Аз расонаҳои хабари ҳамагон аз вазъи ниҳоят мураккабу печидаи ҷаҳони муосир огоҳ ҳастанд, ки имрӯз назаррастарин таҳдид ба сулҳу суботи ҷомеаи ҷаҳонӣ ин терроризим ва ифротгароӣ мебошад. Яке аз амалҳои дигари характери глобалидошта хатари терроризми исломӣ ба ҳисоб меравад, ки воқеан, дар давоми даҳсолаҳои охир атрофи ин бархўрд гуфтугузори доманадоре ҷараён дорад. Беадолатиҳо ва нооромиҳои ҷаҳони имрўза, гунаҳкор шумурдани дини мубини Ислом ва бархўрди тамаддуни исломӣ барои мо тољикон ва кулли башарият хатарҳои мудҳишу фоҷиабор эҷод мекунад. Мо борҳо гуфтаем ва боз такрор мекунем, ки терроризми байналмилалї ва ҳангомаҳои ифратгароӣ ба мазҳабу дин ва миллати ҷудогона мансуб нестанд ва аз бархўрди тамаддунњои ѓарбию шарќї низ сарчашма намегиранд. Шаҳодати гуфтаҳо бо ҳамдигар умумият надоштани гурўҳҳои ифротгарои исломӣ, ҷунбишҳои террористии кишварњои мухталиф, ки аъзои онњо аз рўи табиати иҷтимоӣ, фарњангу тамаддун, дину мазҳаб, урфу одат, суннату анъана ва миллату забон надоранд, мебошад. Омилҳои пайдоиш, сабзидан ва ба нерўи хатарноки тахрибкорї табдил ёфтани дастањои људогона дар ин ё он минтаќаи љањон аз миллат, забон, урфу одат, мазњабу эътиќод чандон вобастагӣ надорад. Яке аз хатарҳои асосӣ интиқоли ҷангҷӯёни террорист аз минтақаҳои ҷангии Сурия ва Ироқ ба дигар минтақаҳо, аз ҷумла Афғонистон аст, ки дар он созмони террористии Давлати исломии Ироқу Шом ва ё бо номи “Давлати исломӣ”, ки дар расонаҳои хабарӣ бештар дар шакли ДИИШ, ДОИШ ва шохаи “Хуросон” зикр мегардад, мавқеи худро мустаҳкам карда истодааст. Илова бар ин, бо роҳу усулҳои нав мақсадҳои муғризонашонро амалӣ намуда истодаанд. Чунончи 19 январи соли равон дар тарабхонаи чинӣ, воқеъ дар шаҳри Кобул, ки шаҳрвандони Чин бештар ба он ташриф меоранд, амали террористӣ содир шуд. Дар натиҷаи ин амали мудҳиш ҳафт нафар ба ҳалокат расида, беш аз даҳ кас захмӣ шудаанд. Масъулияти ин амали террористиро “Давлати исломӣ” ба ӯҳда гирифта, бо нашри баёнияе иброз доштааст, ки ҳадафи ҳамлаи маргталабона шаҳрвандони Чин будааст. Баробари ин, ёдовар мешавем, ки ҷангҷӯёни ДИИШ моҳи декабри соли 2022 низ ба як меҳмонхонаи чиниҳо дар Кобул ҳамлаи хунин анҷом дода буданд. Ин вазъият барои кишварҳои Осиёи Марказ хатари ҷиддӣ эҷод мекунад. Илова бар ин, бар асари ташвиқоти густурдаи ифротгароӣ тавассути шабакаҳои иҷтимоӣ ва ҳангоми дар муҳоҷирати меҳнатӣ қарор доштани шаҳрвандон шомилшавии ҷавонон ба ташкилоти экстремистиву террористии “Давлати исломӣ” ва дигар гурӯҳҳои террористӣ, сафарбар гардидани онҳо ба минтақаҳои даргир ба назар мерасанд,ки нигарониҳои ҷиддии ҷомеаро ба миён овардааст. Мувофиқи баёнияҳои худи ин гурӯҳҳои ифротӣ, таваҷҷӯҳи бештар барои ҷалбу эҷоди халқаҳои хуфта дар кишварҳои гуногун аз ҳисоби муҳоҷирон ё намояндаҳои бумии Осиёи Марказӣ ё худи Афғонистон аст. Дар шароити имрўза аксари кишварҳои Осиёи Марказӣ дорои шумораи барзиёди қишри ҷавон мебошанд ва дар ҳолати беэътиноӣ нисбати тавонбахшии онҳо заминаи ҷалби ин гурўҳ ба ҳар гуна созмонњои ифротӣ ва хосияти тундгароӣ дошта ба миён меояд. Чун аксари ҷавонони кишварҳои Осиёи Марказӣ дар муҳоҷирати мавсимии меҳнатӣ қарор доранд чунин ҳолат метавонад заминаи дучори онҳо ба созмонҳои тамоюли ифротӣ ва террористӣ дошта гардад. Ҳолатҳои зиёде мавҷуданд, ки ҷавонони Осиёи Марказӣ маҳз ҳангоми дар муҳоҷирати меҳнатӣ қарор доштан ба сафи созмонҳои ифротӣ пайвастаанд. Хулоса, пешгирии терроризм ва ифротгароӣ дар байни ҷавонон татбиқи тадбирҳои мукаммали ташаккули фарҳанги ҳуқуқиро дар муҳити ҷавонон дар бар мегирад, ки ба тавсеаи назарраси ҷузъи ҳуқуқии тарбия ва таълим мусоидат мекунад. Аз байн бурдани падидаҳои манфии ҷомеа дар ниҳоди ҷавонон ҳисси худшиносии миллӣ ва дар заминаи он тарбия намудани ифтихори миллӣ, ки ватандӯстии ҳақиқатро ба вуҷуд меорад, амри зарурӣ аст. Зарур аст, ки дар мавкурраи ҷавонон доимо ҷаҳонбинии таҳаммулпазир, муносибати таҳаммулпазирона нисбат ба ҳама одамон, сарфи назар аз миллат, дин, мазҳаб, вазъи иҷтимоӣ, моликият ва ҳолатҳои дигар ҷой дода шавад. Шахсе, ки худшиносии миллӣ ва ифтихори миллии баланд дорад, бо истифодаи шабакаҳои иҷтимоӣ ва иттилооти мухталифи интернет ва ё шабакаҳои телевизионӣ ва радиоии ҷаҳонӣ гумроҳ гашта наметавонад. Ҳар яки мо бояд зиракии сиёсиро аз даст надода, баҳри ҳифзи сулҳу суботи ҷомеа, оромиву осудагии кишвар корҳои мушаххасро ба амал барорем. Бояд аз ҷониби мақомоти дахлдор ва бахусус ходимони дини кишвар корҳои фаҳмондадиҳӣ дар ин самт таҳким бахшанд. Баробари ин, имрўз ҷавонон бояд аз илму ҳунари давру замон ҳар чӣ зиёдтар баҳравар шуда, баҳри рушди оилаи худ, маҳалла, ҷомеа ва давлати худ саҳми сазовор гузоранд ва аз фарҳангу маданияти худ баҳравар гарданд, таърихро хуб омўзанду ҳамчун шахсиятҳои арзандаи давру замони худ ба воя расанд, то ки модар, аҳли ҷомеа ва ватан солҳои сол ба онҳо аҳсан хонанд.
Ф. МАМАДҶОНОВ,
устоди ДИС ДДТТ