ дар давоми соли ҷорӣ моҳе се маротиба, аз ҷумла моҳи ноябр санаҳои 17, 24, 25 ноябр ва 1 , 8 декабри соли равон баромад намуд. Мавсуф бо ҷалби думравонаш дар барномаи зикршуда асосан нисбат ба ҳамзабонони худ бадгўӣ, тафриқаҷўӣ, хусумат ва суханони зишт нисбати Ҳукумати Тоҷикистон садо баланд баланд намуд.Бо ин бозии навбатӣ Б.Тағойзода ва яке аз думраваш Абдуҳалим Сафаров барои аз байн

рафтани ҳамдигарфаҳмии сокинони кишвар талош карданд. Хушбахтона, онҳо ангуштшуморанд ва ғайр аз талошҳои беҳуда ва суханпардозиҳои буҳтономези беасос дигар коре надоранд. Хулоса, мақсади навбатии ҳаммаслакони фирории “Гуруҳи 24” , бахусус Б.Тағойзода нотинҷӣ дар кишвар, аст. Дар ин самт моро мебояд, ки иродаи матин ва шикастнопазирро нисбати чунин падидаҳои хавфнок чӣ дар сатҳи саросарии миллӣ ва чӣ дар сатҳи фардиву иҷтимоӣ мустаҳкам намоем.
Дар фароварди изҳороти навбатиии хеш хулосабарорӣ намуд қайд кардан зарур аст, ки зиракиву ҳушёрии сиёсиро аз даст надода, муттаҳид, якдил ва дастаҷамъ бошем, ба иғвои душманони миллат дода нашавем. Ба мардум ва дар навбати аввал наврасону ҷавононро аз оқибати равандҳои манфии муосир огоҳ намоем ва аз таъсири хатарноки ҳар гуна равияву ақидаҳои бегона эмин нигоҳ дорем. Мо ҳама вақт баромадҳои иғво ва фитнаандохтани бегонапарастонро маҳкум намуда, нагузорем, ки ифротгароёни зикршуда, умуман наҳзату навзаҳатиҳо дар шабакаҳои иҷтимоӣ нисбати Тоҷикистони соҳибистиқлоламон сухан гӯянд. Ин аст, вазифаи аввалиндараҷаи ҳар як шахси ватандӯсту меҳанпарварӣ равшандили кишвар!

            Основываясь на новостных сообщениях СМИ, следует отметить, что сегодня одним из самых опасных явлений нового века является терроризм и экстремизм, которые поставили под серьезную угрозу безопасность малых и больших стран мира, а то и судьбу всего человечества.  В современном обществе появились группы и организации, привлекающие молодёжь, особенно всевозможными ложными религиозными и светскими обещаниями, и мобилизующие её для участия в террористических движениях. Терроризм проявляется в виде вооружённых людей с длинными бородами, взгляд которых постоянно ищет жертвы, постоянно говорящих о религии и действующих вопреки её предписаниям. Зачастую эти действия осуществляются под прикрытием безосновательных религиозных лозунгов и ценностей.  Следует отметиь, что в последние годы один из террористичекая организация как « Исламское государство Ирака и Леванта – Хорасан» (ИГИЛ) действуют преимущественно в странах Ближнего Востока, Африки и Азии, таких как Сирия, Ирак, Афганистан, Йемен, Ливия, Сомали и Нигерия, а также в странах Сахеля — переходной зоне в Африке между Сахарой ​​и саваннами Судана, включая Мали, Нигер, Буркина-Фасо и Чад, где они совершают различные преступления, как тайно, так и открыто. По оценкам государств-членов из региона, в настоящее время численность группы ИГИЛ составляет 1-3 тысячи боевиков, из которых около 200 – выходцы из Центральной Азии. Издание группы «Голос Хорасана» выпускает пропаганду на пуштунском, персидском, таджикском, узбекском и русском языках в целях вербовки рекрутов из этнических групп региона. Убежища террористов представляют угрозу для международного сообщества. Они служат рассадниками террора и репрессий для местного населения, а также центрами распространения смертоносной идеологии. Последствия терроризма и экстремизма, экстремистских действий и идей весьма трагичны: разрушение стран, гибель невинных людей, бесчеловечность, позор нации и изгнание тысяч людей. Для предотвращения подобных ситуаций требует комплексного подхода, включая усиление национального законодательства, международное сотрудничество, а также профилактические меры для предотвращения радикализации. Республика Таджикистан, несмотря на географическое положение и проблемы, связанные с нестабильностью в соседних регионах, активно работает над тем, чтобы стать важным игроком на международной арене в борьбе с этими угрозами и активно сотрудничает с международными организациями в сфере борьбы с терроризмом и экстремизмом. В этом направлении подписано более 40 международных документов, страна участвует в деятельности ООН, ОДКБ и ШОС. Такой подход позволяет выстраивать эффективную систему международного взаимодействия и коллективной безопасности. Борьба с экстремизмом и терроризмом остаётся одним из приоритетных направлений государственной политики. Эта борьба требует не только усилий государства, но и активного участия каждого гражданина. Следует отметить, что каждый сознательный и патриотичный человек должен нести ответственность за защиту и сохранение целостности Родины, географического и политического единства страны, за защиту мира и спокойствия, независимости и национального единства. Нам необходимо сохранить национальное единство, ценить этот бесценный и священный дар и воспитывать патриотически настроенную молодёжь, которая в будущем будет защищать и сберегать эту уникальную драгоценность. Сегодня мы должны быть благодарны за то, что живём в мире и спокойствии в нашем любимом Таджикистане.

 Мария Панфилова

Пӯшида нест, ки омили динӣ имрўз ҳам дар ҳаёти сиёсиву иҷтимоӣ роли муҳими ҳам мусбӣ ва ҳам мутаассифона, манфӣ ба мушоҳида мерасад, ки бархе афрод дар натиҷаи аз таълимоти асилу муътадили динӣ дур монда, динро ба таври бисёр рӯякӣ нодуруст мефаҳманд. Оид ба атрофи таъсири манфии он, аз ҷумла экстремизм (ифротгароӣ) андешаҳоямонро иброз намуда, қайд менамоем, ки коршиносони ватаниву хориҷӣ таснифоти эктремизимро ҷудо намуда, шаклҳои зиёди экстремизм ба монанди: экстремизми динӣ, экстремизми миллатгароӣ, экстремизми наврасон ва ҷавонон, экстремизми экологӣ, экстремизми зиддиҷаҳонишавӣ, экстремизми ахлоқӣ ва ғайра муайян карда шудаанд. Вобаста ба яке аз ин таснифот, оид ба масоили экстремизм (ифротгарои)-и динӣ андешаронӣ намуда, бояд қайд кард, ки Ифротгароии динӣ – яке аз маъмултарин шаклҳои экстремизм буда, ҳолатест, ки инсон дар фаҳмиши меъёрҳои дин ва дар амал кардан ба таълимоти динӣ сахтгирии беш аз ҳад намуда, дар ин кор аз ҳадду андозаи эътидол мегузарад. Шахси мансуб ба ифротгарои динӣ маъмулан аз таълимоти асилу муътадили динӣ дур монда, динро ба таври бисёр рӯякӣ, маҳдуд ва танг фаҳмида, бо ҳамин фаҳмиши худ амал карда, аз дигарон низ чунин тарзи амалро интизор ва тақозо менамояд. Бояд қайд кард, ки ифротгароии динӣ ин қатъиян эътироф накардани ғояҳои динии дигар, муносибат ва рафтори хашмгинона нисбат ба пайравони мазҳабҳои дигар, таблиғоти ақидаҳои устувор, «ҳақ будани як таълимоти динӣ», кӯшиши решакан, бартараф намудан ва то ба ҳалокат расонидани намояндагони динҳои дигар мебошад. Решаю омилҳои бурузи ифротгароӣ ва ба истилоҳ экстремизми динӣ – мазҳабӣ, қабл аз ҳама, дар ақибмондагии саросарии иҷтимоӣ зоҳир мегардад. Дар иртибот ба мамоили ифротгароии динӣ олимону муҳаққиқони андешаҳои хешро иброз намудаанд. Чунончӣ, яке аз муҳаққиқони масъалаи экстремизми динӣ олими рус Забияко дар таҳқиқоти худ ба моҳияти экстремизм баҳои объективӣ додааст, ки андешаҳои ӯ то дараҷаи зарурӣ метавонад барои ифодаи ин падидаи номатлуб истифода бурда шавад. Ба ақидаи ӯ, «экстремизми динӣ – навъи махсуси идеологияи динӣ ва ё фаъолияти диние мебошад, ки радикализми канорӣ хусусияти муҳими онро ифода менамояд. Бинобар ин, экстремизми динӣ бо анъанаҳои ба тозагӣ пайдогардида муносибати оштинопазир зоҳир намуда, шиддати дохилии гурӯҳҳои динӣ ва гурӯҳҳои иҷтимоиро ба вуҷуд меоварад».
Тавре ки аз баррасиҳои боло маълум гардид, рафтори экстремистии пайравони ин ё он дин ҳамчун амали экстремистӣ ва фаъолияти созмони экстремистии динӣ маънидод мегардад. Дар шароити муосир, ки дар ҷомеаи ҷаҳонӣ таҳдидҳои гуногун пайдо гардида истодаанд, гурӯҳҳои экстремистию террористӣ аз ҷониби як қатор давлатҳо созмон ёфта, барои ҳимояи манфиатҳои миллии онҳо истифода бурда мешавад. Масалан фаъолияти тахрибкоронаи ҳизбу ҳаракатҳои динӣ – экстремистӣ ва созмону ташкилотҳои террористӣ, аз ҷумла «Давлати исломии Ироқу Шом» (ДИИШ) ва ё бо номи “Давлати исломӣ” ва равияҳои ифротӣ, ки рўйхаташон ба садҳо расидааст, созмон ёфта, даст ба амалҳои номатлуб заданашон ба назар мерасад. Имруз аъзоёнашон асосан дар кишварҳои Шарқи Наздик, Африқо ва Осиё, аз қабили Сурия, Ироқ, Афғонистон, Яман, Либия, Сомали, Нигерия ва инчунин дар кишварщои Сахел минтақаи гузариш дар Африқо байни Сахара ва саваанаҳои Судон мебошад, аз ҷумла Мали, Нигер, Буркина Фасо в Чад ба таври пинҳонию ошкоро даст ба ҷиноятҳои мухталиф мезананд.
Мушоҳидаву таҳлилҳо собит менамоянд, ки сабаби асосии ифротгароии динӣ, ин надоштани дониши мукаммал дар бораи ҳадафҳо ва моҳияти дин аст. Ва агар тамоман набудани донишу таҷрибаи динӣ боиси пайдоиши як шакли ифротгароӣ – худхоҳию бадахлоқӣ гардад, пас дониши ноқису пароканда боиси натиҷаи мухолиф – радикализми ҳамлакорона мешавад. Агар одамон динро омӯзанд, хоҳанд фаҳмид, ки он ба сулҳ, муҳаббат ба атрофиён ва эътидол мехонад. Дар ҳоле ки инсон идроки сатҳию бенизом дорад, вай метавонад самимона бовар дошта бошад, ки дониши амиқ дорад. Дониши дурӯғин тасвири аёну комили воқеиятро инъикос намекунад ва барои баровардани хулосаҳои муфид аз масоили пайдошуда имкон намедиҳад. Набудани фаҳмиши дурусти ҳадафу низоми дохилии дин боиси норасоиҳои тарбияи динӣ ва ахлоқи бад мегардад, ба зоҳиршавии сифатҳои манфии хислат: тундӣ, ситезаҷӯӣ, бадгӯӣ, кибр, шубҳанокӣ ва бадбинӣ мусоидат мекунад. Итминони кӯр-кӯрона ба ҳаққонияти худ якҷоя бо кибру ғурур ба ифротгароии динӣ оварда мерасонад. Аломати аввалини ифротгароӣ таҳаммулнопазирию бераҳмии мутаассибона мебошад, ки инсонро водор ба пайравӣ аз афкору тахайюли худ мекунад ва ба ифротгар имкон намедиҳад то манофеи атрофиён, ҳолатҳои объективӣ ва асосҳои динро ба назар гирад. Чунин муносибат ба муқаррар намудани муколамаи созанда ва муқоисаи холисонаи нуқтаҳои назар дар масоили баҳснок монеъ мешавад. Набудани фаҳмиши моҳияту ҳадафҳои дин якҷоя бо нуқсонҳои ахлоқӣ, аз ҷумла надоштани назорати худӣ, кибр, ситезакорӣ, экстремистро ба дасткашӣ аз муносибати муътадил дар ҳалли масъалаҳои пайдошуда оварда мерасонад. Хуллас, ифротгароии динӣ як тарзи фаҳмиш ва навъи тафаккур дар дохили худи инсон аст, аммо агар ин навъи тафаккур ба марҳилаи паҳншавӣ ва амал гузарад, он ба радикализм ё тундравии динӣ табдил меёбад. Пас, радикализми динӣ марҳили ошкоршуда, фаъолшуда ва амалишавандаи ифротгароии динӣ аст ва он ифротгароиест, ки аллакай аз сатҳи тафаккур баромада, ба сатҳи таблиғот, ба сатҳи талаботи қатъӣ аз дигарон ва ба сатҳи амалҳои тунд мегузарад. Дар ин марҳила шахси ифротгарои динӣ тарзи зиндагии дигаронро ошкоро танқид карда, нисбати онҳо дар амал оштинопазирӣ нишон медиҳад ва ҳамфикрони худро ба муборизаи амалӣ ба муқобили фаҳмиш ва тарзи зиндагии дигарон даъват мекунад. Ин ҳолат аллакай шакли радикалишудаи ифротгароии динӣ мебошад. Аз сабабе, ки тарзи фаҳмиш ва арзишҳои ифротгароён барои аъзои дигари ҷомеа қобили қабул нестанд, онҳо барои расидан ба ҳадафҳои худ аз зӯроварию хушунат истифода мекунад. Онҳо кӯшиш мекунанд, ки ҷомеа ва давлатро тарсонида, бо роҳи зӯрӣ инсонҳоро ба худ тобеъ карда, мақсадҳои худро ба ҷомеа таҳмил намояд. Ҳамин тавр, ифротгароии динӣ аз марҳилаи радикализми динӣ ба марҳилаи терроризм мегузарад. Қисмати дигари проблемаи мазкур дар тарғиботи қатъии ҷанбаъҳои ҷаҳонбинии онҳо ифода меёбад, ки ба арзишҳои маъмули умумиинсонӣ муқобил меистанд. Ифротгароии динӣ яке аз шаклҳои фаъолияти экстремистӣ дониста шуда, доимо барои баланд бардоштани афзалияти худ нисбат ба рақибон ва зиёд намудани сафи пайравону ҷонибдорони худ кӯшиш менамояд. Вобаста ба шароит ва вазъияте, ки чунин навъи фаъолият амалӣ мегардад, вай дар худ хусусияти идеологӣ мегирад. Ин аст, ки баъзан ифротгароии динӣ, сиёсӣ ва миллиро ба осонӣ мушоҳида намудан мумкин аст. Хуллас, мубориза алайҳи ифротгароии динӣ мубориза бо худи терроризм камтар нест, зеро экстремизму радикализм заминаи асосӣ ва марҳилаҳои ибтидоии терроризм буда, дар ниҳоят ба терроризм бурда мерасонанд. Терроризм марҳилаи олӣ ва охирини ифротгароӣ ё шакли амалишудаи экстремизму радикализм мебошад. Ин аст, ки ҳангоми муносибат бо ин падидаҳо бояд дар назар дошт, ки онҳо бо ҳам пайванди амиқ дошта, бавуҷудоварандаи ҳамдигар мебошанд. Аз ифротгароии динӣ то терроризм ҳамагӣ як қадам буда, мубориза бо ифротгароии динӣ дар амал ҷузъи бисёр муҳимми кори мубориза бо терроризм ва роҳи пешгирии ба марҳилаи радикализму терроризм расидани он мебошад.
Аз масъалаи матраҳгардида, хулосабарорӣ намуда, бояд қайд кард, ки сабаби асосии экстремизми динӣ нобиноии ақлонӣ ва ҷоҳилӣ мебошад. Ҳалли муаммои мушкили экстремизми динӣ истифодаи усули мураккаб ва муназзамро талаб мекунад. Масъулияти пешгирӣ ва мубориза алайҳи терроризм ва ифротгароии динӣ натанҳо ба зиммаи давлату ҳукумат, балки бар дӯши тамоми ҷомеа аст. Ҳар як шаҳрванди Тоҷикистони азиз зиракии сиёсиро аз даст надода, вазифаи муқаддаси худро ба хотири пойдор нигоҳ доштани сулҳу субот дар кишвар, таъмини амният, таҳкими Ваҳдати миллӣ, ҳифзу нигоҳдории истиқлол, тақвияти иқтидори давлат ва пешрафти ҷомеа содиқона рисолати хешро иҷро намуда, барои ободонии Ватан ва афзудани номи неки он талош варзад.

Ф.МАМАДҶ ОНОВ ,
устоди ДИС ДДТТ

Имрӯзҳо тамоми мардуми шарафманди Тоҷикистони соҳибистиқлол талош доранд, ки дар устуворӣ ва таҳкими истиқлолияту ваҳдат ҳар чӣ бештар саҳмгузор бошанд. Дастовардҳои Тоҷикистони соҳибистиқлол дар тўли 34 сол хело зиёданд. Баробари ин, дар сатҳи баланд истиқбол гирифтани ҷашни 35-солагии Истиқлолияти давлатии Ҷумҳурии Тоҷикистон имрӯзҳо дар тамоми вазорату идораҳо, муассисаву ташкилотҳо ва корхонаву иншооти шакли моликияту мансубияташон мухталифи шаҳру ноҳияҳои кишварамон корҳои ободониву созандагӣ бо маром идома доранд. Ҳар як сокини мамлакат саъю кӯшиш менамояд, ки дар ин корҳои ободонӣ фаъолона иштирок намуда, дар шукуфоиӣ Ватани азизамон саҳми босазои хешро гузорад. Хурсандиовар аст, ки Тоҷикистони азизамон имрӯз дар худ симое наверо гирифта, рӯз то рӯз зеботару хуррамтар шуда истодааст ва он боиси ифтихору сарфарозии ҳар як сокини мамлакат гардидааст. Вале, ин пешравию шукуфоии ватанро бархе аз хоинону ватанфурӯшон ва душманони дохиливу хориҷии миллату давлати кишвар ва хоҷагони бурунмарзӣ дидан намехоҳанд. Чунончи тӯдаи ашхоси ифротӣ, ки ангуштшуморанд дар хориҷа паноҳ ёфта, бо роҳбарии хоҷагони зархариди худ, амиқтараш думравони наҳзату навнаҳзатиҳо,алалхусус Муҳаммадиқболи Садриддин, яке аз пайравони фаъоли паймони худсохтаи наҳзат- “Паймони милли…” мебошад, ки имрузҳо бо ҷалби шогирдону думравонаш, аз ҷумла Муҳаммад Тағоев тавассути канали YouTube-“Ислоҳ.нет.”-Ислоҳ.тv

                                                                                      

баромадҳои ифротӣ намуда, байни мардуми кишвар тухми кинаву адоват кошта, таҳлука барангезониданаш ба назар мерасад. Хуллас, хоинони давлату миллат бо ҳар роҳу восита мехоҳанд фазоӣ ороми кишвари соҳибистиқлоли моро халалдор намоянд. Бинобар ин, мо бояд дар хотир дошта бошем, ҳоло ҳам дар хориҷи кишвар бадхоҳоне вуҷуд доранд, ки мехоҳанд ободиву тарақкиёт, ҳаёти осоиштаи мардуми моро ба вартаи ҳалокат афкананд.
Зимни мақолаву изҳороти ҳамешагиамон даъват ба амал меорем, ки ба ҳарфҳои пучу бемағзи хоинони бурунмарзӣ, ки худро мутеъ ва лаганбардори мисли худашон беимонон кардаанд, ҳеҷ кас бовар намекунанд. Умуман, вазъияти баамаломада талаб мекунад, ки зиракии сиёсиро аз даст надода, баҳри таъмини сулҳу субот ва истиқлолияти Ватани азизамон, оромиву ободии кишвар ва рӯзгори босаодати шаҳрвандон тамоми имкониятҳоро ба харҷ диҳем.
Мо фаромўш намекунем, ки моро модари тоҷик ба дунё оварда, бо шири ҷонфизояш ба қалбамон эҳсоси меҳру муҳаббат ба ифтихор аз бузургону авлоду аҷдодамонро ҷой додааст. Ҳамин садоқату меҳр аст, ки барои мо обрӯю нуфузи диёр ва ҳар шаҳрванди содиқу вафодори он арзиши баланд дорад. Ҳамин садоқату меҳр аст, ки дигар ба чунин сияҳкороне чун наҳзату навнаҳзатӣ муборизаи беамон барем. Моро лозим аст, ки сирати зишту нопоки ин қабил гуруҳаки иғвоангез маълум аст, ки ҳарчӣ амиқтару дақиқтар ба аҳли ҷомеа, ба хусус ба ҷавонон фаҳмонем ва бо ин роҳ аҳли ҷомеаро аз макру дасисаҳои бадхоҳони миллат огоҳ созем.

М.АХМЕДОВ,
устоди ДИС ДДТТ

Дар замони муосир баробари рушди илму техника ва фарогирии мардум ба барномаҳои телевизионӣ, инчунин, барномаҳои дигари интернетиву онлайни ва мустақим низ фарох истифода мешаванд. Умуман, имруз воситаҳои ахбори омма (ВАО) минбари тавоно  ва фарогирии ҷомеа маҳсуб мегарданд, афкори ҷомеаро ташаккул медиҳанд, ҳар як суханашон бояд нишонрас ва оммафаҳм бошад.  Дар ҳаёти иҷтимоиву сиёсии ҷомеа ВАО  мақом ва ҷойгоҳи муҳим дошта, ин аҳамият ба таври рӯзафзун зиёд ва рисолати расонаҳои хабарӣ ва рӯзноманигорон  дучанд гардида истодааст. Баробари ин, байд кард, ки  дарки муваффақият ва хатар дар як фазо ҷорист, ки барои фарқ гузоштани он тафаккури интиқодӣ зарур аст, ки на ҳар як кас онро соҳиб аст.Бояд қайд кард,ки якеро аз як ҷониб бо шавқ тамошо кунем, аз дигаре мебояд парҳез намоем.дар атрофи таъсири манфии он андеша намуда, бояд қайд кард,ки мутаассифона, ҳоло дар шабакаҳои иҷтимоӣ  барномаҳои ифротгароён ба мушоҳида мерасанд, ки зимни баромади ифротӣ давлату ҷомеаро нотинҷ  намудан кушиш доранд, ки онҳоро аз гурӯҳи хиёнаткорони кишвар ном бурдан равост. Масалан, яке аз пайрави фаъоли паймони худсохтаи наҳзат- “Паймони милли” Муҳаммадиқболи Садриддин мебошад , дар барномаи ифротӣ бо номи “Минбари муҳоҷир” ровигиро ба уҳда дошта, барои ташвиқу таблиғи андешаҳои ботили худ имрузҳо аз имконияту афзалиятҳои шабакаҳои иҷтимоӣ муфт истифода намуда, ҷиҳати расидан ба ҳадафи нопокашон баромадҳои ифротӣ менамоянд. Имрузҳо, амиқтараш дар давоми моҳи ноябри соли равон М.Садриддин бо ҷалби  думравонаш,аз ҷумла Муҳаммад Тағоев  тавассути

 канали YouTube -“Ислоҳ.нет.”, дар барномаи ифротии зикршуда бо  найрангбозиҳову дассисаҳо ва роҳандозии маълумотҳои бардуруғи ифротӣ кишвари соҳитбистиқлоламонро зери таҳдиду танқид қарор дод, ин амалҳои М.Садриддину  думравонаш иғвогарона аст!

Аз ин лиҳоз, аз ҳар як инсони ватандор, муҳоҷиру мусофир даъват ба амал меорем, ки аз тамошо ва ҳамроҳ шудан ба ин афроди ифротгаро дар шабакаи иҷтимоии фейсбук, ютюб ва амсоли инҳо худдорӣ намоянд ва ҳаёти худро зери хатар нагузорад. Ҷавонон бояд шабакаҳои иҷтимоиро фақат ҷиҳатҳои мусбиашро истифода баранд, барои омӯхтани забонҳои хориҷӣ, барои истифодаи китобхонаҳои электронӣ,  ҳамчун шабакаи иттилоотӣ ва ғайраҳо истифода баранд.

          Дар фарҷоми андешаи худ қайд менамоем, ки имрӯз тафаккури миллати боору номуси тоҷик тафаккури созандагӣ буда, бо гузашти айём ва табодули таҷриба рўз аз рўз аз моҳияти созмону ва ҳизбҳои бадтинат огаҳ гардида, дар муқобили чунин инсонҳои тангназарону хиёнаткори Аврупоӣ – М.Садриддин муборизаи беамон бурда истодаанд ва дар оянда низ ҳоҳанд бурд. Мо итминон дорем, ки бо дарки дурусти масъалаҳои матраҳшуда  тамоми мардуми шарифи Тоҷикистон ва берун аз он минбаъд низ вазифаи муқаддаси худро ба хотири таҳкими Ваҳдати миллӣ, тақвияти иқтидори  давлат ва пешрафти ҷомеа содиқона иҷро намуда, ҳамаи саъю талош ва ҳиммату ғайрати худро барои ободии Тоҷикистони азизамон сафарбар хоҳанд кард.

 Р. АНВАРӢ,

ассистенти

кафедраи молия ва қарз

Мо, кормандони шуъба тавассути расонаҳои хабарӣ огоҳем, ки имрўзҳо ҳар гуна созмону гурӯҳҳои ифротгаро, алалхусус яке аз пайрави наҳзат Муҳаммадиқболи Садриддин, созмодиҳандаи “Ҳаракати ислоҳотхоҳон”-и ифротӣ мебошад, тариқи канали YouTube-“Ислоҳ.нет.”-Ислоҳ.тv, дар барномаи “Минбари муҳоҷир” ва дигаре Беҳруз Тағойзода,

                                               

узви фаъоли ҳаракати сиёсӣ, мамнуъ дар кишвар бо номи “Гурухи 24” дар барномаи “Садои мардум” баромадҳо намуда,бо андешаҳои бад нисбат ба давлат ва миллат доранд, пайваста туҳматҳоро ранги борон бар сари миллати тоҷик мерезанд. Ҳамин тавр бефаҳмиву бефаросотии худро ба мутолиакунандагони худ, яъне мо зиёиёни кишвар нишон дода, исбот мекунанд. ки онҳо ноқисулақаланд. Ин гуруҳаки роҳгумзадаи ифротӣ имруз дар кишварҳои Аврупо паноҳандагӣ доранду ҳадафҳои стратегии давлату ҳукумати Тоҷикистонро сарфаҳм раванд, ҳам худро ба нофаҳмӣ меандозанд ва дастовардҳои беназири кишвари соҳибистиқлоламонро нодида мегиранд. Аз ин ба хулоса омадан мумкин аст, ки ватанфурӯшон манфиати хешро аз ҳама чӣ боло гузошта, ноҷавонмардона баҳри ба даст овардани бовариву садақаи хоҷагонашон ҳарчи бештар сафсатафурӯшӣ мекунанд.Ифротгароёни зикршуда намедонад, ки шахси солимақл, соҳибистеъдод, ифтихори оила ва саодатмандии кишвар аст, аммо баръакси ҳол, яъне шахси фитнаангез доғи дили падару модар, дарди ҷомеа, омили низоъ ва фитнаҳои навбатӣ мебошад. Хуб мешуд, ки ба ҷойи ин корҳои иғвоангезона, корҳои хайр ба мисли пешниҳод кардани ғояҳои созанда барои инкишофи мамлакат ва ғайра машғул шуда, ба дигарон, хусусан ба ҷавонон ҳамчун намунаи ибрат мешуданд.
Дар фароварди изҳороти навбатии хеш ҳаминро гуфтан мехоҳем, ки шахси солимақл, ки барои муттаҳидию ваҳдатофарӣ, ифтихори ватандорӣ, покизагии маънавию ахлоқӣ ва инкишофи давлат кушиш менамояд, байни ҷомеа нуфузу эътибори хосса пайдо мекунад, вале баръаксии ин хислатҳо ин роҳгумзадаи ватангадову фирорӣ мебошад. Хотиррасон менамоем, ки шахсе, ки алайҳи Модар ва Ватани хеш чунин амалҳои номаҳрамро раво мебинад, фардо дар назди миллату халқ ҳатман ҷавоб хоҳад дод!

Имрўзҳо созмону гурӯҳҳои ифротӣ, аз ҷумла  яке аз созмон бо номи бо номи “Ҳаракати ислоҳотхоҳон”ва  дигаре  “Гурўҳи 24 “ тавассути  шабакаҳои иљтимоӣ баромад намуда, дастовардҳои кишвари соҳибистиқлоламонро нодида мегиранд ва  бо суханҳои бесосу бемантиқ нисбати кишвари азизамон ҳарф мезананд. Бояд қайд кард, ки роҳбари созмони  зикршуда Муҳаммадиқболи Садриддин тавассути канали YouTube-“Ислоҳ.нет.”-Ислоҳ.тv, дар барномаи “Минбари муҳочир ва дигаре узви фаъоли гуруҳи номбаршуда Беҳруз Тағойзода дар барномаи

“Садои мардум” зимни баромадҳояшон, бо истифода аз номи халқ, шаҳр ва ё ким-кадом ниҳодҳои ормониашон иғвову буҳтонҳо мебофанд. Ин иғвогарони бурунмарзӣ бо ин роҳ мехоҳанд, ба оромиву суботи кишварамон халал ворид сохта, намехоҳанд, ки дар кишвари мо оромӣ ва осудагӣ бошад.  Ҳамаи наворҳои дурӯғине, ки М.Садриддин ва  Б.Тағоев  омода карда, дар сомонаҳои интернетӣ пахш мекунанд, шаҳодати онро мекунад, ки онҳо ба ғайр аз иғво ва фитнаандохтан корӣ дигар надоранд.

Дар фароварди андешаи хеш ёдовар шуда, қайд менамоем, ки ҳодисаҳои нангини солҳои 90 -уми асри гузашта аз ёди ҳазорҳо сокинони кишварамон ҳанӯз ҳам зудуда нашудааст. Мардуми диёрамон имрўз то чӣ андоза муҳим будани сулҳу салоҳ ва хотирҷамъиро дарк карданд, муйро аз хамир ва бадию хубиро ба зудӣ аз ҳам ҷудо карда метавонанд. Дида тавонистан, қадр кардани ободиву осудагӣ, сулҳу салоҳ, корҳои созандагиву бунёдкорӣ ва дар замири худ парваридани пиндори неку рафтори неку гуфтори нек моро ҳидоятгар ба фатҳи қуллаҳои илму маърифат хоҳад бурд!

Бадхоҳони миллат бояд донанд! Љавонони даврони соҳибистиқлолии кишвар, ки аз меваҳои шаҳдбори сулҳу субот ва истиқлолу Ваҳдати миллӣ чашидаанд, дигар гумроҳ наметавон кард!

Ф.ҚУРБОНОВ ,

мудири шуъбаи кор бо

ҷавонони ДИС

ДДТТ дар ш.Хуҷанд

Мо, кормандони шуъбаи кор бо ҷавонони Донишкадаи иқтисод ва савдои Донишгоҳи давлатии тиҷорати Тоҷикистон дар шаҳри Хуҷанд нисбат ба баромадҳои иғвоангезонаи Муҳаммадиқболи Садриддин, ки созмони ифротӣ бо номи “Ҳаракати ислоҳотхоҳон”-ро ба ӯҳда дорад, изҳори андеша намуда, онро маҳкум намуда будем. Ин навбат низ баромадҳои М.Садриддин, ки санаҳои 7 ва 14 ноябри соли ҷорӣ тавассути канали YouTube Ислоҳ.тv -“Ислоҳ.нет, дар барномаи “Минбари муҳоҷир” баромади иғвоангезона намуд, ибрози андеша намуда, онро сараввал маҳкум менамоем. М.Садриддин ва яке аз думрави фаъолаш Муҳаммад Тағоев

зимни баромадҳои наватӣ боз дастовардҳои беназири кишвари соҳибистиқлоламонро нодида гирифта, доир ба мавзуъҳои мухталиф, аз ҷумла нисбат ба сафари навбатии роҳбарияти олии кишвар ба Иёлоти Муттаҳидаи Амрико беасос норозигӣ ва иғвогарию тӯҳматро пешаи худ кард. Ин созмонаки ифротӣ дар ҷараёни баромадашон чун обу ҳаво суханрониашонро тағйир дода, оид ба масъалаи бонку маҳдудияти барқ, таҷлили ҷашни “Рӯзи Конститутсия”, ҳодисаи сӯхтори бозори “Панҷакент”-и ш.Панҷакент ва нисбат ба фаъолияти роҳбарияти олии кишварҳои Русияву Қазоқистон андешаи носолими худро баён доштанд. Ҳар бинандаву шунаванда бе душворӣ пай мебарад, ки ин иғвогари ифротӣ зимни ҷустуҷӯи сарчашмаи моҷаро як ҳодисаи тасодуфиро гирифта, дар барномаҳои ифротиаш «аз пашша фил месозад». Ин созмонаки носолими имрӯза бо талошҳои бесамари худ умедворанд, ки фазои ақидатиро дар ҷомеаи мо тира карда, мардумро ба чолиш кашанд.
Дар фароварди изҳороти навбатии хеш, мо ҷавонони зодаи даврони соҳибистиқлоли кишвар, хулосабарорӣ намуда қайд менамоем, ки авзои имрўзаи ҷомеаи ҷаҳонӣ моро водор месозад, ки дастаҷамъона ба тарбияи маънавию ахлоқии насли наврас ҷиддитар машғул гардида, пеши роҳи ҳама гуна гаравиши ҷавононро ба гурӯҳҳои ифротгаро ва доми найрангу фиреби хоҷагони ин равияҳоро гирем. Ҷавонони даврони соҳибистиқлол бояд дар раванди таҷдиди ҷомеа тавассути таҳким бахшидани фикру андешаи нав, бахусус ҳифзи Истиқлоли давлатӣ ва дастовардҳои он, арзишҳои бунёдии миллатсозӣ ва ватансозиву ватандорӣ бо давлату Ҳукумат ҳамкории тақвият бахшидан тақозои замон аст. Имрӯз дар Ватани азизамон Тоҷикистон ҳамаи шароитҳо фароҳам оварда шудааст ва танҳо меҳнати содиқонаро талаб менамояд. Ватанро танҳо шахсоне дӯст ва ҳифз менамоянд, ки бо меҳнати ҳалол луқмаеро пайдо намуда, барои худ ва ояндагон мероси арзанда мегузорад.