ШАФФОФИЯТ ВА ҲИСОБОТДИҲӢ ДАР ФАЪОЛИЯТИ МАҚОМОТИ ДАВЛАТӢ – ОМИЛИ АСОСИИ КОҲИШИ КОРРУПСИЯ

ШАФФОФИЯТ ВА ҲИСОБОТДИҲӢ ДАР ФАЪОЛИЯТИ МАҚОМОТИ ДАВЛАТӢ – ОМИЛИ АСОСИИ КОҲИШИ КОРРУПСИЯ

Дар идоракунии давлатӣ шаффофият ва ҳисоботдиҳӣ яке аз шартҳои муҳими таъмини фаъолияти самараноки мақомоти давлатӣ ба ҳисоб меравад. Ҳангоми мавҷуд будани шаффофият ва назорати ҷамъиятӣ имконияти пайдоиши ҳолатҳои коррупсионӣ ба таври назаррас коҳиш меёбад.
Шаффофият маънои дастрас будани маълумот оид ба фаъолияти мақомоти давлатӣ барои шаҳрвандонро дорад. Ин ҳолат имкон медиҳад, ки ҷомеа фаъолияти идораҳои давлатиро назорат намояд.
Нашри маълумоти расмӣ дар сомонаҳои мақомоти давлатӣ, гузаронидани нишастҳои матбуотӣ ва пешниҳоди ҳисоботҳои солона аз ҷумлаи воситаҳои таъмини шаффофият мебошанд.
Ҳисоботдиҳӣ яке аз унсурҳои муҳими идоракунии муосир мебошад. Мақомоти давлатӣ бояд фаъолияти худро ба ҷомеа шарҳ диҳанд ва дар назди шаҳрвандон масъулият дошта бошанд.
Назорати ҷамъиятӣ низ метавонад ба коҳиши коррупсия мусоидат намояд. Ҳангоми фаъол будани ҷомеаи шаҳрвандӣ ва воситаҳои ахбори омма имконияти пинҳон доштани амалҳои ғайриқонунӣ кам мегардад.
Ҳисоботдиҳӣ ва назорати ҷамъиятӣ яке аз унсурҳои муҳими идоракунии самараноки давлатӣ ва воситаи муҳими муқовимат ба коррупсия ба ҳисоб меравад. Дар ҷомеаи демократӣ мақомоти давлатӣ бояд фаъолияти худро ба шаҳрвандон шарҳ диҳанд ва дар назди ҷомеа барои қарорҳо ва амалҳои худ масъул бошанд. Маҳз чунин муносибат ба баланд гардидани сатҳи эътимоди шаҳрвандон нисбат ба давлат мусоидат менамояд.
Ҳисоботдиҳӣ маънои онро дорад, ки мақомоти давлатӣ ва шахсони мансабдор бояд оид ба фаъолияти худ, истифодаи маблағҳои буҷетӣ ва натиҷаҳои кори худ ба ҷомеа маълумоти шаффоф пешниҳод намоянд. Нашри ҳисоботҳои солона, гузаронидани нишастҳои матбуотӣ, пешниҳоди маълумот дар сомонаҳои расмии муассисаҳои давлатӣ ва ҷавоб додан ба муроҷиатҳои шаҳрвандон аз ҷумлаи шаклҳои муҳими ҳисоботдиҳӣ мебошанд.
Назорати ҷамъиятӣ бошад, иштироки фаъоли шаҳрвандон ва ташкилотҳои ҷомеаи шаҳрвандӣ дар назорат намудани фаъолияти мақомоти давлатӣ мебошад. Тавассути чунин назорат шаҳрвандон метавонанд раванди қабули қарорҳо, иҷрои барномаҳои давлатӣ ва истифодаи захираҳои молиявиро мушоҳида ва баҳогузорӣ намоянд.
Воситаҳои ахбори омма, ташкилотҳои ҷамъиятӣ ва фаъолони ҷомеа дар татбиқи назорати ҷамъиятӣ нақши муҳим доранд. Онҳо метавонанд тавассути таҳлил, гузориш ва муҳокимаи ҷамъиятӣ масъалаҳои марбут ба фаъолияти мақомоти давлатӣ ва ҳолатҳои эҳтимолии коррупсияро ба баррасии ҷомеа пешниҳод намоянд.
Ҳамин тариқ, ҳисоботдиҳӣ ва назорати ҷамъиятӣ ба баланд гардидани шаффофияти фаъолияти мақомоти давлатӣ, пешгирии амалҳои ғайриқонунӣ ва таҳкими адолат дар ҷомеа мусоидат менамоянд. Рушди ин механизмҳо метавонад яке аз роҳҳои самараноки коҳиши коррупсия ва беҳтар намудани идоракунии давлатӣ гардад.
Таъмини шаффофият ва ҳисоботдиҳӣ дар фаъолияти мақомоти давлатӣ метавонад яке аз роҳҳои муассири муқовимат ба коррупсия бошад. Ин раванд ба баланд гардидани эътимоди шаҳрвандон нисбат ба давлат ва рушди идоракунии самаранок мусоидат менамояд.

Маҳмудов Шаҳзод Усмонҷонович, муаллими калони кафедраи ҳуқуқшиносӣ

БАЛАНД БАРДОШТАНИ ФАРҲАНГИ ҲУҚУҚИИ ШАҲРВАНДОН ҲАМЧУН ВОСИТАИ МУҲИМИ МУҚОВИМАТ БА КОРРУПСИЯ

БАЛАНД БАРДОШТАНИ ФАРҲАНГИ ҲУҚУҚИИ ШАҲРВАНДОН ҲАМЧУН ВОСИТАИ МУҲИМИ МУҚОВИМАТ БА КОРРУПСИЯ
Коррупсия яке аз мушкилоти ҷиддии ҷомеаи муосир ба ҳисоб меравад. Он метавонад ба рушди иқтисодӣ, иҷтимоӣ ва сиёсӣ таъсири манфӣ расонад. Яке аз роҳҳои муҳими муқовимат ба коррупсия баланд бардоштани фарҳанги ҳуқуқии шаҳрвандон мебошад. Ҳар қадаре ки шаҳрвандон аз ҳуқуқ ва уҳдадориҳои худ бештар огоҳ бошанд, ҳамон қадар имконияти пайдо шудани ҳолатҳои коррупсионӣ кам мегардад.
Фарҳанги ҳуқуқӣ маҷмӯи дониш, арзиш ва муносибати шаҳрвандон нисбат ба қонун ва меъёрҳои ҳуқуқӣ мебошад. Шаҳрвандони дорои фарҳанги ҳуқуқии баланд қонунҳоро эҳтиром мекунанд ва ба риояи онҳо масъулиятнок муносибат менамоянд.
Баланд бардоштани сатҳи саводи ҳуқуқии аҳолӣ метавонад барои пешгирии ҳолатҳои коррупсионӣ заминаи мусоид фароҳам оварад. Агар шаҳрвандон аз ҳуқуқҳои худ огоҳ бошанд, онҳо метавонанд дар ҳолатҳои гуногун аз манфиатҳои худ ҳимоя намоянд ва ба амалҳои ғайриқонунӣ муқовимат кунанд.
Муассисаҳои таълимӣ дар ташаккули фарҳанги ҳуқуқии ҷавонон нақши муҳим доранд. Дар мактабҳо ва донишгоҳҳо омӯзиши асосҳои ҳуқуқ, тарбияи шаҳрвандӣ ва омӯзиши принсипҳои муқовимат ба коррупсия бояд мавқеи муҳим дошта бошад.
Тарбияи ҷавонон дар рӯҳияи эҳтиром ба қонун ва адолат метавонад ба ташаккули ҷомеаи солим ва шаффоф мусоидат намояд.
Воситаҳои ахбори омма (ВАО) дар ҷомеаи муосир яке аз абзорҳои муҳими ташаккули афкори ҷамъиятӣ ва таъмини шаффофият ба ҳисоб мераванд. Дар раванди муқовимат ба коррупсия нақши ВАО хеле муҳим буда, онҳо метавонанд тавассути паҳн намудани иттилооти саҳеҳ ва таҳлили воқеаҳо ҷомеаро аз оқибатҳои манфии коррупсия огоҳ намоянд.
Яке аз вазифаҳои асосии воситаҳои ахбори омма баланд бардоштани сатҳи маърифати ҳуқуқии шаҳрвандон мебошад. Тавассути барномаҳои телевизионӣ, мақолаҳои таҳлилӣ, гузоришҳои журналистӣ ва маводҳои иттилоотӣ ВАО метавонанд ба аҳолӣ дар бораи қонунгузорӣ, ҳуқуқу уҳдадориҳои шаҳрвандон ва роҳҳои пешгирии коррупсия маълумоти муфид пешниҳод намоянд.
Ҳамзамон, ВАО ҳамчун воситаи назорати ҷамъиятӣ низ хизмат мекунад. Тавассути таҳқиқоти журналистӣ ва инъикоси фаъолияти мақомоти давлатӣ, воситаҳои ахбори омма метавонанд ҳолатҳои қонуншиканӣ ё амалҳои коррупсиониро ошкор намуда, ба баррасии ҷомеа пешниҳод кунанд. Ин амал ба баланд гардидани масъулияти шахсони мансабдор ва таъмини шаффофияти фаъолияти идораҳои давлатӣ мусоидат менамояд.
Илова бар ин, рушди технологияҳои рақамӣ имкониятҳои нави фаъолияти ВАО-ро фароҳам овардааст. Имрӯз сомонаҳои интернетӣ, шабакаҳои иҷтимоӣ ва порталҳои иттилоотӣ ба воситаи муҳими паҳн намудани маълумот табдил ёфтаанд. Тавассути ин платформаҳо иттилоот ба таври фаврӣ ба аҳолӣ дастрас гардида, муҳокимаи ҷамъиятӣ дар бораи масъалаҳои мубориза бо коррупсия фаъол мегардад.
Дар маҷмӯъ, воситаҳои ахбори омма дар баланд бардоштани шаффофият, ташаккули фарҳанги ҳуқуқии ҷомеа ва пешгирии амалҳои коррупсионӣ нақши назаррас доранд. Аз ин рӯ, дастгирии фаъолияти мустақил ва масъулиятноки ВАО метавонад ба таҳкими муқовимат ба коррупсия ва рушди ҷомеаи адолатпарвар мусоидат намояд.
Воситаҳои ахбори омма низ метавонанд дар баланд бардоштани фарҳанги ҳуқуқии аҳолӣ саҳми назаррас гузоранд. Тавассути барномаҳои телевизионӣ, нашрияҳо ва сомонаҳои интернетӣ маълумоти муфид оид ба ҳуқуқи шаҳрвандон ва роҳҳои пешгирии коррупсия паҳн карда мешавад.
Баланд бардоштани фарҳанги ҳуқуқии шаҳрвандон яке аз омилҳои муҳими муқовимат ба коррупсия мебошад. Бо баланд гардидани саводи ҳуқуқии аҳолӣ имконияти пайдоиши ҳолатҳои коррупсионӣ кам мегардад ва замина барои рушди ҷомеаи адолатпарвар фароҳам меояд.

Манонова Фарида, асисстенти кафедраи ҳуқуқшиносӣ

НАҚШИ ТЕХНОЛОГИЯҲОИ РАҚАМӢ ДАР ПЕШГИРИИ КОРРУПСИЯ ДАР ИДОРАКУНИИ ДАВЛАТӢ

НАҚШИ ТЕХНОЛОГИЯҲОИ РАҚАМӢ ДАР ПЕШГИРИИ КОРРУПСИЯ ДАР ИДОРАКУНИИ ДАВЛАТӢ
Дар шароити ҷаҳонишавӣ ва рушди босуръати технологияҳои иттилоотӣ масъалаи мубориза бо коррупсия ба яке аз вазифаҳои муҳими давлатҳо табдил ёфтааст. Коррупсия ба рушди иқтисодӣ, иҷтимоӣ ва сиёсӣ таъсири манфӣ расонида, ба сатҳи эътимоди шаҳрвандон нисбат ба мақомоти давлатӣ халал мерасонад. Дар чунин шароит истифодаи технологияҳои рақамӣ метавонад ҳамчун воситаи муассири пешгирии ҳолатҳои коррупсионӣ хизмат намояд.
Технологияҳои рақамӣ ҳамчун воситаи мубориза бо коррупсия
Технологияҳои рақамӣ имкон медиҳанд, ки равандҳои идоракунии давлатӣ шаффоф ва самаранок гарданд. Ҷорӣ намудани хизматрасониҳои электронии давлатӣ, системаҳои иттилоотӣ ва базаҳои ягонаи маълумот ба коҳиш ёфтани тамоси мустақими байни шаҳрвандон ва хизматчиёни давлатӣ мусоидат менамояд. Маҳз кам гардидани омили инсонӣ яке аз роҳҳои муҳими пешгирии ҳолатҳои коррупсионӣ ба ҳисоб меравад.
Ҳукумати электронӣ яке аз унсурҳои муҳими идоракунии муосир ба ҳисоб меравад. Бо истифода аз порталҳои хизматрасониҳои давлатӣ шаҳрвандон метавонанд бе муроҷиати мустақим ба муассисаҳои давлатӣ хизматрасониҳои заруриро дастрас намоянд. Ин раванд имконият медиҳад, ки тамоми амалҳо ба таври электронӣ сабт ва назорат карда шаванд.
Таҷрибаи истифодаи системаҳои рақамӣ
Дар бисёр кишварҳои ҷаҳон татбиқи системаҳои рақамӣ барои мубориза бо коррупсия натиҷаҳои мусбат нишон додааст. Масалан, истифодаи системаҳои электронии ҳуҷҷатгузорӣ ва бақайдгирии электронӣ имконият медиҳад, ки тамоми равандҳои маъмурӣ ба таври шаффоф ва назоратшаванда иҷро шаванд.
Дар Ҷумҳурии Тоҷикистон низ тадриҷан системаҳои рақамӣ дар соҳаҳои гуногун татбиқ шуда истодаанд. Рушди ҳукумати электронӣ, истифодаи порталҳои хизматрасониҳои давлатӣ ва системаҳои иттилоотии идоракунӣ ба баланд гардидани сатҳи шаффофият мусоидат менамояд.
Яке аз самтҳои муҳими истифодаи технологияҳои рақамӣ дар мубориза бо коррупсия татбиқи низоми ҳукумати электронӣ мебошад. Ҳукумати электронӣ маҷмӯи хизматрасониҳои давлатӣ мебошад, ки тавассути технологияҳои иттилоотӣ ба шаҳрвандон пешниҳод карда мешаванд. Бо истифода аз чунин системаҳо шаҳрвандон метавонанд дархостҳо, аризаҳо ва дигар ҳуҷҷатҳоро ба таври электронӣ пешниҳод намоянд.
Ин раванд на танҳо вақти шаҳрвандонро сарфа мекунад, балки шаффофияти фаъолияти мақомоти давлатиро низ таъмин менамояд. Ҳар як амалиёт дар система сабт мешавад ва имконияти назорати он пайдо мегардад. Дар чунин шароит имконияти ба вуҷуд омадани амалҳои коррупсионӣ хеле кам мегардад.
Афзалиятҳои истифодаи технологияҳои рақамӣ
Истифодаи технологияҳои рақамӣ дар идоракунии давлатӣ дорои як қатор афзалиятҳо мебошад. Пеш аз ҳама, он шаффофияти фаъолияти мақомоти давлатиро таъмин менамояд. Илова бар ин, автоматизатсияи равандҳои идоракунӣ ба коҳиш ёфтани омилҳои коррупсионӣ ва баланд гардидани самаранокии хизматрасониҳои давлатӣ мусоидат мекунад.
Ҳамчунин технологияҳои рақамӣ имконият медиҳанд, ки шаҳрвандон ба маълумоти давлатӣ дастрасии бештар дошта бошанд. Ин ҳолат ба рушди назорати ҷамъиятӣ ва баланд гардидани сатҳи масъулияти мақомоти давлатӣ мусоидат менамояд.
Дар солҳои охир истифодаи зеҳни сунъӣ низ ҳамчун воситаи самараноки таҳлили маълумот ва муайян намудани хавфҳои коррупсионӣ ба роҳ монда шудааст. Системаҳои таҳлилӣ метавонанд маълумоти калонро коркард намуда, ҳолатҳои шубҳанокро муайян намоянд.
Масалан, таҳлили автоматии амалиётҳои молиявӣ ё раванди хариди давлатӣ метавонад ҳолатҳои ғайримуқаррариро ошкор намояд. Ин имконият медиҳад, ки мақомоти назоратӣ пеш аз ба вуҷуд омадани қонуншиканӣ чораҳои зарурӣ андешанд.
Самтҳои рушди минбаъдаи технологияҳои рақамӣ
Барои баланд бардоштани самаранокии мубориза бо коррупсия истифодаи технологияҳои рақамӣ бояд минбаъд низ рушд дода шавад. Аз ҷумла:
• рушди хизматрасониҳои электронии давлатӣ;
• татбиқи системаҳои электронии идоракунии ҳуҷҷатҳо;
• рушди платформаҳои маълумоти кушода;
• истифодаи зеҳни сунъӣ барои таҳлили хавфҳои коррупсионӣ.
Ин тадбирҳо метавонанд ба ташаккули идоракунии муосир ва шаффоф мусоидат намоянд.
Бо дарназардошти аҳамияти масъалаи муқовимат ба коррупсия, истифодаи технологияҳои рақамӣ метавонад яке аз роҳҳои самараноки пешгирии ин падидаи манфӣ бошад. Ҷорӣ намудани ҳукумати электронӣ, рушди хизматрасониҳои электронии давлатӣ ва истифодаи системаҳои иттилоотӣ ба баланд гардидани шаффофият ва коҳиш ёфтани омилҳои коррупсионӣ мусоидат менамояд. Аз ин рӯ, рушди минбаъдаи технологияҳои рақамӣ яке аз самтҳои муҳими такмили идоракунии давлатӣ ба ҳисоб меравад.

Ахмедов Мақсудҷон, омӯзгори калони кафедраи математикаи олӣ ва технологияҳои инноватсионӣ

ИЗҲОРОТИ АҲЛИ ҶОМЕАИ ФАКУЛТЕТИ МОЛИЯВА БАҲИСОБГИРИИ БУХГАЛТЕРӢ РОҶЕЪ БА ТАЪРИХИ МУНОСИБАТҲОИ ҲАМСОЯГӢ ДӮСТИВУ БАРОДАРИИ ТОҶИКУ ҚИРҒИЗ

Ҳамсоягии тоҷикону қирғизон ин амри таърих аст ва он заминаҳои воқеии иқтисодӣ, иҷтимоӣ ва фарҳангӣ дорад. Муносибатҳои ҳамсоягӣ дӯстиву бародарии тоҷикону қирғизон таърихи зиёда аз чорсадсола дорад. Ин муносибат дар солҳои пеш ва баъди Ҷанги Бузурги Ватанӣ дар муносибати дӯстонаву меҳнати қаҳрамононаи коргарони тоҷику қирғиз дар конҳои ангишти Шуроб, Сулукта ва солҳои 90 қарни ХХ дар давраи ҷанги шаҳрвандӣ дар Тоҷикистон аз санҷиши таърих гузаштааст.
Сокинони деҳаи Воруху Чоркӯҳ то инқилоб ба кишоварзӣ – истеҳсоли ғалладона, аз ҷумла шоликорӣ ва чорводорӣ ва инчунин соҳаҳои хело зиёди ҳунармандӣ, аз қабили бофандагиву рангуборчигӣ, оҳангарӣ, коркарди пӯст, мӯзадӯзи (чоруқдӯзӣ), сангтарошӣ, кулолӣ, равғанкашӣ ва даҳҳо дигар ҳунарҳои халқӣ машғул буданд. Дар маркази деҳаи Ворух дӯконҳои тоҷирон ҷойгир буд, ки дар онҳо матоҳои маҳалӣ ва истеҳсоли фабрикавӣ фурӯхта мешуд. Рӯзҳои душанбе бозор доир мегардид, ки ба сокинони қишлоқҳои гирду атроф ва авулҳои қирғизҳо бо молу амволи ҳунармандии худ ташриф меоварданд. Дар ин раванд халқҳои тоҷику қирғизҳо бо урфу одат, маданияту санъат ва фарҳангу тамаъдуни якдигар ошно гардида, ғизои маънавӣ мегирифтанд. Бо мурури замон ин ҳама муносибатҳои иқтисодӣ ва фарҳангиву маданӣ ва арзишҳои миллӣ этникии тоҷикону қирғизҳо робитаи онҳоро мустаҳкам намуда, оилаҳои интернатсионалӣ тоҷику қирғиз пайдо гардиданд. Мутаассифона солҳои охир моҷароҳои миллӣ- этникӣ дар хусуси обу замин ва дигар масъалаҳои маишӣ ба мушоҳида мерасанд Масалан воқеаҳои низоангези 22 июли соли равон, байни сокинони ҷамоати деҳоти Ворухи ноҳияи Исфара ва деҳаи Оқсои ноҳияи Боткенти Ҷумҳурии Қирғизистон мебошад, ки онро албатта истисно бояд ҳисобид.
Ҳоло Тоҷикистони соҳибистиқлол таҳти сарварии Асосгузори сулҳу ваҳдати миллӣ – Пешвои миллат, Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон дар сохтмони давлати ҳуқуқбунёду димократӣ, такя ба ақлу хирад ва таҳаммулпазирӣ азалии ниёгони худ мувафақиятҳои беназир ба даст оварда истодааст. Бо баробари ин, бо назардошти таъриху фарҳанги мардумони Осиёи Маркази, аз он ҷумла тоҷику қирғиз дар як ҳавзаи маданӣ ташаккул ёфта, ба воя расидааст ва барои аҳли зиё ва мардумони соҳибмаърифати ин минтақа чун заминаи мустаҳками дӯстиву рафоқат ва равзанаи маърифат хизмат бояд кунад.
Мо аҳли ҷомеаи факултети молия ва баҳисобгирии бухгалтерӣ боварии комил дорем, ки барои аз байн рафтани масоили муноқишаҳои марзӣ амиқан ақли солим ғалаба менамояд ва дар заминаи таҳамулпазирию ҳамдигарфаҳмӣ, гузашткунӣ бо назардошти дурнамои рушду нумуи халқи тоҷику қирғиз ҳалли адолатноки худро меёбад.

Изҳороти устодони кафедраи ҷомеашиносии ДИС ДДТТ нисбат ба суханҳои ивғогаронаи хабарнигори Восток-Нюз Сиддиқи Акбар

Мо, устодони кафедраи ҷомеашиносии донишкада оид ба он ашхосоне, ки дар хориҷи кишвар умр ба сар мебаранд ва аз фаъолияти созмонҳои терроритию эктремистиро донистаю надониста ва ё сарфаҳм нарафта суханҳои бемантиқу бардурӯғ ҳарф зада истодаанд, боиси нигаронӣ аст.Чунончӣ, хабарнигори Восток-Нюз бо номи Сиддиқи Акбар, ки ашхоси пастфитрат тибқи дастуру барномаҳои таҳмилшуда ва нақшаҳои бадвоҳимаю фитнаангези ТЭТ ҲНИ ва хоҷагони хориҷиаш мехоҳад дар дили мардум шарифи Тоҷикистони орому осуда ва сулҳовар, байни мардумони бофарҳангу худшиносу худогоҳаш зиддияту нифоқу кина барангезад. Вале фаромӯш набояд кард, ки мардуми шарафманду заҳматпешаи тоҷик як маротиба гирифтори чунин дасисаву шиорпартоиҳо гардида, ин таҷрибаи талхро дар ҷисму ҷони худ озмуда буданд. Ин ҷо чанд нуқта хеле ҷолиб аст, ки ин хабарнигори ивғоангез тавқи ғуломӣ дар гардан дорад, аслан ба моҳияти нақша ва ҳадафҳои ТЭТ ҲНИ-ро амиқ намедонад, ки онҳо гирифтори ҷаҳломези мураккабанд. Ин яқин аст, ки гурӯҳҳои тундраву ифротии зери сарпарастии ҲНИ ва роҳбари нокомшудаи он М. Кабирӣ мехоҳанд боз ба майдони сиёсӣ ворид шуда, фазои ороми ватани маҳбуби моро ноором созанд.
Гуфтаҳои боло аз он шаҳодат медиҳад, ки дар замони муосир экстремизм ва терроризм хусусияти байналмилалӣ дошта, барои ин гуна зуҳурот сарҳади байнидавлатӣ, миллат ва дин, муқаддасоти дигар низ вуҷуд надорад. Имрӯз ки аз зуҳури мушкилоти рақами яки ҷаҳон – терроризму экстремизми байналхалқӣ тамоми сайёра дар ташвиш аст, ҷомеаи моро зарур меояд, ки барои пешгирӣ ва мубориза алайҳи он дастаҷамъона фаъолият барем ва барои ҳифз кардани амнияти миллӣ саъю талош намоем. Дар такя бо таклифу пешниҳодоти Асосгузори сулҳу ваҳдати миллӣ–Пешвои миллат, Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон, ки ҷиҳати мубориза алайҳи терроризму экстремизм ҳам дар дохил ва ҳам хориҷи кишвар суханронӣ ва пешниҳодҳои қобили таваҷҷӯҳ менамоянд, амал карда, ваҳдату ягонагии сартосариро муҳофизат кунем. Зеро дар баробари Пешвои миллат мардуми тоҷик низ ҷиҳати нигоҳдошти сулҳу субот нақши бориз дошта метавонанд. Бунёд ва ҳифзи оилаи солим, таълиму тарбияти дурусти кӯдакон, масъулиятнокӣ дар ҳифзи муқаддасоти Ватан – марзу бум, амният, зиракии сиёсӣ ва монанди ин ҷиҳати мубориза бар зидди ҳама гуна зуҳуроти номатлуби ҷомеа масъулияти ҳар як нафар шаҳрванди Тоҷикистон аст.

Изҳороти устодони кафедраи математекаи олӣ ва технологияҳои инноватсионии ДИС ДДТТ нисбат ба хабарнигори Восток-Нюз Сиддиқи Акбар

Мо омӯзгорон аз шабакаи Интернетӣ доир ба хабаргузории Восток-Нюз: Сиддиқи Акбар огаҳ шуда, зарур донистем, ки доир ба он мулоҳизаҳои худро иброз намоем.Таҳлилҳо собит месозанд, ки хабарнигори дар боло зикршуда, ки бо суханҳои бардуруғу бемантиқу беасосро иброз дошта, худро «бофарҳангу озодандеш», «ҳақиқатҷӯ» нишон дода оид ба фаъолияти ҳизби террористӣ ва шахсияти М.Кабирӣ ва хешу табораш, ҳатто кӯдаки бегуноҳро ба сиёсат ҳамроҳ кардааст. Худи Сиддиқи Акбар кист? Мардуми Тоҷикистон оё мешиносанд? Берун аз ҳудуди Тоҷикистон иқомат дошта худ бехабар аст, ки ба доми найрангӣ ва лӯхтакбозиҳои сиёсии ҳоҷагони хориҷӣ афтода, ғуломи ТЭТ ҲНИ гардидааст. Наход акнун кори миллат то ҷое расида бошад, ки як хоин ва афроди бегона аз ҷавҳару арзишҳои тоҷикӣ худро «адолатхоҳ» муаррифӣ кунанд? Бешубҳа, ин таҳқири ошкоро ба миллати бузургест, ки ҳазорон фарзанди фарҳангсолору сиёсатмадор дорад.
Бояд таъкид кард, ки хабарнигори кундафаҳм аз дастовардҳои бузурги давлатамонро то ҳол дарк накардааст. Имрӯз ватани маҳбубамон рӯ ба рушд ниҳода, сулҳу субот пойдор аст. Хуб мешуд,ки аз мардумони меҳнаткаши Тоҷикистон қадри тинҷию оромиро бипурсад. Ва ё аз вазъи сиёсии имрузаи Афғонистони ҳамсоя, ки таи чанд даҳсолаҳо то имрӯз нороми ҳукумфармо аст, муқоисаю хулосабарорӣ намояд. Агар натавонад мо хотирррасон мекунем, ки дар беш аз бисту шаш соли даврони Истиқлолият давлатӣ роҳи пешгирифтаи Ҳукумати Ҷумҳурии Точикистон бо роҳбарии фарзонаи миллат Асосгузори сулҳу ваҳдати миллӣ-Пешвои миллат, Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон аз нуқтаи назари ҳам стратегӣ ва ҳам сиёсӣ дуруст аст. Маҳз натиҷаи татбиқи сиёсати дуруст ва созанда дар ҳамаи ҷабҳаҳои фаъолияти кишвар аст, ки дар мамлакат марҳилаи таҳияю татбиқи барномаҳои давлатӣ, стратегияи рушд, консепсияи ташаккули давлати миллӣ фаро расид. Ин сиёсат ба раванди аз бӯҳрони амиқи сиёсӣ, иҷтимоию иқтисодӣ ва маънавӣ раҳо додани мамлакат ва ба вуҷуд овардани асосҳои давлатдории навини тоҷикон мусоидати комил намуд.
Хулоса, агар Сиддиқи Акбар ватандӯсту ҳақиқатҷӯ бошад, марҳамат, сангари ватандорӣ ин ҷост, дар канори давлату миллати худ барои бунёди низоми дунявии демократӣ, барои рушди кишвар ва муаррифии фарҳангу тамаддуни бузурги миллати тоҷик саҳм гузорад. Аммо номбурда ин қудрати фикрӣ ва фарҳангиро надорад ва бо ҷаҳлу ҳирси худ қурбонии бозии навбатии сиёсию тиҷории М.Кабирӣ ва манфиатҳои хоҷагони хориҷӣ шудааст.Ҷои таассуф аст, ки ному симои зикркардагон ҳамчун ватанфурӯшон, ҳамчун савдогарони ватан ва ҳамчун бегонагон дар таърихи миллати мо барои ҳамеша сабт хоҳад шуд.

ДИИШ ва ТЭТ ҲНИ ҷавононро гумроҳ месозанд!!!

Аз ҷониби Асосгузори сулҳу ваҳдати миллӣ – Пешвои миллат, Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон, муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон соли 2018 “Соли рушди сайёҳӣ ва ҳунарҳои мардумӣ” эълон гардид. Кулли мардуми шарифу сулҳпарвар ва ҳунарманду бунёдкори Ватани азизамон иқдоми хирадмандонаи Пешвои муаззами миллатро бо хушнудию фараҳмандӣ истиқбол намуда, дар амалӣ намудани он софдилона ҷаҳду ҷадал карда истодааст.
Имрӯзҳо гурӯҳҳои ифротгаро ба амсоли ДИИШ ва ТЭТ ҲНИ, ки бештари ҷавонони тоҷикро аз сабаби надоштани машғулият ва даромади муносиб бо пешниҳоди «ба даст овардани маблаѓ бо ширкат дар як ё ду амалиёт» фирефта намуда, ба доми макри худ мекашанд ва амалҳои номатлуб содир менамоянд, ки ин боиси коста гаштани обрую эътибори кишвар мегардад.Чунончӣ санаи 29 июли соли равон ҷавонони беномусу гарданканда–аъзоёни ТЭТ ҲНИ бо мақсади халалдор сохтани амнияти ҷамъиятию давлатии Тоҷикистон пас аз дидаву дониста бо воситаи нақлиёти шахсӣ шаҳрвандони хориҷро пахш карда ва пас аз по афтодани онҳо ваҳшиёна бо олотҳои халандаю бурранда ҷароҳатҳои ҷисмонӣ расониданд,ки дар натиҷа 4 нафар сайёҳони хориҷӣ ба ҳалокат расиданд.Зикр кардан зарур аст, ки тибқи иттиллоти расонаҳо амиқан муайян карда шудааст, ки яке аз аъзоёни ТЭТ ҲНИ таҳти роҳбарии бевоситаи Ҳусейн Абдусамадов ҷинояти мазкурро бо ҳаммаслаконаш содир намудааст. Ин ҳодисаи барои халқу миллати мо хос набударо сахт маҳкум карда даъват менамоем: имрӯз ҳар яки моро зарур аст, ки аз падидаҳои нохуши руйдода хулосаи зарурӣ бароварда, барои тарбияи ҷавонон дар руҳи ватандӯстӣ, худогоҳи миллию худшиносӣ беш аз пеш талош варзем
Аммо хоинони миллати тамаддунофару Ватани биҳиштосои мо хостанд, ки бо фармони хоҷагони разили худ, амали нангини ҳамлаи террористиро ба сайёҳони хориҷӣ дар ноҳияи Данғара анҷом дода, онро халалдор созанд.
Тири душманони Тоҷикистони азизамон хок хӯрд. Пиру барно кирдори ҷинояту хиёнаткоронаро маҳкум намуда, боз ҳам қавитар сиёсати дурандешонаи Сарвари давлатро дастгирӣ карда истодаанд, ки нишони олии ватандӯстӣ ва хештаншиносӣ мебошад.

Ҷалолов М, номзади илми иқтисод, дотсент

Изҳороти устоди кафедраи математика ва технологияи инноватсионии ДИС ДДТТ Мамадхӯҷаева М оид ба қатли сайёҳони хориҷӣ

Боиси афсус ва нигаронист, ки дар Тоҷикистони азизи мо аз тарафи бадхоҳони миллат ба сайёҳони хориҷӣ ҳамлаи террористӣ рух дод. Ҳодисае, ки рӯзи 29 июл дар ноҳияи Данғара рух дод маро ҳамчун як шаҳрванди Ҷумҳурии Тоҷикистон, ба ташвиш овард. Сайёҳони хориҷие, ки барои сайёҳат ба манотиқи куҳии Тоҷикистон омада буданд, аз чор давлат – ИМА, Ҳолланд, Швесария ва Фаронса буда, нисфирӯзии 29 июл пушти ҳам аз роҳи Ҷамоати Себистони ноҳияи Данғара – қитъае аз шоҳроҳи Душанбе – Бадахшон ҳаракат мекарданд, дучори ҳамлаи автомобилӣ шуданд. Баъд аз ин сайёҳон боз зери лату куб қарор дода шуданд. Дар натиҷа, ду нафар сайёҳи амрикоӣ, як нафар сайёҳи швейсарӣ ва як нафар сайёҳи ҳолландӣ кушта шуда, се нафари дигар маҷруҳ шуданд. Мутассифона, ин ҳодисаи даҳшатангез аз тарафи ҷавонони гумроҳгаштаву ноогоҳ ба амал омад, ки онҳо худро ҳамчун узви ДИИШ ва ТЭТ ҲНИ муаррифӣ намуданд.
Мутаассифона, аксари ҷавононе, ки бо гурӯҳу созмонҳои ифротгароӣ мепайванданд, онҳое мебошанд,ки сатҳи савдои зарурӣ надоранд ва ин гурӯҳҳо бо истифода аз бесаводию тангназарӣ чунин ҷавононро ба доми худ кашида, боиси гумроҳии онон мегарданд.
Сабаби дигар он аст, ки фаҳмиши нодурусти озодӣ, демократия боиси он гардид, ки баъзе гурӯҳҳои ҷомеа, алалхусус баъзе ҷавонон, аз паи ҳавою ҳавасҳо ва лаззатҳои моддӣ (молу сарват) ба амалҳои ношоиста, ҷиноят даст мезананд, ба доми фиреби фарҳангу динҳои сохтаву бегона кашида мешаванд.
Таҳлилҳо нишон медиҳанд, ки манбаи маблағгузории созмонҳои террористӣ дар мамлакатҳои мусулмонони Шарқ захираҳои нафт мебошад. Тарафи дигари масъала он аст, ки дар раванди мубориза терроризму экстремизм симову самти ҳаракати худро тағйир медиҳанд, ки терроризму экстремизмро идеологияҳои фаъол барои манфиати худ бо воситаҳои нав истифода мебаранд.
Аз суханони боло ба чунин хулоса бармеояд, ки терроризму экстремизм ин бемораи сироятнашавандае аст, ки онҳо пуштибону паҳнкунандагони худро доранд.
Барои пешгирии терроризму экстремизм мо бояд мафкураи ҷавононро ба масъалаи сиёсати сулҳхоҳона, ватанпарварӣ, ислоҳоти иқтисодии кишварамон, созандагӣ, омӯзиши касбу ҳунар равона кунем.

Манқуртшудагон хизматгорони бегонаҳоянд!

Имрӯзҳо бо тариқи ВАО шоҳиди он шудаем, ки душманони халқиятҳову миллатҳо дар кишварҳои хориҷӣ нақшаҳо кашида ба сулҳу суботи ҷомеаҳо нооромиву хатарҳои ҷиддиро эҷод мекунанд. Душманони кишвару миллат ҷавонони нодону ҷоҳилро бо роҳҳои тарғибу таблиғи ақидаҳои ба мо бегонаву зараровар ва ваъдаҳову суханҳои бардуруғи аблаҳкунанда дар кишварҳои Эрону Афғонистон Покистону мамолики араб ҳамчун манқуртшудагони худ табдил дода, ба тариқи васоити мухталиф бар зарари миллату давлат нақшаҳо мекашанд. Масалан, шаҳрвандони ҷумҳурии азизамон борҳо шоҳиди он шудаанд, ки баъзе ҷавонони гумроҳшуда дар минтақаи Қуми Ҷумҳурии Исломии Эрон чун террористони манқуртшуда табдил ёфта, барои нооромии кишвар талошҳо намудаанд.
Ҳукумати кишвари Тоҷикистони ҷавон баҳри ободиву пешравӣ кӯшишҳои пай дар пай намуда, нақшаҳои статегии худро иҷро карда истодааст, ки он дар сохтану обод кардани роҳҳо ва ба он восита аз бумбасти коммуникатсионӣ пурра баромадан, сохтани ГЭС-ҳо, ки дар муддати 70-соли замони Иттиҳоди Шӯравӣ ба ин нишондод ноил нагашта буд ва ба ин тариқа ба тамоми қишри аҳоливу иқтисодиёти мамлакат энегетикаро таъмин намудан, сохтану обод кардани шаҳрҳову деҳаҳо, иштироки фаъъолона дар ҳамаи чорабиниҳои байналмилалӣ дар намуди варзиш, олимпиадаҳои фаннӣ, корҳои илмӣ-тадқиқотӣ, ҳамкорӣ дар иҷрои проэктҳову барномаҳои созанда, рушди туризм ва ғайра мебошад. Аз ин рӯ, Асосгузори сулҳу ваҳдати миллӣ-Пешвои миллат, Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон, муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон соли 2018-ро Соли рушди туризм ва ҳунарҳои мардумӣ эълон намудаанд, ки он боиси пешравӣ дар соҳаи туризм гардид. Чунин пешравиҳоро душманони миллату Ватан, ки бо хоҷагони бегонаи худ робитаи зич дошта, бо кӯмаки молиявӣ, консултативию тактикии онҳо зидди миллату Ҳукумати кишвари азизамон амал карда, ҷангҳои иттилоотиву диверсиониро раво мебинанд, бо хашму ғазаби худ дида натавониста, алайҳи сайёҳони бегуноҳ амали террористиро раво диданд. Онҳо мехоҳанд барои ба даст овардани суд ба давлату миллат бадбахтиҳоро оранд, ки сӯхтанҳову бадбахтиҳои халқиятҳои кишварҳои Ироқу Сурия ва Афғонистону Либия намунаи олии ин гуфтаҳост. Террористон мехоҳанд бо роҳи тарсонидани сайёҳон имиҷи кишварамонро паст карда, зидди пешравии мамлакати мо шаванд. Саволе ба миён меояд, ки он террористон киҳоянд? Террористон ҳамон ҷавонони манқуртшудагон ҳастанд, ки бо ақидаҳои салафиву радикалӣ ва наҳзатии худ ҳастанд, аз хоҷаҳои беруниву гурезаи худ амру фармонҳоро гирифта, зидди мардуми осуда амалҳои даҳшатаворро иҷро мекунанд.
Аз мардуми кишвари азизамон хоҳиши онро дорам, ки бар зидди радикализму экстремизм ва бегонапарастиву нодонӣ мубориза бурда, ба Ҳукумати Тоҷикистони ҷавон ва лекин бисёр бо хирад мусоидат намоянд. Мо ҳаргуна амалҳои нопоки террористону экстримистон ва радикалҳо, ки дар шакли ҳизбҳои террористии мамнуъшудаи таҳриру ҳнит, давлати исломӣ, ансоруллоҳ, ихвон, ҳизбуллоҳ, салафияву таблиғ, ҷамоати исломӣ, гурӯҳҳои экстремистии 24 ва ҳамфикрони онҳо, ки манқуртони хоҷагони кишварҳои ғарбу шарқ, аз ҷумла Эрон ҳастанд, маҳкум менамоем ва намегузорем, ки кишвари ноороми моро ба ҷанг оғӯшта кунанд. Мо умед дорем, ки ҷавонони ҳушёри мо манқуртони хоҷагони бегона намешаванд ва дигаронро низ намегузоранд, ки сафи манқуртон зиёд шавад.
Нест бод терроризм! Нест бод экстримизм! Нест бод манқуртизм!

Фаррухҷон Камолов,
н.и.ф., мудири кафедраи
забонҳои хориҷии ДИС ДДТТ

Андешаҳои таҳрифкоронаро қабул надорем!

Аз мақолаи Б.Раҳимов: “Фармоишгари ҷинояти мудҳише, ки дар Данғара содир карда шуд, Убайдов Носирхуҷа Аҳтамович, с.т. 1973, зодаи ноҳияи Фархор, аз соли 1992 узви фаъоли ТТЭ ҲНИ ва аз соли 2012 дар ҷустуҷӯ қарор дорад, мебошад. Соли 2015 ба рӯихати кофтуковии Интерпол ворид шудааст. Ҷинояткор ба падараш Убайдов Саидаҳтам, с.т. 1930, узви фаъоли ТТЭ ҲНИ пайравӣ кардааст. Падараш дар деҳаи Фрунзеи колхози Карл Маркси ноҳияи Фархор зиндагӣ мекард ва мудири анбор буд. Дар даст силоҳ ба муқобили сохти конститутсионӣ ҷангидааст…”
Дар он солҳои мудҳиши ҷанги шаҳрвандӣ, силоҳбадастон ба ҳеҷ кас раҳме накарда, даст ба ҳар гуна ҷиноятҳои вазнин мезаданд. Матлабе, ки дар расонаҳои хабарӣ интишор шуд, ҳикоят аз он мекунад, ки фармоишгари ҷинояти мудҳише, ки дар Данғара содир карда шуд, Убайдов Носирхуҷа Аҳтамович, с.т. 1973, зодаи ноҳияи Фархор, аз соли 1992 узви фаъоли ТТЭ ҲНИ ва аз соли 2012 дар ҷустуҷӯ қарор дорад, мебошад.
Мақолаи таҳлилииеро бо номи “Коршиносони ғариҳирфаии рус воқеиятро намебинанд” навиштаи Бахтиёр Раҳимов, корманди илмии Шуъбаи ҷомеашиносии АИ ҶТ мутолиа намуда, ба андешаи муаллиф комилан розӣ ҳастем. Муаллиф дар ин матлаб бори дигар ҳизби дар Тоҷикистон мамнӯи наҳзати ислом (ҲНИ)-ро ба даст доштан дар ҳамлаи Данғара айбдор мекунад ва хабарнигорону шореҳони рус, аз ҷумла Аркадий Дубнов, Виктория Панфилова, Серенко, Князев ва дигаронро айбдор мекунад, ки ба сабаби қаробати наздикашон бо раиси ҲНИ Муҳиддин Кабирӣ воқеиятро намебинанд.
Дар мақола бо такя ба маълумоти мақомоти тафтишотӣ бархе иттилооти ҷолиби таваҷҷуҳ дар бораи шахси Ҳусейн Абдусамадов, роҳбари гуруҳи муттаҳам ба қатли сайёҳон ва ҳам дар бораи Носирхӯҷа Убайдов, маъруф ба Қорӣ-Носир, ки фармоишгари ин куштор ном бурда мешавад, оварда шудааст. Ҳамчунин аксҳои асноди бонкӣ, ки чигуна Зафарҷон Сафаров, яке аз ҳамлагарон чанд рӯз пеш аз ҳамла аз Русия ба номи сокини шаҳри Норак Кароматулло Ғаниев пул фиристодааст, низ дар ин мақола оварда шудаанд.
Бахтиёр Раҳимов менависад, ки Қорӣ Носир Ҳусейн Абдусамадовро соли 2013 дар ноҳияи Одинтсовои вилояти Маскав ба сафи ҲНИ ҷалб кардааст. Қаблан мақомот гуфта буданд, ки Абдусамадов солҳои 2014-2015 ҳангоми “таълими идеологӣ ва диверсионӣ гирифтанаш” дар шаҳрҳои Қуму Мозандарони Эрон бо Қорӣ Носир шинос шудааст.
Рӯзи 29 июл бар асари як ҳамла дар ноҳияи Данғара 4 сайёҳи хориҷӣ кушта шуданд. Масъулияти ин ҳамларо созмони террористии ДОИШ ба дӯш гирифт ва видеоеро нашр кард, ки дар он 5 ҳамлагари Данғара ба “халифа”-и худхондаи ДОИШ Абӯбакри Бағдодӣ байъат месупоранд.
Мақомоти Тоҷикистон ин ҳамларо кори дасти ТЭТ ҲНИ меноманд ва мегӯянд, нашри видеои ба ДОИШ қасам ёд кардани ҳамлагарон “бо мақсади дур кардани гумон аз ташкилоти террористии ҳизби наҳзати ислом, ки фармоишгари асосии амали террористии мазкур мебошад, ташкил карда шудааст.”
Бахтиёр Раҳимов ба воқеаи мазкур бо далелу аснод назар андохта, таъкид менамояд: “Ҳолатҳое мешаванд, ки як ташкилоти террористӣ (ДОИШ) масъулияти ҳамлаи террористии содирнамудаи узви ташкилоти террористии дигарро (ТТЭ ҲНИ), ба хотири аз ҳастии худ дарак додан, нишон додани қувваи собиқа ва муҳиммияти худ, «васеъ намудани» миқёси ҷуғрофии нуфузи, ба зимма мегирад. Вале, маълум аст, ки дар айни ҳол хадамоти махсуси Эрон бренди ДОИШ-ро ҳамчун асбоб ва пардаи пӯшиши ҳадафҳои худ истифода бурда, таҳти ин «чатр» изи фаъолияти ТТЭ ҲНИ-ро, ки нисбат ба шаҳрвандони хориҷӣ ҳамлаи террористии мудҳиш содир намуд ва зери пуштибонии ғоявӣ, маънавӣ ва моли ҶИЭ қарор дорад, пинҳон месозад”.
Боиси нигаронист, ки ҳамаи гуфтаҳои болозикр аз ҷониби ба ном «коршиносони мустақил», ки талош доранд, то аслияти фоҷеаеро, ки дар Тоҷикистон рух дод ва боиси ба ҳалокат расидани сокинони осоишта гардид, инъикос намоянд, пинҳон ва барқасдона таҳриф мешаванд. Вале, маълум мешавад, ки ин мустақилият танҳо аз дурии онҳо нисбат ба ҳақиқат, воқеият, мантиқ ва афкори солим иборат буда, дар фазои ВАО тибқи қонунҳои манфиатҷӯӣ ва муносибатҳои бозаргонӣ ба роҳ монда шудааст.
Мо бояд сари андешаҳои таҳрифкоронаи баъзе расонаҳои хабарӣ андеша намоем ва ҳушёру зиракии сиёсиро аз даст надода, муқобили онҳо садо баланд намоем ва ҳақиқатро ошкоро баён созем, ки ин гуруҳҳои ифтротгаро ва террористӣ чӣ балое ба сари мардуми тоҷик овардан мехоҳанд.
Ҷураев Ҷамолиддин,
мудири шуъбаи бақайдгирии ДИС ДДТТ